mikudagur 8. januar 1975síða 5

Nr. 2 — 8. januar 1975 Rættleiding til harra Jørmund Vågadal Uttan at leingja um tjakid millum Gutta Reyda og Våga- dal, serfrøding sambandsfloks- ins i kristni v. m., loyvi eg mær at rætta grein hans i Dimmu 12/12—1974, Tað var ikki ein sosialistur, sum stóð fyri »frigeving av porno« og »øktum møguleikum fyri frium aborti« i Danmark fyri nøkrum årum sidani, men ein borgarlig stjórn við stórum meiriluta á fólkatingi (vinstra- menn, konservativu og radi- kalu), við tí konservativa lóg- frødinginum, harra Knud Te- strup, sum fyrileggjara, hann var dómari úr Herning, indre- missionsmaður, cand. jur. og cand theol., kort sagt ein fram- standandi maður innan løgfrødi og religión. Politisk tínir egnu, góði Vága- dal. Men ímóti vóru fleiri sosial- sosialurin istar og aðrir við, soleiðis eisini javnaðarmaðurin, føroyingurin Jóhan Nielsen, sum royndi at forða hesum lógum við at samla undirskriftir til at fáa tær út til folkaatkvødu, men tað eydnadist ikki. Solsjenitsyn og Sakarov hava vent sær imóti kommunistiskum einaræði og fylgjum tess, men ikki móti teirru demokratisku sosialismuni, sum m. a. eisini foroyski javnaðarflokkurin við- kennir sær, men harra Vágadal <QEW kennir ikki mun — ella vil ikki siggja nakran mun millum Síða 5 demokratiska sosialismu og dik- tatoriska kommunismu. Annars haldi eg, um enn tað er væl meint, at harra Vágadal dålkar kristindómin við at blanda hann saman við politikki — partapolitikki — sínum; allir foroyskir politiskir flokkar hava trúarfrælsi, eisini javnaðarflokk- urin, og tú noyðist at viðganga, at nógvir sosialistar eru kristnir, trúgvandi, og nógv trúgvandi sosialistar. jbm Reglu- gerð viðvíkjandi avskriving hjá persónligum skattgjald- ara uppá skip ella part í skipi, sum nýtt verða vinnu- liga. (Avskriving sambært 3. kapitul í løgtingslog nr. 52 frá 29. desember 1971 um skattligar avskriv- ingar v. m., soleiðis sum hon er broytt við løgtings- lóg nr. 70 frá 26. sept. 1974.) Avskriving upp á skip í vinnu, t. v. s. skip avhendað eigaranum innan enda rakstrarársins. Høvudsreglan í avskrivingar lógini frå 29. desemb- er 1971 um, at avskriving upp á skip ella part í skipi kann verða gjørd við upp til 30% av saldovirðinum, er framvegis galdandi. Henda avskriving kundi eftir tá galdandi lóggávu dragast frá inntekum á sjálv- uppgávuni uttan mun til, hvaðani hesar stavaðu. Sambært seinastu broytingina av avskrivingar- lógini verður nú skilt ímillum vinning av skipa- rakstri og aðra innteku. Er rakstrarvinningur av skipi nóg mikið til 30% avskriving av saldovirðinum, kann full avskriving nýtast. Er úrslitið av skiparakstri ikki nóg stórt til at rúma fulla saldoavskriving, kann verða avskrivað upp í 15% av saldovirðinum afturat í aðrari inntøku skattgjaldarans. Er vinningurin av skiparakstri ikki nóg stórur til at rinda teir í inntøkuårinum falnu avdráttir av upp- runaligu lánunum í skipi ella parti í skipi, sum skatt- gjaldarin eigur, kann ístaðin fyri vinningin av skipa- rakstri verða avskrivað ájavnt við avdráttir av upp- runaligum lánum umframt 15% av avskrivingarbara saldovirðinum í samlaðu innteku skattgjaldarans. Verður avskrivingin í seinasta føri so stór, at hon fær avskrivingarbæra saldovirði at verða minni enn restskuldina av nevndu upprunaligu