leygardagur 31. august 1974síða 8

Síða 8 sosialurin Nr. 43 — 31. august 1974 stubbar uttaneftir Nýggir ráðharrar Forsetin í Argentina, Isabel Peron, kona Juan Peron, sum doyði mitt í forseta- skeiði sínum, hevur útnevnt fýra nýggjar ráðharrar. Herfyri bóðu átta ráð- harrar í argentinsku stjórn- ini um at verða loystir úr starvi. 15 partisanar lótu lív 15 vinstrasinnaðir partisan- ar hava latið lív í einum bardaga við hermenn nær- indis býnum Caramarca í Argentina. Í bardaganum lótu eisini fimm hermenn í trygdar- tænastuni lív. Fongsulsrevsing 36 suðurkoreanarar aftrat hava fingið fongsulsrevsing í Seul. Ein hernaðardómstólur hevur domt teir sekar í eini ákæru fyri at hava framt tiltok ímóti stjórnini har í landinum. Trupulleikar við peningi Nýggj peningaskipan verð- ur millum teir trupulleikar, sum Guinea Bissau fer at hava at dragast við eftir at hava fingið sjálvstýri frá Portugal. Hitt unga fólkið í Guinea Bissau hevur higartil ikki havt kunnleika til peninga- og lenartrupulleikar. Held- ur ikki bøndurnir i fyrrver- andi portugisiska hjåland- inum hava havt pening å hondunum i mong år. Av somu orsøk hevur ongantíð nakar skattur ver- ið goldin í Guinea Bissau. Flogrænarar leyslatnir Teir fýra flogrænararnir, sum í juli mánaða í fjør rændu eitt japanskt jumbo- jet-flogfar og seinni sprongdu tað í luftina, eru leyslatnir, skrivar eitt blað í Beirut. Blaðið skrivar, at libiski stjórnarleiðarin, Ghadaffi, oberstur, hevur givið loyvi til tess. Fangarnir eru lætnir pal- estinsku frælsisrersluni, PLO. Boykott Alheims Flutningsarbeiðar- afelagsskapurin, ITF, sam- tykti á ráðstevnu síni í Stockholm herfyri at boy- } kotta alla ferðslu loft- og “- sjåvegis í Chile i døgunum 18. og 19. september sum moimæli ímóti hernaðar- styrinum har í landinum. Miltakið umfatar eisini krnvgongur, sum verða hinnar seinni. æn Farin úr starvi Kanadiski stjórnarlimurin, Mitchell Sharp, hevur lagt frá sær sum uttanríkisráð- harri. Nýggjur uttanríkis- ráðharri verður Allan Mac Echan, sum herur verið ein av nærmastu ráðgevarun- um hjá kanadiska forsætis- ráðharranum, Pierre Trudeau. Mitchell Sharp hevur leingi ynskt at verða loyst- ur úr starvi. Viðurkenna Guinea-Bissau Finland og Sveríki hava vidurkent Guinea-Bissau sum sjålvstødugt ríki. Danski uttanrikisråd- harrin, Ove Guldberg, sig- ur, at Danmark fer at bida vid at vidurkenna Guinea- Bissau. — Tað kann ikki verða avgerandi, um landið verð- ur viðurkent í dag ella í næstu viku, sigur Ove Guldberg. Finnist at egna flokki sínum Anwar Sadat, forseti í Egyptalandi, hevur funnist at einasta loyvda flokkinum har í landinum, Arabiska Sosialistiska Samgongan, sum hann sjålvur er limur i. Sadat ynskir ikki, at fleiri flokkar skulu verða loyvdir í Egyptalandi, men at flokkur hansara skal gerast meiri demokratiskur. Demokratarnir á odda Demokratiski flokkurin í USA hevur nógv tann størsta partin av veljara- fjøldini aftan fyri seg nú, sýnir ein kanning. Kanningin, sum Louis Harris-stovnurin hevur gjørt, sýnir, at 55% av velj- arunum styðja demokrat- arnar, meðan 29% styðja republikanararnar. Kanningin er gjørd í sam- bandi við kongressvalið í USA, sum verður hildið í heyst. 18 ára gamal far 594 ára fongsulsrevsing Ein dómstólur í San An- tonio í Texas hevur domt 18 ára gamla Elmer Wayne Henly sekan í eini ákæru fyri at hava luttikið í píning og drápi av 27 ungum dreingjum. Hin 18 ára gamli Elmer er dømdur til fongsulsrevsing i upp til 594 år! IRA-limir rýma til Danmarkar Einir fimm eftirlystir IRA-limir eru staddir i Keypmannahavn i lotuni. Danski blaðmaðurin, Jan Michaelsen, við tveir teirra Danmark er vorðið landið, hagar eftirlýstir limir í írska IRA- herinum rýma. Einir fimm IRA-limir eru staddir í Keypmannahavn í let- uni. Írland er limur í Felagsmarkn- aðinum, og sum EF-borgarir er tað eingin, sum kann forða teimum at koma inn í landið. Einasta skylda teirra er at visa fram pass við komuna. Og soleiðis hevur tilburðurin eisini verið. Danski blaðmaðurin, Jan Michaelsen, hevur skift orð við tveir IRA-limir, sum eru staddir í Danmark. Blaðmaðurin sigur, at danska fregnartænastan ongan kunn- leika hevur til, at IRA-limir eru staddir í Danmark. Starvsmaður við fregnartæn- astuna sigur: — Eg havi ongantíð áður hoyrt um slíkt. Er tað so, at IRA-limir eru rymdir higar til lands orsakað av politiskum or- søkum, er ikki neyðugt hjá fregnartænastuni at seta í verk tiltok. Tað ber tænastuni ikki til at taka sær av smávegis trupul- leikum. Er talan um kriminellar atgerðir, verður steðan ein heilt