fríggjadagur 28. september 1973síða 10
‹ fyrra síða allar 12 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
B
R
Ø
V
List og veruleiki
Foroyskar framsýningar eru
ofta eitt merkiligt bland, tað
vil so vera, sum tey taka til, í
lítlum samfelag, men tá hetta
sama bland verður ummeælt
sum heild, eru fólk ræitliga
desor:enteraði um mål og mið.
Er ætlan at leggja lunnar undir
foroyska myndlist, og hvussu-
leiðis. Skulu vit yrkja segun1
fram í myndum, nakað sum
f':s u fólk hava gjørt. Ella skal
tað heldur vera moderna lands
løg, eftir. litfoto oftast, ella okk
urt úr almanakkum og eldri
bókum, set upp av nýggjum í
oljul'tum. Portrætt kanska
og/el. sýnislutir. Ella reinar
abs raktiónir.
Kanska eiga vit als ikki at
vera so heimabundin, men held
vr leita út, til Påris, Roma og
onnur stød, og har leita upp
nýggjar le dir, ella er tað held-
ur gamlar getur, vit har skulu
royna at finna.
Hvat er list í grund'ni, endur
givin veruleiki? Hin mest ná-
greinda endurgeving verður tó
altíð vánaligari enn veruleik'n
sjálvur.
Men nú yrking. sum jú kann
vera annað enn orð, m.a. eisini
linjur og lítir. Sonn yrking
kann birta meira víttfevnandi
uppfating av ymiskum Vveru-
leika, efla øðrum tala nú kann
vera um, og kann eis'ni skapa
hugflog móti nýggjum veruleik
um. Er sostatt boðberi og líst,
ein uppfating tey flestu jú eis-
ini hava, men nøkur siga: >Nei.
eg sk'lii einki av ollum; fræg-
ast at luria eftir ella lesa um-
mæli, og trúgva tí. tey siga«.
Skotið verður tí upp, at um-
mæli av almennum framsyning
um hereftir í minsta lagi vera
orienterandi og neutral á tann
hå't, at pressan, blødini verð
innboðin. e'ns og tey verða
aðrastaðna, hóast har eisim
kann henda et skína igjøgnum,
hvussu fólk kunnu vera í øgn
sinåmillum. Men við 4-—5 blød
um mát j borið til. Hetta at tey
somu sum fyrire ka, og kanska
lut aka, skriva ummæli
fer ikki framveg's et bera til.
Ein umberin? hevur verið
at so fá hava skil á nútíðar-
listini. men her so íð'ð verður
íðkað målningalist sum á okk-
ara oyggjum, má jú vera eitt
Ulsvarandi tal av fólki. sum
eisini
lit, men ikki at nøkur professi-
onell har eiga at sleppa uppí
sum luttakarar.
Listin sum livibreyð og livs-
yrki. Ja, handl'gt yrki, mynda-
gerð sum annað, krevur jú
lærutíð, bæði undirvísing, sjálv
studium og praksis. Um alt
yrki, ritlist td. krevur tað
sama. er ikki undirrit. greitt.
tað tykist ikki altíð so.
Publicity e'tur nakað úr films
l'stini, sum nú er á fleiri økj-
um, gjøgnum tær góðu kommu
nikationir í okkara tíð. Pressa
og onnur kommunikatión kann
seta fólk stórt upp. Sum ein
heilsa ella heiður er tað bara
vakurt. Men publicity kann es
ini vera annað, business t.d.,
sum tær stóru »pin-upp« roynd
ir hjá vikublødum, ella smærri
royndir, eftirsum fólk nú eru
politiskt samd, nærskild, væl í
øgn el. annað. Kanska bara sum
»sof« óbeinleðis, ella sum
best ber til, so har er íkki alt
eftirfarandi
Nakað av publicity er tó
spennandi. Serliga hjá teim un
gu, kunnu nøkur góð orð, sum
hald er í, koma væl við, og
vera. stimbrandi.
Men stødan í myndlist sum
—
BERT SEYTJAN
Johnsigurd Johanneser-týddi eftir Evu Steen
5 PARTUR
Menja lå í songim og leit út
gjøgnum gluggan, sum var
skamt frá songarstokkinum
Har var månin. Sum hann var
bjartur
Mund månin "eisini hava
geislar sínar niður á Bob júst í
hesi lotu. hugsaði Manja. Eygu
hennara væltlust. Var Bob í
fylgi við Lis?
