leygardagur 14. september 1974síða 12

spurnarkassin Bruttoskattur Eg havi í onkrum av blødun um lisið, at tvørpolitiska fel agið Hugvekjarin hevur lagt fyri tingið uppskot um at broyta skattaskipanina so, at bruttoskattur kemur í staðin. Eg vildi fegin her í blaðn- um fingið hann, sum svarar skattaspurningum, um at siga eitt sindur, hvat brutto- skattur er, og hvussu hann virkar í mun til galdandi skattalog M Svar Endamálið við okkara núver andi skattaskipan er, at skattur skal gjaldast eftir førimuni, t.v.s., at borgarar i ymiskum umsteðum skulu bera tilsvarandi ymiska skattabyrðu hetta endamál verður nýtt Fyri at fremja |. progressivur skattastig1, at jú sterri inntekan er, jú sterri partur verður goldin í skatti Bruttoinnteka Frádráttir (uttan frádr.) 13.000 2.860 29.000 3,120 18.000 5.800 67.000 27.470 86.000 39.560 140.000 .200 2. ymiskir frådråttir alt eftir, hvørjum umstødum borg- arin er i, til dømis um mað- ur og kona bædi arbeida uti, verdur loyvdur frå- dråttur upp til kr. 4.000. Um ein bert sær upp å skatt- astigan, so hava vit eina ov- urhonds stora progression i skattum Fyri skattaárið 1973/74 var samlaði skattur- in í procent av skattskyldug- ari innteku: Skattskyldug skattur ialt inntøka 12.000 24.500 45.000 85.000 140.000 240.000 Skattanevnd Landsstyrisins hevur gjørt eina kanning av sjålvuppgåvum fyri skatta årid 1973/74, og harav fram- gongur, at teir loyvdu frå dråttirnir åvirka skattabytid soleidis: Skattskyldug Skatturi % av inntøka bruttoinntøku 10.140 16,4 20.880 23,8 31.200 25,4 39.530 26,0 46.440 26,5 65.800 27,9 Hetta vísir, at tann stóra progressiónin í skattastigan um er minkað burtur í at kalla onki av ti, at jú størri inntøkan er, jú betri eru ráð ini at fáa frádráttir. Sum demi kann nevnast, at við at keypa ein bil til kr. 60.000, gjalda 1/3 út og restina yvir 3 ár, kann ein fáa kr. 17.900, í rentum at draga frá, og á hátt spara ca. kr í skatti tann 8.000, Við bruttoskatt er at skilja, at ein verður skattaður av allari inntøku, uttan aðrar frádráttir enn tær útreiðslur, skapa sum standast av at inntøkurnar Hetta vildi ført vid sær, at skattskyldug inntøka veksur munandi, og at procentini i skattastiganum kunnu lækk- minka um inn- land og komm- ast uttan at tøkuna hjá unu. Kanningin hjá skatta nevndini vísir, at i 1972 hevði ein við einum proportional- skatti av bruttoinntekuni upp á umleið 25% fingið um leið tað sama burturúr. Tað er ikki neyðugt, at ein brutto- skattur er propertionalur (sama procent til allar inn tekur), men ein skattastigi kann gerast við ca. 25% í meðal Sambært uppskotið hjá felagnum Hugvekjarin, skal skattur roknast av bruttvinn tøkuni við frádrátti av livi kostnaðinum, sambært pris- talsútrokningina (pr. 1/7 1974 26.622,70), og við frá- drátti upp á 10% av brutto- inntekuni av teimum fyrstu kr. 100.000, Síðan 5% av teimum næstu kr. 100.000, og so 2% av øllum, sum er oman fyri kr. 200.000, Hetta uppskot vil føra vid sær, at bruttoinntøkur upp til ca. kr. 29.000, ongan skatt skulu gjalda, og at bruttoinntøkur upp til ca. kr. 40.000, — bert skulu skattast av kr. 9.300, —. I 