fríggjadagur 14. september 1973síða 4

SÍÐA 4 SOSTALURIN NR. 53 14. SEPTEMBER Brot úr løgmansrøduni: IDNADARUTBYGGING - til stimbran og menningar av føroyskum búskapi Nógvar ætlanir eru frammi og sýnir hetta, at áhugin fyri ídnaðarútbygging er stórur, segði løgmaður. >Mangur er påskafriggjari, sum ikki var jólafríggjari<, men í spurninginum um ídn- aðarútbygging sær nú út sum allir menn kappast um at vera við til at tryggja einum vaks- andi ídnaði hampulig kor her á landi. At ídnaðarútbyggingin skal taka dik á seg í sjeytiårunum stóð okkum leingi greitt, og at hon, áðrenn triðingsskeið er runnið, longu hevur fingið fet- ur undir seg, kann bert frea, og má sigats at vera meir enn vónast kundi í 1970. Møguleikarnir fyri fígging eru og verða bøttir Møguleikarnir fyri fígging eru bøttir igjøgnum ymsa lóg- gávu og við sterri ílegging frá tí almenna, samstundis framd ymisk tiltøk til at stim- bra eini betri fatan av ídnaði, hetta hevur vaksið um hugin at fara undir ymsa framleiðslu. Ikki fiskaídnaðin henda stødugt iløgur í nýggj vriki, meðan eldri verða nútíð- mansgjørd, men eisini annan ídnað leggja menn seg eftir at fáa í lag. Stødid undir hesum er ikki bert út- búgving til leiðslu og arbeiði hartil ikki minst at eiga ta fullkonu kann- ingar- og metingarorkuna, sum skal projektir, menn hava áhuga fyri. utbågvingatiltøk, sum higartil hava verið gjørd — eru bert innan fíggjan, men eisini innan ídnað og viðgera tey Tey skeiðvirksemi og onnur skúl- ing — hava tikið seg væl upp, men neyðugt er framvegis at vera á varðhaldi, so besta grundútbúgvingin kann gev- ast. Havi fyrr sagt, at hóast í- løguspurningurin innan ídnað tungur at loysa, so letur er hann seg loysa, og enn eru valla skilagóð projektir deyð í egginum vegna tervandi fíggj- an. Hin spurningurin um at fáa til vega so væl grundaðar ætl- anri, at teim er lív lagað, er enn truplari at loysa, tí hann loysist ikki við peningi eina. Her skal vitan, áhaldni og dugnaskapur til, ikki bert til at duga at leggja monnum lag á, og rætta teim hond í kann- ingini, men eisini til at duga at Ve loysa úr lagdi nógv av tí, sum í kvinnum og monnum bylgist, sum tey ikki rættuliga duga at slætta getuna fyri sjálvi. Hugmyndagåvur fantasi — mugu eisini leggjast afturat vitan og dugnaskapi, skal nakað av tí nógva, sum uttan iva kann framleiðast her á landi, verunliga skapast. Av iløgumøguleikum skulu nevnast: men 1) Lån frå idnadargrunn- inum Lån og studul frå danska egnsútviklingsgrunn- 2) inum 3) Lán og stuðul frá menningargrunninum 4) Smærri ídnaðarlán við landskassaveðhaldi 5) Landsstýrisins studningur til ídnaðarfremjandi endamál 6) Bankafiggjan og hartil arbeiðir 7) landsstýrið í letuni fyri a fáa til vega eina grund figgjan (1. ella 2. prioritets- fíggjan) sum skal virka saman við ella framman fyri hinar nevndu figgjanarhættir — ser- liga idnadargrunni og egnsút- > 5 5 ? viklingsgrunni — anandhvørt úr einum sjálvstoðugum grunni ella løgd saman við onkrum av verandi stovnum Samskiping og mið- savnan eru neyðug tiltok Tað er skilligt, at við hesum mongu ílegumeguleikum er tørvur á samskipan, soleiðis at teir ymsu grunnar í summum forum virka saman innan sama eki og í ødrum luta upp- gávurnar sínamillum. , Eisini å planleggingar- og kanningarøkinum er bruk fyri samskipan, tí sum er, virkar ídnaðarfelagsstovnurin sum privatur ráðgevari, goldin fyri