lánum, kann bert verða avskrivað so mikið, at nevnda saldo er åjøvn við restskuldina. Er skipið niðurskrivað soleiðis, at saldovirðið áðrenn avskriving er eins við ella minni enn restskuldin av upprunaligu lánunum, kann avskriving ikki verða gjørd út yvir vinningin av skiparakstri og fyrr nevndu 15%. Við upprunalig lán skilst í hesum sambandi øll lán- taka, sum hevur til endamåls at figgja byggikostn- aðin ella keyp av skipi. Harumframt kemur lánteka í samband við seinri umbygging av skipi, treytað av, at henda umbygging verður ford yvir avskrivingar- bæra saldovirði. Fyri nærri at lýsa hesar lógarreglur verða her sett upp nøkur dømi um avskriving hjá persónum, sum eiga skip ella part í skipi: Persónur A BCDE FG ingar, kann avskriving í hesum føri ikki vera gjørd út yvir vinningin av skiparakstri og 15% av saldo- 1.000 kr. Saldo 1.jan. 1974 180 180 180 180 180 180 180 virdinum. Avskrivingin verður ti í hesum føri 5.000 Tilgongd 1974 20 20 20 20 20 20 20 kr + 30.000 kr. = 35.000 kr. Saldo 31.des. 1974 áðrenn avskriving 200 200 200 200 200 200 200 Inntøkur frå Dømi F. Tå restskuldin eisini i hesum føri er åjøvn vid avskrivingarbæru saldoina áðrenn avskrivingar, og eingin vinningur er av skiparakstri, er einans loyvt at avskriva 15% av saldovirðinum. skiparakstri 70 20 10 5 5 05% Onnur inntøka 80 80 80 80 80 80 80 Demi G. Avdráttur av lánum saman við 15% av Tilsamans 150 100 90 85 85 80 75 saldovirðinum eru tilsamans 45.000 kr. til avskriv- Avdráttír av upp- ingar. Avskrivingarbæra saldovirði má tó ikki fara ranaligum ho niður um 160.000 kr. ella åjavnt við restskuldina. skipi ella "parti i Loyvd avskriving er ti 40.000 kr. í hesum feri. Restskuld av upp- runaligum lánum 31.des. 1974 100 100 100 160 200 200 160 Innteka áðrenn av- skriving 150 100 90 85 85 80 75 Avskriving av skipi 60 50 45 40 35 30 40 Innteka áðrenn skattafrádrátt 90 50 45 45 50 50 35 Tá skattauppgerðin verður gjørd, eigur tann einstaki skattgjaldarin sjálvur at gera av, um vinningurin av skiparakstri (t. e. rakstrarúrslitið áðrenn avskriv- ingar fyri oll skip ella skipapartar hjá skattgjaldar- anum) er sterri ella minni enn teir falnu avdráttir í inntøkuårinum av upprunaligum lánum í skipum ella skipspørtum. Høvudsreglan er so tann, at avskrivast kann åjavnt vid ta størru av hesum bådum upphæddum og harumframt 15% av saldovirðinum, tó sjálvsagt av- markað til áðurnevndu 30% av saldovirðinum. Demi A. Her er vinningurin av skiparakstri sterri enn avdráttir av upprunaligum lánum, nevniliga 70.000 kr. mótvegis 15.000 kr. Loyvda avskrivingin kann tó ikki fara upp um 30% av saldovirðinum 200.000 kr. eila 60.000 kr. Demi B vísir, at vinningurin av skiparakstri eisini her er sterri enn avdráttir av upprunaligum lánum, nevniliga 20.000 kr. mótvegis 15.000 kr., men her er vinningurin minni enn 30% av saldovirðinum. Umframt vinningin av skiparakstri kunnu avskriv- ast 15% av saldovirðinum í aðrari innteku ella 30.000 kr. Samlaða avskrivingin er sostatt 20.000 kr. * 30.000 kr. = 50.000 kr. Demi C. Her loysir seg betur at avskriva ájavnt við falnar avdráttir av upprunaligum lánum, tá hesir eru 15.000 kr. meðan vinningurin av skiparakstri bert er 10.000 kr. Umframt nevndu avdráttir kunnu avskrivast 15% av saldovirðinum í aðrari innteku ella 30.000 kr. Samlaða