1972 hevði ca. 71% av skattgjaldarun- um eina inntøku undir kr 40.000, Hesin bólkur betalti ca. 40% av skattinum ella ca. kr. 60 mill. Um land og kommunur skulu hava somu inntekur av skattinum sum nú, so má inntøkubålk- urin yvir kr. 40.000, i inntøku (ca. 29%) gjalda hesar kr. 60 mill. meira. Hetta saman vid frådrått- inum upp á kr. 26.600 + 10% av brutto vil føra vid sær, at skattaprocentið allarhelst vil fara upp um 100. Um felagið Hugvekjarin hugsar sær, at ein partur av inntøkuni hjá ti almenna skal flytast frá skatti yvir á tollin, veit eg ikki, men um hetta verður gjørt, so ávirkar hetta pristalsutrokningina og har- vid skattafrádragið Carl Vilhelm Weihe An j . it ag Sílaveiðan Tað er misjavnt, sum menn hava fingið burt- ur úr sílafiskiskapinum í ár. Men summir teirra hava verið rættiliga hepnir við tráðuni. Um 20. juli fekk Martin Kúrberg í Havn henda laksin í Saksunarvatni og sum kona hansara, Hanna, vísir á myndini. Laksurin er 78 cm langur og vigar 4,75 kg. Martin fekk í fjør ein laks, sum vigaði tað sama, men sum var longri. Tann laksurin var 86 cm langur. Nei, eg eri sannleikin sjålvur, harra démari, og stolid havi eg ongatíð. Sum dømi kann eg nevna, at eg einaferð starvaðist á eini badstovu i seks månadar uttan at taka mær so mikid sum eitt bad - Oli i Åarstovu Blaðið hjá sjålvstyrisflokk- inum verður prentað upp á sera fint papir — men tað er nú heldur ikki so legið, ti sum tit vita, verður flokk- urin róptur »finiflokkur«. o nu so restar Serfrødingarnir eru nogvir, at okkum bert nakrar serfrødingar at finna útav, hvat vit skulu brúka allar serfrødingarnar til. Glistrup gremur seg um skattamyndugleikarnar — tað er sjálvsagt, ti skattin kann hann ikki gremja seg um. Í Danmerk eru politikkar- arnir bert samdir um eitt í løtuni, og tað er, at pening- urin til skattalættarnar skal koma frá skattaborgarun- um. Eg heiti á elli tey føroysku blødini, um at halda uppat við at skriva um hatta pinkuviðtalið í fjúrtanda tað var . ju bara Pauli Ellefsen, sum slongci hasi orðini av munni. Fólk í grannalagnum flýddu — tá eldur kom í sildaverksmiðjuna mikudagin Fuglafjerður, hósdagin, frá tíðindamanni okkara tekjuna við slangum, var tað skjótt, at tamarhald fekst á eld- inum Ilt er at meta um, hvussu stórur skaðin er, men onki er at ivast í, at hann er stórur, ser- Um middagsleitið mikudagin kom eldur í sildaverksmiðjuna hjá Havsbrún í Fuglafirði. Tað sá ógvuliga hættisligt út ta einu lotuna, og fólk í grannalagnum flýddu heim í bygdina av ótta fyri, at eldurin skuldi breiða seg til olju- og lýsitangarnar, sum standa tætt við. Fuglfirðingar vóru skjótir á staðnum við síni sløkkiutgerå. Nógv fólk kom til hjálpar, og fiskiskipini Krúnborg og Logos, sum lógu við bryggju, settu tað til, sum teir áttu av pumpum. Tá menn komnir upp á og sunnudag kl. 15 til 17 vóru stakliga skaðin á tær elektrisku instalatiónirnar. Annars halda teir á sildaverk- smiðjuni, at teir verða klárir at aftur um eina taka móti fiski viku. Framsýningin um NÓLSOYAR PÁLL í Stokkastovuni í Tinganesi er opin henda mánaðin leygardag Føroya Fornminnissavn