leygardagur 9. mars 1974síða 10

;R , » i SIDA 10 SOSTALURIN NR. 19 9. MARS 1974 Um bóndagarðar Her kundi verið mangt at trivid í. Tað eru dugnabendur og knæbøn- dur og so aðrir við sum av persón ligum grundum íkki hava kunnað tikid sær av sínum garði. Ein ógvuliga stórur feilur er, at arvarætturin er uppihildin. Tí hann var hentur og lívsneyðugur fyrr, men í dag er tað okkara tødleypur, Vit síggja javnan menn festa 40—50—60 ára gamlar og eldri og tað veit jarðarráðið, at her haltar nakað og má broytast. Tí vit vita tað, at tå 50'ini eru farin afturum, so er tíð at hugsa spakuliga um, hvussu næsti festari skal koma framat. Givið er tað, at tað eru árini frå 25 til 50 ella gott tað, sum skulu verða tey produktivu. hvussu stór festir verða. Hetta er ein stórur spurnirgur, og eisini hvar á landi Tað er møguligt at stættir skuldi verið tann, at altíð tvey ætt Og so er tað, skulu tað er. arlið kundu liva av garðinum fráfarandi bóndi og tilstundandi festari. Sovorðið eigur at verða tik umhugsunnar. nógvastaðni, hvar festini eru 1, 2, 3 og 4 merk u-r, tað er ikki til at liva av. Burt ursæð frá um menn hava tað aft- ið til álvarsligar Men, sum tað er urat sum uppískoyti til annað ar- beiði. Hetta fremur nú einki jarðabrúk av týdningi, men kann hava stóran týdning fyri mann, sum vil verða verandi á smáplássi. Men tá skuldi tað helst ikki verið meira ern tann eina merkin. Men tað sum Jarðarráðið má ko- ma til, tað er at: ungir ágrýtnir menn koma at festi. Vit hava sæd tað í fleiri fórum, hvar slíkt hevur komið fyri, at tað er ein himmal- víður munur har menninir festa ungir. Og so stórbygdirnar, eitt nú Klaksvík. Her var ein 7 marka garður útbygdur umleið 1960. Jú, bóndin sum skuldi flyta var gott 60. og hetta kostaði við sethúsu- num og bóndagarði millum 500.000 og 700.000 kr. Og samstundis sum at eingin var at taka festið víðari. Ti at krevja, at bóndi sum er kom in so til árini, skal gera nakað av týdningi, tað kunna vit ikki. So har var eingin grund fyri at út- byggja nakran bóndagarð, fyriuttan tað, at lendið, ið tikið varð, var fullkomuliga óegnað til slíkt. Og so afturat, at høvudsvegurin norð um fjall átti at ligið har mitt igjøgnum og varð ikki lagdur har, ið hann veruliga átti at ligið, bert av teirri grund. Nú liggur t25 so har alt, men hvat sígur Jarðarráðið? Hvør svíður fyri sovorðið? Jú, fyrst og fremst teir bøndur, sum verunliga eru dúgligir og áttu at verði hjálptir áleiðis. Hetta er hart, at prioriterað bøndurnar, men tað má gerast. Annað 7 marka festi her uppá sama máta, men tey sleppa at liggja. Eitt 6 marka festið var, hvar festari var sjúkur og persón- ligar grundir gjørdu alt trupult. Hvat hendir har? Jú, hann er ikki kølnadur í grøvini, nú er garð- mw urin skiftur millum ein 4 og 5 marka bórda. Men festir sum liggja oyðin verða ikki rørd. Er tað politikkur ella hvat? — Er nakað høvudgrått uppá spæl. Bara ein há- bærsligur spurningur. Var tað so neyðugt at handla so skjótt, Eitt S-marka festi er, er av nøkrum. Takið eina fasta stóðu nú vælsignaðir menn í jarðarráðnum, og nytid høvi at steðga hesum ora leiki. Bygdin kann íkki hvar einki forsvara at bóndaskapur her í einari sStórari bygd skal steðga einum sunnum útviklingi. Og Jarðarráðið, hvat viðvíkir teirra framskygni, er synd arligt. Her er festi sum fluttu í ca. 1950, aftur ca. 1962 og nú sten dur aftur fyri flyting. Við ødrum orðum -— fjórða fjósið í 24 ár. Og á eðrum garði her er sama s'ødan — fjóðra fjósið stesdur fyri bygging. Men hvat skal gerast. Gerast, vælsignaðir menn, setið forboð fyri allari útbygging til neytahald, og latið bøndurnar hava seyðin. Ikki eitt fjós afturat; ístað- in latið peningin far til bygdir- nar, har møguleikarnir eru tilsted- Bygdir sum eru vælegnadar til jarðabrúk ella neytahald, her hugsi eg serliga Fugloy (ikki