mikudagur 14. februar 1973síða 4

i Í | —— ET rr BEDA 4 SOSIALURIN Áirnar sum køstarennur Tað er ikki bara luftin og hav- ið, sum verða dálkað. Eisini áirnar fáa sítt. Stórar áir sum Potomac, Tiber, Seine, The Thames, Po og Hudson renna allar fram við stórum ídnaðar- virkjum og verða fyri hvort ár- ið skitnari og skitnari. Ameri- kumerin sjálvir rópa Mississip- pi fyri »Køstarennan í Mið- vestri«. Og der Rhein skiftir lit fleiri ferðir um dagin alt eftir slagnum av olju og ødrum avlopsevni, sum ídnaðarvirkini leiða út í hana. Hetta vandamál er sjálvsagt eisini i Sovjetsamveldinum. Gjøgnum byin Moskva rennur Moskva-åin. Hon var fyrr so nógv dálkað, at fiskur ikki liv- di í henni. Men nú hava teir gjórt so nógv fyri at reinsa ánna, at fiskurin er afturkom- in. Í 1971 fóru fiskifrødingar á Toyndarveiði í ánni og fingu 130 fiskar av ymsum slag. Tað kostar íkki lítið at rein- sa eina heila á. Men in stendur aftanfyri, og mynd- ugleikarnir hava kravt, at alt vatn skal reinsast, áðrenn tað verður veitt út í áir ella vøtn. Men hvat hendir. um so er, at eitt virki ríkiskass- | | reinsemisreglur, sum myndug- leikarnir hava ásett? Tað hendir tað, at dálking verður vidgjørt sum annað brotsverk, og teir seku verða revsaðir. Leiðarin á slíkum virki kann fáa bót ella verða koyrdur úr starvinum. Er dálkingin av grovum slagi, kemur fongsul upp á tal. Til dømis stóð at lesa í einum Moskva-blaði her- fyri, at stjórin á flutningsdeild- ini hjá einum av teimum slør- stu idnadarvirkjunum í Mo- skva hevði fingið 2 ára fongs- ul. Hann hevði latið bensin, sum var brúkt til at reinsa ma- skinlutir við. renna beinleiðis út í ánna. Sengur og annað órudd Men reinsing av skitnum vatni er ikki alt, sum verður gjørt. Tað er eisini neyðugt at reinsa sjálvan botnin og bakkarnar. | Ein máti er at »spula« ánna Í reina á tann hátt, at tá ið ís- |urin bráðnar um várið, verður |hylur gjørdur ovarlaga í ánni. | Tá ið hylurin so er fullur, verð- | ur hol gjørt á byrgingina, og so | fer øgilig alda oman eftir ánni ikki heldur tær'og sópar alt leyst órudd burtur. ' Tað, sum ikki verður spulað burtur á henda hátt, verður tikið av gravkúm og traktorum. | Í fjór funnu teir millum ann- að gullmyntir og messingseng- ur. Ætlanin er at alt sliggj oll runa skal fáast burtur fram til 1975. og í staðin skal rein- og mg i hvørjum litri. I dag eru 7 mg/l. | Eitt vatnið aftur til ídnaðin, so at tað verður brúkt fleiri ferðir. Boris Voronin (APN)... tjóðveldismanna Mær hevur ongantíð dáma hesi lesarabrøvini, sum einans eru fylt við argumentleysari útspill ing. havi íkki hildið tey vera andsvar verd. At eg her eitt undantak, hevur sína orsøk í ti lesarabrævi!. sum 14. 