"Nei. hon vildi hugsa um
hvørgan av teimum
"Ég telji upp í try, segði
hon við sjálvan seg, og so hug-
si eg ikki meiri um hann
ikki mikið sum bert
evarska líla lotu skal eg lata
fara til hansara. Hann hevur
onga tilveru, ið hvussu er ikki
fyri mær
so eina
Eitt
Tvey
Brádl'ga var hon varug við,
at onkur róp:i á hana.
Manja?
Hon hevði dýnuna til síðis
og fór úr songini. Einasta plagg
hon hevði uttan á sær. var ein
uttur náttkjóli
Hon helt leiðina yvr móti
glugganum
Har niðri á súreplatræ-
num, við ljodføri um herðar
nar. sat hann Bob
Hann hevði júst gjør: seg til
reiðar at bríksla, tá hann festi
eygað á hana.
Hann smílis', tá gluggin
varð latin upp.
Hvørji eru ørindi tini?
Rødd hennara var burturvið,
hvor skal síga, júst sum kendi
hon hann ikki.
Ert tú ikki fegin um at
hita meg, segði henn, meðan
kens'a av smili darraði á varr-
um hansara.
Fegin at hitta teg?
Just so! Skal eg syngja
eitt lag fyri tær?
Tú ert ikki ræt.vordin. Tú
vekir alt grannalagið.
Hann klintraði eitt sindur
longur upp í træið. Í hesari
hæddini var ein grein, og kom
hann yvir á hana, kundi hann
betri njóta vøkru úisjónd henn
ara. Soleiðis. Manja hevdi al-
bogarnar = moti gluggakarmi-
num, sat soleid s hond upp und
ir kinn.
Ansa tær, at tu ikki dett-
ur nidur og kanska brytur dyr-
miklu fingrar tinar, so at Lu
kann ikki leika á ljóðfari tin-
um... argaði hon
Jú. ella kanska fáa rødd
mína skadda. Hann royndi et
taka undir við ætlaðu fram-
søgn hennard,
rr
Hann klintraði longur upp Í
træid og s.ytti sole dis meiri
um fjarstóðuna teirra millum.
Fr tú ill við meg framveg
is?
Hví skuldi eg verið ill við
teg?
Nei. tað var líkt til, at tu
var tað, so sum atburður tin í
Ht House var fyrr í kvøld. Tu
heilsaði mær ikki og tú hell
tert fram gongule'ð tína, hóast
eg rópti á teg.
Tað var sum barmur hennara
byrjaði at ganga kykur. Hon
| dugdi ikki...
Nei, góðasti Bob, eg er!
íkki ill við teg. Bert bý.tle ki,
sum vant. Eg skilji væl at tú
hevur fyri neydini at vinna pen
ing og tað i skundi. Kom. Hon
bendi høvur sítt út gjógnum
g'uggan og kysti hann.
Eg elski teg, teskaði hon.
Hon bidad; eftir, at hann
skuldi siga somu ordini, orðini.
henni hóvaði so væl, men í stað
|in segði hann:
Manja, tað er nakað ser-
stak: við tær. Hevur ongin havt
slíka framsøsn um teg.
Nei, teð haldi eg íkki.
So veitst tú tað nú, með-
ni. Tú ert nakað serstakt.
Tú, Bob. Skat ' 16 e.sini
… e við fyðingardag tin. Ger so væl.
Ítriv
Í grein í blaðnum fyri stuttum
varð skrivað um at náa málið:
<osialistska vælferdarsamfelag-
ið. har mannamunur verður
burturbeindur. Hetta er í tráð
við sosalistiska hugsjón. Og
he ta var mál teirra, ið stovn-
aðu foroyska javnaðarflokkin,
or alt lívið ofraðu sína. arbeiðs
orku til tess at búa um stætt-
armunin — stríddust fyri at frí-
gera tey minnimúgvaðu í sam-
felagnum. Soleiðis, sum teir
slóðaðu sostalistisku gøtuna
og har teir vóru noyddir at gev-
ast skuldi tað verið skylda
allra terra, ið kenna seg í sam
ljóð við somu hugsjón — 4
bera hana víðari uttan nakra
sum helst avskeplan, og hvesta
stríðshugin.
Eitt er at vera sosialistur,
eitt annað at sýna tað í verki.
Tað sýnist tíverri vera nakað
ym'st sum sosalistar meta
sosialistiskur polttikkur skal
praktiserast. Men her er av-|
gjøri ikki talan um eina krong-
luta gøtu, ti gøtan er breið.
Javnaðarmál verða nevndi
leika í Hit House komandi
sunnukvøld?
— Jú, eg skal leika.
So kemur tú ikki í føding
erdagsveitslu mína?
— Nei.
Bob royndi at troysa hana,
og hevði brádliga eina eskju I
lógvanum.
