leygardagur 17. februar 1973síða 6

| | | | | — pre 005 ET 0 EFeagk DDA 6 SOSIALURIN Fer Skansin at missa útsjóndina? Setti fornminnisvorðurin, Arne Thorsteinsson, ger her nakrar viðmerkingar til ætlaða spreingiarbeidid norðan fyri Skansan í Havn Tað var ikki ætlan mín at ko- ma mær upp í alment orða- skifti um uppskotið at sprein- gjá burtur av økinum norðan fyri Skansan, ti eg meti tað vera skeivt at úttala seg al- ment, meðan samráðingar fara fram og møguleikin fyri eini samráðingarloysn er til steðar, Orsøkin til at eg hóast hetta kenni meg noyddan at koma við eini frágreiðing, er tann, at sjónarmiðini hjá teimum, sum ynskja hetta ekið burtur- sprongt, longu eru komin út millum manna og eru einsa- moll um at åvirka hugsanina hjá almenningi og tidindastovn- um. har eitt blað hevur við-| gjørt málið og longu tikið stóðu á hesum gundarlagi eina. Skal hetta má fáa almenna við- gerð. er tað tí neyðugt, at tey sjónarmið. sum Fornminnissavn 10 og Forniminnisnevndin grun- da sína stødutakan á eisini verða kend. Skansi er soleiðis at bygdur á vallaður Havnar ein heygg skrái til allar síðir hevjar seg upp móti virkisgarðinum. Hetta lendi er enn varðveitt eystan og sunnan fyri Skansan. Versian fyri Skansan móti havnarøkinum er alt lendið| spilt, ti tað varð varð burtur-| Sprongt og nýtt sum ífylla und- ir fyrru havnarbyggingini. Har er nú steyrrætt berg, sum ser- stakliga norðantil er høgt og grefligt á at líta. Aftur at hes- | um kemur, at eitt stórt skarð er sprongi inn mi skansa- portrinum. Sprcirjzingarnar vestantil eru gingnar Skansa- Framhald frá 3. síðu (1) | góða, | hvor verða ovmikið av (i men sum politikkari má einstakur. ið hevur slíkt starv, akki gloyma, at hann sjálvur hevur avgjørt at taka slíkt starv uppá seg. Men ein politikkari kann siga starv sítt frå sær. tá| #0 hann vil, og kanska ti kann verða sagt, at politiska lívið ikki er heilt av leið. Sagt verður, at tygum tingaðust við familju tygara. úðrenn tygum tóku við sum svenskur forsætisrådharri? Jú, tað er beint. Hevdi familja mín noktað mær at ger-| ast forsæiisrådharri, so hevði eg ikki havt hetta starv í dag. Bera tygum aldri ótta? Stundum beri eg ótta fyri framburðinum í síni heild. men ikki fyri mær sjálvum. Kanska | er tað skeivt ikki at bera Gita | } | fyri sær sjálvum. Hugtakið »Otti«, kenni eg væl. Og kan- ska eina best, tå børn mini | verða hótt, sigur svenski for-| lið honum ein num so nær, at tað eina hornið á virkisgørdinum hongur í leys- ari luft og kann rapla hvørja lotu, serstakliga; um harðar spreingingar av nýggjum verða settar í verk tætt at horninum. Ein bastion framman fyri skansaportrinum er partvís fyribeind, tá skarðið varð sprongt, og alt bendir á, at ein onnur bastión longur suðuri er farin sama veg. Norðan fyri Skansan er eis- ini sprongt, men ikki so nær honum sum vestan fyri. Sprein- gibenið verður ti ikki so høgt, og heilt fitt av vallaðum skrá- anum er varðveitt. Eisini her er sprongt eitt minni skarð inn. og nógv umrødda »nøsin«, ein høvd, sum stingur seg ut úr skansaheygnum., har gamli skansavegurin var, verður so- statt til orsakað av hesum báð- um skørdunum. Spreingibenini og serstakliga skarðið vestan fyri skansaporir- ið eru ikki vekur á at líta. so sum tey nú standa, sæð frá havnarøkinum, men hyggur tú at Skansanum frå vegnum Yv- fri við Strond og úr Jónas Broncksgøtu gevur hetta lend- heilskapaðan dám við víða vallaða skráanum norðan fyri virkisgardin, og ser- stakliga úr Jónas Broncksgøtu ber »nøsin« upp fyri ljóta skarðið vestan fyri skansa- portrið, og tú fært eina kenslu av vídd. av óspiltum, opnum lendi framman fyri Skansanum. Eg tori at vera við, at Skansin, hóast illa viðfarin er vakur, sæddur úr Jónas Broncksgøtu, og her er at minnast til. at Jónas Broncksgota sambært | vegaætlanina = verður høvuds- ferðsluvegurin í