leygardagur 2. juni 1973síða 2

í i . — A 0 SGI 3, gg go Su fø mir er OS rs + TORE 5 R- PE HEM $ BOSIADURIN NR. 40. — 2. JUNI 1973 SOSIALURIN Prentstaður: Prentsmiðjan á Heygsbreyt tlf. 1 1820 Tórshavn Blaðstjórnt Vilhelm Johannesen, Fyribils ibyrgdarstjori, wf. 5 5873 Klaksvík MB or ikki loyvt at avfotografera lýsingar og myndir úr SOSIAL- INWM til oýtslu í øSrum bløðum uttan loyvi frá ábyrgdarblaðstj. Sildalandingarnar ALLA ta tíð av árinum loyvt er at veiða sild í Norðsjónum, | veiða foroysk skip har, og landa ein stóran part av hesi veiðu í donsku havnunum Hirtshals og Skagen. Í DRUGVA uð, tå ongin annar sýndi áhuga fyri hesi veiðu, | vórðu tað førovsku sildaskipini einsamøll, id uppihildu og upp- T arbeiddu danska sildaidnadin og danska sildamarknadin. Um | vetrarnar eru tað framvegis fyri ein stóran part tey føroysku | skipini ið tryggja hesum donsku landingarhavnum tilfluttning , av sild, og liggur prisurin tå javnan oman fyri 2 kr. og upp i 2,50 kr. pr. kg. Men tá so summari kemur og íslendska lodnu- veiðan er av. koma fleiri íslendsk nótaskip at taka lut í hesi reiðu. soleiðis at tilfluttningurin gerst so stórur, at prisurin 3 erð- | ir trýstur heilt niður á 60 oyru pr. kg. SJÁLVANDI halda føroyskir sildaveiðumenn tað verða ó- | rimiligt og harafturat órættvíst, at vit sum føra danska silda- | . : , , . | marknaðinum sild allan veturin, um somu tíð sum íslendingar einsamallir troyta sina lodnuveiðu heima við teirra egnu strend- | ir. skulu kenna sviðan av stórum prisføllum á danska marknad- inum. sum beinleiðis stava frå, at íslendingar tå teir einsamallir hava ført alla sína lodnu til lands, koma niður í Norðsjógvin og yvirfylla danska sildmarknaðin og soleiðis trýfsta prísin nið- | | ur i botn. Fyri at tryggja føroysku sildaskipunum og manning- | unum eina hampuliga årtøku, hevur danska stjórnin gjørt av at seta bann fyri íslendskum sildalandingum, tá sildin er veidd | eystan fyri eina linju úr Lindesnæs í Hanstholm. Hetta tiltak | avmarkar sum vera man tilfluttningin og tryggjar soleiðis tolu- | ligan prís. | | GJØGNUM blød og útvarp eru føroyingar gjørdir kunnigir við eina grein, sum staðið hevur í danska blaðnum »Børsen«. At | nevnda grein fyri ein stóran part er bygd á tómar og hopisleysar | pástandir, kemur hin gløggi lesarin skjótt eftir. Vit prentaðu hesa grein í seinasta SOSIALI. Yvirskriftin var soljóðandi: EF RÓPAR NEYDARRÓP EFTIR SILD ÚR HIRTSHALS | OG SKAGEN«. Roynt verður at finna argumentir fyri eini av- | tøku av banninum móti íslendsku landingunum. Sagt verður | fyrst í greinini: »ØLL EF-londini bíða eftir sild...< og seinni | erður sagt: >Forboðið ímóti íslendsku landigunum førir tað við sær, at íslendsk sild í staðin verður landað í Vesturtysklandi, | Hálandi og Belgiu,...< Nú skuldi verið óneyðugt at sagt føroy- ingum, at hesi trý londini eru limir i EF, og at sildin ið islendsk skip veiða sostatt kemur til EF-londini, hóast landingarbannið í Danmørk. Greinskrivarin hevur við hesum seinasta, mótsagt | sær sjálvum so grovliga, at hann fullkomuliga hevur sligið bein- ni undan sjálvari yvirskriftini. Í | Í GREININI eru eisini hálvar og trýkvartar lygnir um dygd- dini og um hvat hon verður nýtt til. Tað er ikki ina í føroysku si torført at skilja íslendingar, at teir ótálmaðir vilja sleppa a landa í donskum havnum, tað er somuleiðis lætt fatuligt, at danskir fiskakeyparar vilja hava íslendingar á marknadin, tí| tann prisur sum hesir fiskikeyparar skulu geva fyri sildina er| knyttur at útboðið og eftirspurningi. Nógv sild á markaðinum, | týður tað sama sum lægri avreidingarpris og sostatt størri møgu- leikar fyri profitti til sildakeyparan. | samstundis okkara ítróttarfólki bestu kveður um eitt gott kapp- TAD. sum ongin dugur at fata í hesum máli er, at føroyska blaðið 14. (september roynir at gera hetta landingarbann til eina svikagerð, og