7/2 undir merkinum »Troyttur«. Tað er ikki nógv at taka seg aftur í, at tann sum brævið hevur skrivað er sami, sum skrivar u.l. tridingin av oll um lesarabrøvunum í 14. Stór- ur partur av hesum tridjingi er vígdur perfidum álopum á løg- mann javnadarrørsluna I Suðuroy. ger! og Aftaná ein langan ordavavst- ur um fótakulda, kaldar, vátar og holutar hosur, skrivar »Troyttur«. Nú góðu harrar. fyri trimum árum síðani leyp fyrsta urðin oman, og tað fara fleiri komandi, tað er eyðvitað. At tað er Sudurfisk, ur« her hugsar um er onki at ivast í. fleiri slíkum omanlopum skilji eg væl, teir fingu jú ein heilan tingmann burturúr tí urðini. Men tey vóru sum onki fingu, men minstu, arbeiðsfólk og út- róðramenn. Hesi skulu nokk vita at ansa sær fyri tjóðveldis- omanlopinum eina aðru ferð. Meðan vit eru við Sudurfisk: Nær fáa vit úrslitið av tí kann- ing, sum er gjørd viðvíkjandi orsókunum til at hetta virkið fór á heysin? Landsstýrið játt- stoo | ið >Troytt- | At hann ynskir efir) aði stóra peninganøgd til hetta endamál. Nógv eru tey í sunn- ara parti av oynni, sum í spenn ingi bíða eftir loysninginum | uppá Sudurfisk gátuna. | Tú sigur, at tú ert sosialistur, og at hugsjónirnar hjá Marx jog Engels er besta politiska stavnhaldið. Latíum — okkum | Í . » | okkum kanna eftir um tad eru Sisyfosarbeidi — FO | hesar hugsjónir, ið tú stridist | fyri. Tú skrivar: »Ju, alt stóð |í besta blóma, tá ið javnadar- | men sum kunnugt er alt steðg- | | ad. Skuldin er tykkara einans | Hugsan tykkara hevur | einans verið niðurbrótan av ti |} kapitalistiska ..…« Viðmerkingar til tín so- sialistiska vilja eru óneyðugar. | Hann kann ikki avsannast dygg | ari enn tú ger sjálvur. | »Tvøråmenn, latið ikki villleiða meira,< rópar tú, og biður okkum síðan fara suður tli Vágs. og har hyggja, hvat ein maður kann | Her hugsar tú óivað um | agsmarknaðarumboðsmannin tjóðveldistingmannin, sum | lopið, fyri trimum árum sidan | føddi. Mær kunnugt hevur hes- in felagsmarknaðar-agentur ik- ki verið arbeiðsgevari í Vági, men ein Belgisk fyritøka, sum leitað eftir einum agenti i Før- fel- Og | oyum og sjålvandi var tad ein tjóðveldistingmaður., ið bjóðaði seg fram. Annars tykir mær tað løgid, at tað skal | verða vorðin góður tjóðveldis- politikkur, at vit skulu gerast rávoruútflytraar, og at útlend- | skur kapitalur skal yvirbjóða | bygdaflakavirkini, og taka rå- vøruna frå teimum. Åheitanni frå »Troytta« til Tvøråmenn um, at virkid fyri eitt liknandi lop verdur å Tvør- | oyri, fer ivaleyst at gera hann enn troyttari. Tann maður og tann politikkur, sum tú ætlar rørslan tók seg upp her suduri, |; fyritaksseminum | tykkum | utrættad. | at urdin skal endurføda er okk- um alt ov kendur. Spyr hann, hvi onki fiskivirki kom å Hvita nesi fyri 10 årum sidani. Spyr hann, hví onki virki kom á | Drelnesi og bið hann greiða Í . - * . | tær frå ti virki, sum hann er stjóri fyri og tess søgu. Tú sig- jur, at tu ert sosialistur, spyr ir vid i bygdapolitikkinum hvørjum áhugamálum | tænir. At hesin maður. eins og | felagsmarknaðarumboðsmaður og |in, sum 14. er so errin av, er | ógvuliga ósmæðin vita vit. Tá Tvøråmenn vóru komnir væl áleiðis við fyrireikingunum til nýtt fiskavirki, tekur hann av sínum eintingum, meðan hann | og setur uppskot slikt virki å stovn At | hann kemur sær. Ein maður, sum gjøgnum alt sítt politiska hevur