Havnini. Um vit nú, hóast hesi virði í lendinum norðan fyri Skansan, spreingja tað burtur, hvat fáa vit í staðin? Verður Skansin vakrari av tí? Ikki haldi eg tað. Steyrrætta spreingibenið vestan fyri skansaportrið verður tå lagt bert, og vit fáa eitt nýtt høgt berg framman fyri skansa- portrinum og eysturyvir. so Skansin fær dám av aí vera bygdur á ein stabba. Hetta fer mest at hava týdning fyri út- sýni úr Jónas Broncksgøtu, men eisini av Havnarøkinum og Yviri við Strond. eru høvudsorsøkirnar ul at Fornminnissavnið og Fornminnisnevndin halda tað vera skeivt at spreingja burtur av lendinum Skansan. Vit halda, at fer hen- da burturspreinging fram, verð- ur útsjónd Skansans at fáa ein dyggan snudd, sum vit íkki halda vera endamálið vert. Skansin hevur verið tollaður Hesar norðan fyri ! | | at fáa hann at liva í samljóð við virksemið á havnargknium. Eitt gott er komið burtur úr hesum máli. Teir myndug- leikar, sum hava eftirlit og ábyrgd = av Skansanum eru farnir at hugsa um tey vanda- mál, ið har eru Fridingar myndugleikarnir og meginpart- urin av Havnarnevndini hava tikið við uppskoti um. at lands myndugleikar og kommunalir myndugleikar í felag taka upp teir spurningar, sum eru, eitt nú hvussu vegirnir á havnar- økinum vera lagdir. so teir virka sum best og nerva Skans- an sum minst, hvussu hampað kann verða um Skansan, gomlu spreingibenini og um økid rundan um, hvussu Skans- in kann verða vardur móti her- verki, óruddi og óhumsku o. m. a. Vit hava í løtuni allar møguleikar fyri at fáa eitt gott úrslit burtur úr. Vónandi verð- ur ikki lopið fram av í hesum so møguleikarnir fara fyri skeyti. Lat meg at enda siga nøkur orð um grein ovast á forsíðuni i Dagblaðnum leygardagin. Greinin hevur stóra yvirskrift yvir 3 teigar: Stríð og »nøs«. Ikki havi eg merkt nakað til nakað stríð. Stovnar og nevnd- ir hava á vanligan hátt við- gjørt eitt mål, men hava sjálv- sagt ikki allir menn verið samd- ir. Nevndirnar hava sent til- mæli síni til Býráð og Lands- stýri, og tær eru stórt sæð vorðnar samdar um, hvussu víðari eigur at verða farið fram NR. 14. — 17. FEBRUAR 1973 nr í hesum máli. Eftir er hjá Bý- ráð og Landsstýri at avgera málið. Eisini nevnir greinis veg sunnan fyri skansagkið á ein hátt, sum um Fornminnis- nevndin hevur sett hetta upp- skot fram. Heita vegauppskot varð vidgjørt fyri út móti 2 árum síðani, og metti nevndiæ tá og metir enn ein slíkan veg at vera størstu hóttan móta Skansanum, ti verður hane gjørdur, so er einki av órerd- um lendi eftir rundan um Skansan. Í greinini verður á sera ófullfíggjaðum grundarlagi tey ráð givin, at spreingja burtur nú tað, sum sjálvsagt skal verða burtursprongt sein- ni. Ég haldi meg hava givið góðar grundir fyri, at burtur- spreingingin ikki er so sjål- søgd. Arne Thorsteinsson. SY EAN ES Fellur tjóðveldisting- maður uppskotið um útróðrarbátarnar? Uppskot tjóðveldisfloksins, um. at tað almenna letur byggja 25 útróðrarbátar eftir tekning Johns Smith's, er eitt skilagott uppskot. flaka- síðan Tann tydningur, sum ídnaðurin hevur, er lang ásannaður. Í løtuni arbeiða fleiri b; ir, vid fyrireikingum til flaka- virkir og útbyggjan av teimum verandi. Higartil hevur tað ofta verið so, at tå ein bygd hevur fingið stovnað virkið. hevur ka- pitalurin so gott sum ongin ka- bygd- pitalur verið til byggjan av teimum bátum sum skulu tryggja råvørutilgongdina. Og hevur hetta í mongum fórum ført við sær, at nýstovnaði virk- ir ikki hava fingið nóg stóra råvørunøgd, og tessvegna er virkið komið í trupulleikar beinanvegin. Tað er ti rætt, at tað almenna her hjálpir til, slær tvær flugur fyri eitt slag. tryggjar neyðuga råvørutilgongd til verðandi og komandi virkir, og samtidis stuðlar skipasmiðju ídnaðinum. Hvussu munna møguleikar- nir vera fyri at fáa hetta upp- skot samtykt í tinginum, hugsar tú. At teir borgarligu