Tað er rætt, Manja.
havi okkurt smávegis (il tín.
Beri e'n lítil gáva í samband
Fo
Til mín, segði hon við
gledirødd. ;
— Skal eg bíða við gåvuni
{1 sunnudagin?
Nei, nei...
Hon lat pakkan upp. Nú sat
hon í gluggakarminum, meðan
Bob leit yndandi at henn".
Hvat sigur tú?
Pakkin var upplatin og nú
sardi hon at innihald num,
nevniliga eitt tunt hålsband við
einum prýð luti í endanum.
Bob. Á, sum (ad er vak-
urt. Túsund tøkk skal tú hava.
Hon hevði armar sínar frá
hvørjum ødrum og kysti hann.
Bob?
Hvat sigur (U?
Hvussu nógvar gentur hev
ur tú í veruleikanum kyst?
Hevur tú fyri neydini *a
spyrja slíkt?
Sg mær, hvussu nógvar
Hann rísti við høvdinum.
samstundis smiltisi hann.
Eg veit tað ikk. Ég havi
ikki gott minni, skilir tú.
Hevur tú nakrantíð lat
Lis fingið ein koss?
Nei!
Er tað vis'? Hon segði
mær frá í gjårskvøldid, at tú
ter alsk tl hennara. Er tað
cat? Hóvar tú betri hana enn
m-g. Bob?
Fullur av alski hevði hann
seg móti henni. Smiltist.
SOSTALURIN NR. 55 28. SEPTEMBER 1973
hevur skil hesum sama evni|hei' er heldur vána. Vónandi} sum feld av mó støduflokkum
ViðV. fáa vit skjótt eitt sndur |og hetta er so, og er væl ikk
Haldi tó at ametorar á byrj- klárari linjur« i ti list, sum annað at vænta, enn at teir
unarstigi kunnu hava framsyn- byggir á lítir og Injur. flokkar. ið ikki halda sosialist-
ingar uttanum pressu og eftir- F.Z. |iskan politikk gagna samfelag
num, at teir av øllum alvi berj-
est ímóti øllum, sum andar av
sosalismu. — Me. hevði tað
ikki verið vert at s.ungið hond
ina i egnan barm. (?) Mær fyri
kemur at tað er lættari at bera
rein vápn á lofti.
Tað veri langt frá mær at!
bera i bøtuflaka fyri gerðir mó
støduflokka, men vil halda ta
vera ræti, at síggja ske'vletku
meira enn frá einari síðu,
Skal tað veruliga eydnast a!
fáa fjøldina at fylgja javnaðar
fokkinum, sum helst er ætlan
in, s9 tykist mær, at neyðugt
er at radikalisera: politikkin. |
Tað kundi verið gaznligt a
tik'S val'ni, sum nýliga hava
ver.ð, til eftirtek er. - Tað
kann so í hvussu er ikki skaða
nakað.
Vinstrihallur.
Keypið
frá teimum, som lým í
SOSIALINUM
— Teg, segði hann og kys!
hana.
Winter sat i arbeiðsrúmi sínum
Hugsanir hansara vóru dekkar
Hann hoyrdi Manju flenna 0:
fór á føtur. Og har var Bob
Sat hann ikki í súreplatrænum
Ungfólkið, okkurt ger tað
Hugsanirnar nívdu hann.
Eg verði noyddur at siga teim
um tað. Tað er ov vágiligt á
lata tey vera óviiandi. By!
kann e'sini seta í verk til ok ti
tess at verja dót.rina. Hugs?ð
Winter.
Hann stóð á írappuni og ró
fr:
- Manja. eg hugsi kortin; c
«kel hava ein te-munn. Bið B'
koma inn, Hann hevur óiva
en munn av te fyri neyðini
Go.t kveld. Winter. Ta
var Bob, sum talaði.
Gott kvøld. Bob.
Teir fóru innar í arbeiðsrúr
10.
Nu, Bob, hvussu hóva
tær at royna eydnuna, sum ik
ið verður tl?
Spenningur trýtur ikki
Tit skulu spæla leing
skilji eg.
Ja, sáttmálin fevnir W
drúgt tíðarskeið. Vit spæla
Hi. House
Hygg pápi. Tað var Ma
ja. sum stóð í durnum. Ho
h-vði smoykt seg í ein kve
frakka.
Er tað
bandið? Havi
Bob.
ikki
fing 5
vakurt, há!
tað (fi
Góðas i Bob, segði Wi
ter. Tú nýtir somu myndn
sum eg havi ætlað í bók mil
ari. Ein av teim mongu friðað
plantunum. Nijum olari
GULLHJARTAÐ.
(Framhald)