verið verið gorinda- seta Í lív. |ur eyrur úr Volgu stroyast | eftir botninum. | Eisini omaná verður Mo- skva-áin hildin rein. Tveir ma- | skinbåtar hava nót ímillum sín og lofta við henni ollum. | sum kemur flótandi. Biologar siga. at hvor lítur av vatni skal innihalda minst |4 milligram av oxygen, um | djóralívið ikki skal oyðast. Fyri 5 árum síðani hevdi vatnið í Moskva-ánni bara 1.5 | annað tydningarmikid | tiltak til frama fyri heilsuna er, at teir í Moskva nú fara at halda ídnaðarvatn og drekki- vatn fyri seg á tann hátt. at | ídnaðarvatnið fær egna aftur- latna = vatnveiting við reinsi- verki. sum sendir tað reinsaða | | sat í tinginum sum varamaður, | fram um at) sveinur hjá afturhalds- og sam- | | bandskrefiunum her í mótarbeitt verkafólkinum og | tænt afturhaldskapitalinum. Annars skal eg geva tær rætt |i, at bakkøstini her hava verið | fleiri enn aðrastaðni. Sjålvur er | tú eitt av prógvunum fyri at so | hevur verið. Politikkur aftur- | haldsins hevur havt sum aðal- | mál at skaða har sum javnaðar- | rørslan hevur verið sterkast. Fólkið skal revsast, tí tað trýr | uppá eitt rættvísari samfelag, eitt samfelag uttan stættarmun, | hvar øll hava líka møguleikar | og sjålvsagdan rætt til vinnu. At enda kann eg við, at hugsjónirnar og viljin ongantíð hava staðið sterkari enn nú, og fer fólkið her eisini at sýna tað í verki. ugga teg Tú sigur, at tú ert vorðin troyttur. Ég skilji teg væl. Tú kennir = óivað Sisofosmytuna. Mytuna um Sisofos sum var dómd av gudunum at bera ein bygdini | ———Æo——— | | Í | | | hann hvørjum hann samarbeið- | hann | | tingið heitir á langt NR. 13. — 14. FEBRUAR 1973 Gomlu bónda- húsini í Depli Á løgtingi hevur Kjarlan Mohr úr framburðs- flokkinum skotið upp, at landsstýrið yvirtekur |gemlu bóndahúsini í Depli og varðveitir tey. Málið kom til 1. viðgerð fríggjadagin, og varð beint í figgjarnevndina Á tingfundi seinasta mikudag, legði Kjartan Mohr, vegna framburðsflokkin. fram upp- skot til samtyktar. um at løg- landsstýrið um at kanna og taka støðu til, at landið yvirtekur gomlu bónda- húsini í Depli og varðveitir tey sum fornminni. Málið kom til 1. viðgerð á tingfundi fyrrapartin fríggja- dagin, og varð beint í fíggjar- neyndina. stein nidan á fjallið, og tå so steinarnir — rullaði omanaftur, noyddist hann at: bera hann niðanaftur. Halt tú bara áfram, eg kann vissa teg um, at gevst tú ikki við tínum Sisyfosar- beiði. og verður tú áðrenn umlíður at falla tl kniggja av mødi. Virkisfúsur. * * * Fiskimarkið út Stjórn Klaksvíkar Útróðrarfel- | ags hevur sent skriv til Føroya fiskimarkið flutt út beinan vegin. NÚ veit eg ikki, um allir út- róðramenn í Klaksvík siga tað sama, men eg rokni við, at eitt fleirtal er aftanfyri; men eg hal- di ikki, at eitt fleirtal av ollum fiskimonnum í Føroyum, sum ynskja fiskimarkið útflutt Lat okkum siga, at eitt fleir- tal av løgtingsmonnum atkvøda fyri at flyta markid ut å 70 fjórðingar beinanvegin. Um nú tey lond, sum dríva fiskiskap um Føroyar, siga, vit fiska inn at 12 