tí at hon kann framleiða tað stóra, men 'har er einki annad), Svínoy, Viðareiði „Mikladal og Trøllanes. Hesar bygg ir eru nevndar, tí hinar hava go møguleika til rationella drift. latið so peningin fara har A Bara hasar bygdirnar kunnu for- sýna okkum við meir enn nokk av mjólk. Og so hinar, sum eg ikki nevndi í Norðoyggjum afturat skuldu hjálpt umframt. Og mjólkaselu krevja vit at fáa eina heilt nýggja og tíðarhóskandi ella rættari sagt meiarí. Um vit nú taka okkum saman og hvert húsar- hald teknaði 500 kr. í einum an- deilsfelagi, so varð tann eginpen- ingurin 600.000 kr. Og hatta er vegurin vit mugu ganga um vit Skulu hugsa at standa á egn:m beinum. Serliga tá hugsað verður um at ferðasambandið er vorðið so gott, at vit kunnu rokna við at fáa mjó'kina hvønn dag, ístaðin fyri sum nú oftast annan hvønn dag. Tó eru smá festir, hvar menn veruliga royna, men hetta má ger- ast øllum bóndum greitt, at tíðin her í einari stórari bygd er farin undan hesum øllum. Um vit hava 20 neyt, tað sum tað er í dag, so er tað alt ov kost- bart at steðga møllum útvíklingi, (Tað er harmuligt at noyðast at taka slíka stóðu, men her gerst einki annað.) Og at krevja, at nakar veltur úr nýggjum í dag, hvar tað ganga fá ár ella mánaðar vidhvørt, til alt er tíkið til grundøki, tað kunna vit ikki. Bara støddin á festi er íkki alt tá vit síggja at tveir 7-marka garð ar einki livandi hava, meðan til dømis 2 menn við 2 merkum hver, hava 2 og 4 neyt. Síðstu hálvthundrað ár er næst- an ikki bekkur vendur hjá kongsi- num her. Burtursæð frá traðar- monnum er einki velt. Men so neyðugt sum tað var tá, at byggja traðrir inn, so er tað sum er um at drepa kommununa í dag. Maskinvelt varð til tvey festi her álíkavæl fyri 10 og 15 árum síðani. Annað er alt útstykkjað nú til byggigrundir, men hitt hevur ligið ósligið, burtursæð frá I og 2 árið. Eg vóni at Jarðarráðið kemur á betri tankar — og góðar tankar. So tey smáu plássini verða útbygd og halda uppat við hesum fjasi- num á stérplåssunum. Her eru kanska tveittar út 2 mill. síðan 1960 + ein veg, upp- dyrkingarveg, niðan á Háls, eitur h=nn, siga góðir menn, Hóast at bóndin. ið hevur helvtina av jørd- ini í tí býlingi, hevur varskógvað, at tað ikki skal verða til hansara. Og at leggja veg 300 til 350 metrar hædd til uppdyrking er eitt sindur við síðuna aw. Fyri uttan at stórur partur er ov bratt til dyrk- ing. Men vilja menn nú bóndast, so latið einar tveir fara í Kvíingadal og veg frá Árnafirði. Ein vestur um til gamla háskúlan. Meir skal ikki sigast á hesum sinni, men heita eru spurningar ið mugu verða avgjørdir skjótt. Kallur BERT SEYTJAN Johnsigurd Johannesen týddi eftir Evu Steen 27. PARTUR Manja. Tú eigur at skilja. Hann, Åkre. Løgreglan hevur fram vegis ikki fingið hendur á honum. Eg kann ti ikki lata teg fara til hús einsamallal Eg havi pening. Og hýri ein bil til hús, Farvæl, Bob Hon fór út á gongubreytina og veittraði ein hýrubil til sín. Manja. mær! Bob royndi enn einaferð at broyta av- lurta eftir gerð hennara. — Samvera okkara hóskar als ikki, Bob, segði hon syrgin. Skilir tå ikki tað? Tað er best at vit ganga hver sína leið. Farvæl, Bob Avgerðin varð tikin. Tað var so- statt álvari í tí, hon hevði sagt. Hýrubilurin koyrdi burtur úr eyg- Manja var burtur úr Fyri alla tíð? á og helt leiðina sjón hansara eygsjón hansara Bob snúði sær aftur í Hit House. Hann var syrgin Tað var um midnáttarleitið. Win ter var lagstur, Men lå í andvekri. | Hóast royndir, eydnaðist tað hon- um ikki at kveistra ávísa hugsan burtur. Hugsanin var um Lis og prátið fyrr um kveldið. Samrødan teirra millum var at sammeta við eitt sjónleikaraspæl. Helt Winter. Hon hevði gjørt seg til. Herði líkasum roynt at eggja hann. Ikki sért var um tað. Hatta gentubarn- | ið. Winter var umsíðir vorðin svøvntur, og seinasta