mesta partin av landinum, með an landið sjálvt og ídnaðar- grunnurin troyta annan ser- kunnleika umframt henda pri- vata. Uttan eina miðsavnan bæði ráðgevara- og kanning- av arsíðuni so væl sum fíggjar- síðuni, er vandi fyri, at tey, sum skulu gera nýtslu av hes- um, fløkjast í teim ymsu møgu leikum. Samvinna við útlend- skar fyritøkur Sjálvsagt er eisini ein upp- gáva hjá tí almenna og teim ymsu stovnunum at gera vart við teir meguleikar, sum finn- ast, og í heila takið at royna at leita fram tey eki — og skapa áhuga fyri teim — har megu- ligt er í Føroyum at fara undir skapandi virksemi. T.d. eru menn í fleiri forum komnir eftir, at samvinna við útlend- skar fyritøkur er ein gongd leið — ja í summum førum ein neyðug leið, skal framleiðslan eiga nóg stóran og góðan mark- nað og nóg góðar seluleiðir. So nógv sum gjørligt eigur at verða gjørt i Føroyum Ein uppgåvan hjå teim, sum byggja skip uttanlands, er at seta sum treyt, at alt tilhoyr, sum gerast kann í Føroyum, eigur at verða gjørt her. Landsstýrið hevur sagt útlend- skum skipasmiðjum frá hesi treyt, men byggiharrarnir mugu gera vart vid, hvat av føroyskari at fåa. Tað er tungt at bróta upp úr nýggjum, sum talan er um innan ídnað, og bakkastini verða mong. framleiðslu er Atli Dam Skipasmiðjuídnaðurin - her tykist at lýsa í Sum gjølla umrøtt í fjør, høvdu vit slik innan ta vinnu, so nógvar vónir eru knyttar at, skipasmiðjuvinnuni. Hon var nærum komin heilt undir bonkin, og hevur verið neyðugt við stórum almenn- um ílagum skal hon bjargast, og enn er nakað eftir á mál. Skála Skipasmiðja lat sein- asta nýbyggning sín í juni í ár og hevur tveir sáttmálar um at gera lidnar ídnaðartrolarar, og hon stendur nú fyri fyrsta dagin at fáa sáttmála um I ella 2 nótaskip, so her tykist at lýsa t Stytri er komið ávegis í Vestmanna, sum lat seinasta útróðrarbátin í desember 1972, har hevur felagið enn ikki funnið sær kona leiðslu, og har eru útbyggingaruppskotini enn ikki liðug. Landsstýrið hevur latið upp í hendurnar á serkonum at koma við uppskoti um neyð- uga útbygging, og verður hetta væntandi liðugt heilt skjótt, eftir verður so at tryggja virkinum nakrar sáttm Uppskot landsstýrisins u viðgerðini av skipasmið . kreppuni um at skipa ein málastovn kemur her aftu: í tíðina, og vil landsstýrið „í heita á tingið um at taka síð, til henda stovn, soleiðis samtyktin í vetur segði frá Ymiskar ídnaðarætla ir eru frammi Soleiðis sum prísbólgna á veraldarmarknaðinum h: ur fram, er meira enn neyðugt at verja seg við royna at gera framleiðslu á landi bíligari. Vit vita byggitilfar og serliga x dýrkar munandi, tí skuldu hugsanir, sum eru frammi víkjandi framleiðslu av is: aðum elementum úr liðug til uppsetingar í samb við ætlanina um at fáa upp sementvirki, sum t: sement heim í bulklast til p ingar her, havt stersta áh Eisini ætlanin um at fr ltiða neyðuga pakkitilfari? alla foroyska framleiðslu heima mál elva til, at ein k seg at fáa uppgávuna loy Annars liggja fyri nó bc 1 meira og minni realistiskar anir, sum syna, at åhugi stórur. At nevna tær her v ur ov drågvført, men vit m orka at viðgera tær alla: sum eg fyrr havi nevnt, hverja ferð vit kanna og gera tíggju ætlanir, er ka: cin, sum førast kann út í | til stimbran og menninga: foroyskum búskapi. Trupulleikarnir millu: arbeiðsmenn og handverkarar Ein spurningur, sum í s. astuni hevur volt nakað