fjórðingum sum vant. hvor skal kappa veirarnar, eg haldi ikki, at Danmark fer at kappa veirarnar, so megu vit sjálvir kappa teir og tað verð- ur ikki so likatil, og so hava vit eitt toskakríggj. Men um tey lond sum fiska løgting um, at verður | við Føroyar siga, ja vel, og oll | | | | lond flyta út á 70 fjordingar, so koma oll okkara tá verður trongt á Føroya- grunni. | Teir sum hava reikað runt um okkara land og havt rumb- ulfundir, eru nógvir landkrabb- ar, men teir eru væl lærdir og hava ivaleyst góð pappirir, og eru »klokir«, men tað er bara tað. at teir halda okkum, sum íkki hava pappírir vera tápu- ligar:; men tå ið ein klókur fer | skeivur, fer ongin so skeivt sum teir, og eg haldi, at teir eru farnir so skeivt, at tað rættast ikki aftur. Teir eru arbeidskonur fyri Ísland. Ein eldri útróðramaður. fiskiskip | heim á okkara grunn at fiska, | I Í | | | | Í | | | | | Í | | | | | | | | | | Poul J. Olsen, úr javnaðar- flokkinum, segði seg vilja taka undir vid uppskotinum, og segði seg vera samdan í tí, sum uppskotstillarin hevði flutt fram í viðmerkingunum, at tað mangan valda trupulleikar hjá teimum, sum búgva í húsunum, tá fólk vitjar húsini. Hann mælti til, at málið fór tl 2. viðgerð. uttan neyndarviðgerð. Knút Wang, úr fólkaflokkinum, helt, at reglur áttu at verið gjórdar fyri húsini, eins og fyrr onnur friðað hús i Føroyum. Asbjórn Joensen, landsstýris- maður, segði seg verða samdan við teir tingmenn, ið høvdu havt orðið frammanundan, at tað verður neyðugt við eini heildarloysn fyri tey, sum eru friðað. Hann nevndi, at kann- ingar fara at verð settar í verk seinni, sum skulu hava til enda- máls at avgera, hvoórji hús skulu verða friðað í framtidini. Hann segði, at landsstýrið fór at taka væl ímóti uppskoti framburðsfloksins. Hákun Djurhuus, úr fólka- flokkinum, helt, at fleiri felags- skapir, sum høvdu til endamåls at gera møguleikar fyri varð- veiting av ti, ið hevur søgu aftanfyri seg, áttu ai verið stovnadir kring í landinum. Slíkir stovnar, Hákun, kundu skipa fyri ymiskum til- segði tókum, og latið tilfar til forn- minnissavnið í Havn, og kun- du felagsskapirnir síðan fingið ening frá ti almenna til frama fyri virkj teirra. Håkun helt tað vera beint, at fornminnis- nevndin í Norðoyum slapp at luttaka í teim vidurskiftum, sum fara at gera seg galdandi á samband við yvirtóku lands- stýrisins av húsunum í Depli, um slík yvirtøka verður framd. Kjartan Mohr, úr framburðs- flokkinum, sum legið uppskot- ið fram, takkaði fyri viðgerð- ina, ið tingmenn høvdu givið uppskotnum. Hann helt tað vera beint, at slíkt. ið hevur søgu aftanfyri seg, verður frið- að, men samstundis er at hava í huga, at tá slíkar friðingar fara fram, so eigur eisini tað. sum friðað ella yvirtíkið er, at verða hildið viðlíka. Hann helt, at ov lítið varð gjørt, tå talan er um vidlikahald. og vísti á einstók dómi um hetta. Uppskotið frá Poul J. Olsen, um at beina málið til 2. viðgerð uttan nevndarviðgerð, varð tikið aftur, og málið varð síðan beint í figgjarnevndina.