roynir at finna onkran syndabukk í hesum máli. Ja, tað er bart út låturligt, tá tað blaðið nýtir málberingar sum, | vit ikki loyvi at landa sild í Íslandi, tå sildaveiðan fór fram á at menn eiga at tala seg til rættis í hesum máli. Hví er tað rætt at tala seg til rættis í hesum máli, um somu tíð sum tað er ein svikagerð at tala seg til rættis við t.d. bretar? Hetta gevur okk- um fullgott pógv fyri, at 14. september metir foroysk áhugamál sum sekundær, t.v.s. at foroysk áhugamál eiga vit bert at hugsa Í stevnunum hildin. Tað eru tey sum halda, at stevnurnar nú eru | um savnar fólk saman úr ollum landinum — er so endin á sum- Hugsa tit um at byggja/keypa skip hus ella seta virki á stovn eru tit altid OKKARA BANKI BYGGIR Á TAÐ UNGA ÆTTARLIÐIÐ vælkomin í bankan at tosa um fíggjarviðurskiftini. Summar-ogitréttarstevnur Í DAG og í morgin verður tann fyrsta av summar- og ítróttar- ov nógvar og nakað kann vera um hetta, men ikki skerst burtur, at tað við hvort er gott og gagnligt at taka veitslubúna uppá og fyri eina letu gloyma tað dagliga strevi og stríði, sum annars eyðkenir landið og arbeiðssama fólk okkara. TAD sum mest av ollum eyðkennir hesar stevnur eru ítróttar- kappingarnar, og sera hugvekjandi er tað at síggja okkara unga lið av fúsum og ágrýtnum kvinnum og monnum, sum á leikvelli ella í báti royna síni kynstur. TAD er ikki minni hugvekjandi at síggja, hvussu bygdir, sum halda hesar stevnur, royna alt fyri at gera stevnuhaldið gott og hugnaligt, gera alt fyri at stevnan skal eyðnast væl, bæði fyri tey sum taka lut í ítróttarkappingunum og fyri tey sum leita á stevn- urnar fyri at síggja hesar kappingar. EISINI fólkafundirnir, kórsangur, hornblástur o.m.a. setur sín serstaka dám á stevnurnar. Og tað, at koma saman við — og vera ímillum øll hesi vælhýrdu fólkini í góðum veitslulag, er í sjálvum sær eitt upplivilsi. TANN fyrsta av summar- og ítróttarstevnunum verður sum vant hildin í Klaksvík og síðani koma allar hinar stevnurnar henni á baki og til seinast leita foroyingar til Havnar at halda Olavsøku, — hin størsta og eisini tann stevnan, sum mest av øll- mar- og itrøttarstevnunum. Men Ólaysokan er meiri enn ein summar- og ítróttarstevna, hon er eisini ein tjóðarhátíð, har okkara aldar gamla ting verður sett. VIT SKYLDA teimum, sum skipa fyri stevnunum, eina tekk, hesa tøkk senda vit eisini til ítróttarfólkið, (sum eigur tøkk fyri alla ta tíð sum tey leggja í at íðka til hesar ítróttarkappingar. TÁ NÚ tann fyrsta av summar- og ítróttarstevnunum verður hildin, ynskja vit ollum foroyingum eitt gott summar og senda ingarár. SUM J.Fr. Øragaard vísir á í grein í blaðnum í dag, so fingu teimum norðaru leiðunum, heldur ikki fingu vit loyvi at landa sild í Noreg. Og tí er onki órímiligt í tí, at foroyingar hava | frammíhjárætt í donskum havnum. Vit vilja enda við at taka undir við J. Fr. Øregaard tå hann sigur, at greinir. í danska blaðnum »Børsen«, var ein skemdargrein móti føroyingum og um í ødrum lagi. føroyskum fiskimonnum. Lands- stýrið lænir úr Sveits Landsstýrið hevur í Sveits tík ið upp lán í samband við út- bygging av Telefonverkinum. Talan er um 11.000.000 kr., ið verða læntar fyribils í fimm ár til rentu millum 4 og 5% p.a. Peningurin skal nýtast til automatiseringsarbeiði og er har í sjålvari útbyggingartíðini stórur tørvur á likvidum kapt- tali. Lånid er tikid beinleidis av telefonverkinum við landskassa veðhaldi, soleiðis sum løgtingid gav heimild til fyri 114 ári síð- ani. Talan er ikki um ríkiskassa- veðhald. Afturvísing Talan er ikki um ríkiskassa- veðhald, so hetta lán saman við lánum úr Noregi, Týsk- landi og aðrastaðni, vísa í sjálv um sær aftur teirri tjóðveldis- agitatión, sum í mong ár er far in fram um, at heimastýrisskip- anin forðar okkum í at leita út á alheims lánimarknaðin. FYRI sýndan heiður á føding- ardegenum takki eg hjartaliga. Andrew