avskrivingin er sostatt 15.000 kr. 4 30.000 kr. = 45.000 kr. Treytin, at skattlig saldo sum er 200.000 kr. + 45.000 kr. = 155.000 kr., er minst líka stór sum restskuldin, er lokin, tá hendan er 100.000 kr. Dømi D. Í hesum føri er avdrátturin av upprunaligum lánum framvegis sterri enn vinningur- in av skiparakstri. Avskriving ájavnt við avdráttin upp á 15.000 kr. * 15% av saldo ella 30.000 kr. gevur tilsamans 45.000 kr. Í hesum feri er avskriv- ingarupphæddin tó 5.000 kr. ov stór, tá avskriving- arbær saldo við eini avskriving upp á 45.000 kr. verður 155.000 kr., meðan restskuldin er 160.000 kr. Loyvda avskrivingin verður tí í hesum feri 40.000 kr. Demi E. Her sæst beinanvegin, at tá restskuldin er åjøvn vid avskrivingarbæru saldoina áðrenn avskriv- Um líkningarvaldið skal vera ført fyri at eftiransa, at gjørdar avskrivingar eru samsvarandi åsetingunum i avskrivingarlógini, skulu roknskapar, har avskriv- ing av skipi ella parti í skipi kemur fyri, lika fylgjandi krev: 1. Rakstrarroknskapur fyri skip ella part í skipi skal gerast serstakt, og mugu inntøkur ella útreiðsl- ur frá ødrum virksemi ikki verða tiknar við í hesum roknskapi. 2. Restskuldin av upprunaligum lánum í skipum ella skipspørtum við rakstrarársins enda skal fram- ganga av figgjarstandinum, eins og långevari skal tilskilast. 3. Avdråttir av upprunaligum lånum i skipum ella skipspørtum, ið eru falnir til gjaldingar í inntøku- árinum, skulu tilskilast serstakt í roknskapinum. Avskriving av sáttmála um bygging av skipi Skilast må her ímillum um byggisåttmålin er gjørdur í seinasta lagi 1. september 1974 ella seinri. Persónur, sum pr. 1. september 1974 hevur sátt- mála um bygging av skipi, kann framvegis avskriva sambært $ 13 í avskrivingarlógini fyri inntøkuårini 1974 og 1975. Hjá skattgjaldara, sum 2. september 1974 ella seinri hevur gjørt sáttmála um bygging av skipi, kann tann gjørda forskotsavskrivingin i byggitidini hægst vera åjøvn vid innskotnan eginpening ut yvir vinning av skiparakstri. Hetta skal skiljast å tann hått, at i teim inntøku- årum, har vinningurin av skiparakstri er meira enn 30% av avskrivingarbæra saldovirðinum, kann tann upphæddin, sum vinningurin er størri enn tey nevndu 30% av saldovirðinum nýtast sum forskots- avskriving av byggisáttmála í inntøkuårinum. Avskrivingin av byggisáttmála kann tó ikki í nøkrum inntøkuåri vera meiri enn 15% av byggi- kostnaðinum. Forskotsavskriving kann tilsamans í mesta lagi vera 45% av avrádda byggikostnaðinum. Treyt fyri, at forskotsavskriving av skipsbyggi- sáttmála verður góðtikin av líkningarvaldinum er, at avrit av sáttmálanum er latin Líkningarráð Feroya. Viðvíkjandi skattligum avskrivingum hjá part- reiðarum verður gjørt vart við kunngerð líkningar- ráðsins dagsett 27. mars 1974. Umframt omanfyri umreddu reglur er avmark- ingin í $ 8 d í skattalógini frá 2. juli 1963, soleiðis sum hon er broytt við legtingslóg nr. 52 frá 29. desember 1971, framvegis galdandi, hareftir avskriv- ing hjá persónum ikki má vera sterri enn so, at skattskylduga inntøkan í minsta lagi er lika stór, sum livikostnadurin eftir galdandi prístalsgrundar- lagi. Fyri skattaárið 1975/1976 er henda avmarking kr. 27.800,— sambært prístalsgrundarlagið pr. 1. januar 1975. Tórshavn, 2. januar 1975 Líkningarráð Føroya