onnur. Eftirlýstir IRA-limirnir, sum Jan Michael- sen hevur hitt, hava tilhald mið- skeiðis í Keypmannahavn. Í Danmark ganga teir undir nevnunum Seasmus Neil og Sean Connel. Annar teirra hevur verið í Danmark í so drúgva tíð, at hann dugir so dánt at málbera seg á donskum. Báðir eru teir eftirlýstir fyri at hava framt stuldur, at hava skipað fyri ólógligari vápna- goymslu, fyri samansverjing og fyri at hava limaskap i IRA. Hesar brotsgerdir verda i Írlandi revsaðar vid upp til 12 ára fongsul. Seasmus Neil og Sean Connel siga, at her er talan um polit- iskar brotsgerðir, og at stersta brotsgerðin liggur í tí at hava limaskap í einum privatum heri. Eingin avtala — Eg kom at kenna eina danska gentu. Hetta er ein av grundun- um til, at eg nú havi bústað í Danmark, sigur Seasmus Neil. Vinmaður hansara leggur aft- rat í hesum sambandi: — Danmark hevur onga av- talu við Írland um flóttarfólk. Hetta fer sostatt at gera tað tor- ført hjá írsku myndugleikunum at fáa hendur á okkum. — Hvi hava tit ikki biðið um politiskt friðskjól? — Vit vildu verði illa staddir, um donsku myndugleikarnir ikki góðkendu okkum sum politiskar flóttarmenn. hevur prátað Av hesi orsek hava vit gjert av ikki at boða fremmanda- mannaløgregluni frá. — Fara fleiri IRA-limir at rýma til Danmarkar? — Tað eru meguleikar fyri, at so verður. — Fara tit at fremja atgerðir í Danmark? — Vit eru ikki sinnaðir at gera ímóti donskum lógum. — Tað er sostatt eingin vandi fyri, at bretska sendistovan í Keypmannahavn verður fyri ágangi? — Nei! Í Belfast høvdu vit ikki verið so frægir at funnið uppá at gera álop á sendistovuna har. Vit eru ikki álopsmenn. Lutaður í tveir bólkar IRA er tann ólógligi hernaðarligi parturin av republikansku rersl- uni í Írlandi. Politiski flokkurin aftanfyri hesa rerslu kallast Sin Féin. IRA er lutaður í tveir partar. Annar parturin er meiri vid- gongdur, og kallast hann Provisional IRA. Tað er hesin bólkurin, sum hevur ábyrgdina av teimum mongu hernaðarligu tiltøkunum, sum í mongum forum hava kravt mannalív. Hin parturin, sum gongur undir heitinum Official IRA, rekur sosialistiskt virksemi. Seasmus Neil og Sean Connel siga, at einki samarbeiði er mill- um báðar IRA-bólkarnar, ti arbeiðslagið er so ólíkt. Tað var í 1970, at åvisir menn rymdu úr IRA fyri at stovna ein sjålvstødugan bólk undir heitin um Provisional IRA. — Orsekin til hesa avgerð teirra, var, at teimum líkaðu ikki á sosialistisku áskoðan okkara. Hesin IRA-bólkur verður stuðl- aður av suðurirsku stjórnini, siga báðir flóttarmenninir. — Fremja tit ikki hernaðalig- ar atgerðir? — Jú, men ikki á sama hátt sum Provisional IRA. Um bretskir hermenn gera seg inn á okkurt eki, royna vit sjálvsagt at verja tað við hermegi. Vit royna annars í sterstan mun at eira lívið í bretska her- manninum. Okkum er kunnugt, at bretsk- ir arbeiðsmenn verða noyddir at búgva seg út til hermegina, sum skal nýtast í Neorðurírlandi. Royndir hava verið gjerdar til at fáa teir at rýma úr herinum. Og viðhvert hevur tað eydnast. Í summum førum hava vit hjálpt slíkum monnum at flýggja til Svørikis. Berjast móti imperialismuni — Ein meiriluti i Nordurirlandi er fyri einari sameining vid Bret- land. Hví gongur IRA ímóti hesum? — Írland er Írland. Vit eru ein tjóð. Í 1918 atkvøddu 83% av veljarunum fyri, at skuldi gerast sjålvstødug. — Men núverandi meiriluti gongur ímóti hesari samtykt? — Nei. Hesin pástandur er bert nakað, sum bretar funnu uppá. Teir brúka religiónina til at spjaða irsku arbeidarafjøld- ina. — Stendur írska borgara- kriggið um religiónina? — Nei, og enn einaferð nei! Heldur er talan um ein bardaga ímóti bretsku imperialismuni. Fleiri protestantar hava lima- skap í Official IRA. Vit royna at sameina katólsku og protestant- isku arbeidarafjøldina. Áðrenn loysn er funnin á hesum eki er óhugsandi, at frið- ur fer at valda í Írlandi. Ein leivd frá krigsårunum A RE Húsið á myndini er eitt slag av bumbuskýli, tó ikki til tess at verja seg móti bumbum úr erva, men móti vandamiklu knettunum, ið róku á sjónum, undir og eftir seinna heimsbardaga. Hetta er sonevnda minuhúsið í Árnafirði. Húsið varð bygt undir seinna heimsbardaga. Orsekin til at hetta hús varð bygt, var tann, at á lágættunum róku minur ofta inn á víkina, og við tað at húsini í bygdini standa so nær sjóarmálanum, var hetta ikki heilt vanda- leyst. Í húsunum eru trý stór soviverilsir við koyggjum, ein stova og stórur køkur. Á lágættunum var vanligt, at ell bygdin flutti nidan i minuhúsið, har tey so húsaðust til hann skifti ætt. oyggin' om.