seta seg ímóti er uttan allan iva. Upp- skotið sigur okkurt um, at: landið letur byggja Hasi try orðini eru nogmikid, og teir borgarligu vita hvorja stóðu eir skulu taka. Teir gera sær ikki ómak at kanna hvonn týdning eitt slíkt uppskot kann fáa. um tað gagnar fiskivinnuni og samfelagnum øllum leggja teir sektin i: landið letur byg- gja. og stóða teirra er greið. Teir mótarbeiða ti vid hond og fót. Men hvussu við Kjartan Mohr, man hann íkki fara at stemma fyri ti, um hansara | | | | kunnu liggja í einum ógvuliga trongum skoti. At javnaðar- flokkurin, og Øregaard eisini, atkvøda fyri má eisini takast fyri givið. Nú er bert ein flokk- ur eftir og tað er flokkurin, sum hevur sett fram uppskotið. At allir tingmenn tjóðveldisfloksins stóðu aftanfyri uppskotið skul- di verið sjálvsagt. Men her loyvi eg mær at ivast. Eftir ti sum møguligt hevur verid at fylgt vid, bendir alt å, at flokk- urin stendur ikki samladur aft- anfyri heita uppskot. Herfyri var mikil skriving í bløðunum. um eina lýsing, sum ein av ting monnum tjóðveldisfloksins hevur havt í svenskum og norsk um bløðum. Ætlanin var ikki at vit í Føroyum skuldu fáa frænir av henni, men tilvildar- ligt miseydnaðist tað at halda hana loyniliga. Lýsingin var vend til skipa- og trolaraeizar- ar. Hesir skuldu bara venda sær til Ova Mikkelsen, hann skuldi syrgja fyri øllum, skráseta skipaflota teirra i Føroyum, skaffa teimum javnbjóðis ræit- indi við føroysk skip, og so tað besta av øllum, hann skuldi eis- ini syrgja fyri at teir sluppu undan øllum stríði og ístaðin bjóðaði hann teimum nógvan profitt. Tá hann eftir avdúk- ingina varð spurdur. hvussu hann forsvarði ætlanir sínar, svaraði hann, at hann á henda hátt æilaði at hjálpa útróðra- monnum at keypa brúkt svensk og ensk fiskifør. Ótrúligt, men soleiðis greiddi maðurin frá. Hitt við javnbjóðis veiðirætt- indum o. t. nevndi hann sjálv- andi onki um. Í viðmerkingunum til upp- | skotið um byggjan av 25 út róðrabátum, sigur tjóðveldis- fiokkurin, at flokkurin metir keypið av hesum nógvu út. lendsku bátunum at vera sera óheppið. og heldur hann ikki, at hesi keyp verða nakra veru- iga endurnyggjan av útróðra- flotnum. Kann tað hugsast, at ein maður sum fyri bert tveimum mánaðum síðani bjóðaði eing- ilska fiskiflotanum øll rættindi i Føroyum, ti hann vildi vera við, at henda mannagongd var ieion til at endurnýggja út- sætisráðharrin, Olof Palme, i|nog hart av havnarbyggingini,| skipasmidja fær ein feitan bita |" raflotan, kann tað hugsast tíðinda- | nú eiga vit eisini at hugsa eitt | burturav. Tað kundi væl hugs- sindur um Skansan sjálvan, og| ast. Prinsippini hjá honum, tey samrødu við danska mannin, Grimur Gunnarsson. at hann nú so brádiiga hálsar um, og viðgongur, at hann onki meinti við tað, sum hann tá skrivaði, og at tað ikki var før- oyski útróðraflotin, sum hanm fyrst og fremst hevði í huga, men heldur heilt annað og út- róðraflotanum óviðkomandi. Eg beri ótta fyri, tað tað kem- ur at verða tjóðveldisflokkurin sjálvur, ið kemur at fella sítt egna, og annað skilagóða upp- skot. Valið hjá nevnda ting- manni stendur millum, antin at atkvøda ímóti sínum egna flokki, og sostatt vísa, at hann er ein politisk ågørn, id sum skjótast eigur at verða tikin, ella at atkvøda fyri uppskoti- num, og harvið sjálvur prógv- að, at hann er ein politiskur bluffari. Hvat verri er, stend- ur til hansara at gera av. Nevndi tingmaður og Kjart- an Mohr skuldi verið trygdin í einum vinstrapolitiskum sam- arbeiði, sum tjóðveldisflokkur- in bjóðaði javnaðarflokkinum at verða við til. Spell at teir ikki sluppu framat saman við onkrum ødrum --- so teir einaferð fyri allar fingu høvi8 til at avdúka seg, so teir fingu høvi til at gera politisk sjálv- morð opnum tjaldi. — Men uppafturtøk- an kundi lætt blivið bæði strigg in og kostraðarmikil. fyri sjálvardi W—L.