hugsan hans- ara á hesum degi snúði seg um Ákre. Men sum bert gjørdist við- fáningur til endans. Manja trein innar. Spakuliga. Hon hevði heilsað faðir sínum góða nátt Men heldur ikki hon vildi til at sova. Hon bar ótta fyri órógv í sinni sínum. Eins og nátt- ina frammanundan. — Fór henda órógvin at endurtaka | seg, nú tað var vorðin liðugt teirra millum, so gjørdist hon í villareiði Manja avgjørdi at útihýsa øllum ljósum i húsunum. Tað var eins og ) gav myrkrið henni betri umstødur | at hugsa Spakuliga ferdadist hon aftur og fram við myrkrinum í stevuni. Men brádliga fekk hon eygað á eitt skepilsi. Manja fór yvir ímóti glugganum, hevði tjøldini eitt sind ur frá. Jú, tað var hann. Tad var Magne Ákre! Hvussu leingi mundi hann hava staðið uttanfyri? Manja bar umsíðir hatur til handa mannin. Mannin, sum hevði kveistrað burtur alla ljósu tilveru hennara, Nei, hon ræddist hann ikki long ur. Óndu metingar hennara um Ákre vórðu við yvirlutan. Tískil hugsaði hon ikki um at vekja fað ir sín ella at boða løgregluni frå. — Eg fái aldri ró í sinni min- um. Ið hvussu er ikki meðan hann er á lívi. Ikki áður enn hann er deyður! Ikki áður enn hetta er veruleiki, fái eg aftur ró í nærum oyðilagda sinn mítt!!! Hon fór innar í arbeiðsrúm fað- Yvir móti bókahillini. Har hon visti, hvar skammbyrsa hans- ara lá fjald. ir síns. Alt var nú tilreidar, Hon hevði løtt byrsuna. Og hann — Åkre — var uttan fyri framvegis. Óhugnaligu = hugsanir gjørdu seg galdandi av nýggjum: — Eg fái ikki frið Áður enn hann er deyður!!! Manja smoygdi seg i ein frakka og hevði byrsuna i lumman. Síð- an fór hon uttar. Favnaði eina fjarstødu millum seg og Åkre, har hann stóð. Júst í somu letu kveikti hann eld í eina sigarett. Ljósið frá kveikipinnium hevði seg upp í and lit hansara. Samstundis gjerdi hann nakað til“ veruleika. Hjá Man ju. - Jú, tað var ongin annar enn Magne Ákre. Nú hevði andlit hansara! hennara hon sæð aftur til Hit linur í Bob var komin House. Hann var vorðin kngunum, orsakað av tí, Manja hevði boðað honum frá. Alt sam- band teirra millum var kvett, Og so var tað orsakað av hasum brots manninum Magne Ákre!!! — Tað er bert ikki at vera ov tunglyntur, helt Bob. Manja skuldi ikki halda, at hetta fór at gera enda á tilveru hansara. Tíbetur, hugsaði hann, vóru tað aðrar gent- ur, sum ikki vórðu skelkaðar, bert ti, at tær høvdu havt viðskifti við ein brotsmann. Haraftrat hevði hann tvey størv, sum hann mátti fáa sum best burt urúr. Annað á verksmiðjuni og hitt i Hit House. Hann hevði pening fyri neyðini. um hann á nekrum sinni skuldi fáa prógv sum verkfreðingur. Niðurstóða hansara varð um sa- ma mundið, at hann í veruleika- num ikki hevði stundir at »spæla« við Manju. Vera barnagenta hjá henni! Men kortini. Enn var ikki liðin tími síðan tey skiltust. Han var ikki sért bilsin av hesum. Hon hevði kvett alt samband teirra mill um, Og hví hevði hann so fyri neyðini at standa her og bína. Hugsa um hana? Hann kendi seg í einsemi. — Halló, Bob. Tú er einsamall- ur, skilji eg! Tað var Lis, sum hevði lagt hetta til merkis, og var komin yvir til hansara. Eggjandi, sum áður. — Nei, eg hugsi bert, svaraði Bob. — Nu, nú. Er tå gruggutur? Lis kom eitt fet nærri til hans- ara. Lærstutti kjóli hennara hevði seg tætt upp at líkaminum, So tætt, at kropsliga snið hennara kom til sjóndar. Bob helt við sjálvan seg, at kjól- arnir, Lis keypti sær, mundu neyv- an vera kostnaðarmiklir, Hann helt tað vera nærum skem tiligt. Hon mundi ivaleyst fåa tveir kjólar burtur úr sama klæði, sum aðrar gentur bert fingu ein kjóla burturúr. — Og nú hevur tú fylgt elskaðu tíni til hús? Ella hevur tú bert tal að við hana? Lis forvitnaðist. — Tú var skjótur aftur. Varð vinar- lag tykkara ávirkað? Lis var framvegis Gjørdi stór og blúgv eygu: — Tað má tú íkki siga!!! forvitin (Framhald) | |