leygardagur 7. juni 1975síða 4

Síða 4 sosialurin Nr. 41 — 7. juni 1975 stubbar uttaneftir Politiið skjeyt við skørpum Fimm svartir afrikanarar doyðu og 8 vórðu særdir, tá rhodesiskir politimenn sein- asta sunnudag skutu við skerpum ímóti einum uppest- ari folkafjøld uppá 2000 fólk í býarpartinum Highfield í Salisbury. Øfriðurin tók seg upp utt- anfyri skrivstovuna hjá afrik- anska tjóðskaparráðnum ANC, har ráðið helt fund fyri at viðgera eitt ultimativt uppskot frá lam Smith for- sætisráðharra um lutteku í tí nógv umstriddu grundlógar- ráðstevnuni um Rhodesia. Hjálp til Bangladesh Eftir avtalu millum Bangla- desh og heimsmatveru- skránna WFP hin 20. mai, hevur WFP boðið stjórnini í Dacca 56.240 tons av hveiti til komandi ár. Avtalan er eitt lið í teimum 71 »mat fyri arbeidi« ætlanunum, sum umfatar bygging av næstan 2000 km byrgingum og veit- um við at flyta nógva mold. Fjórða avrættingin Seinasta hósdag upplivdi Saigon fjórðu almennu av- rættingina síðani stjórnar- skiftið. Ein 21 ára gamal hermaður var avrættaður eftir eina styttri rættargond. Maðurin var skotin meðan ein hópur av Saigonbúgvum hugdu at. Smugla Whisky Sponsku tollmyndugleikarnir í Bilbao hava lagt hald á 26.400 floskur av whisky um- borð á einum argentinskum farmaskipi. Rúsdrekkað, sum hevur eitt virði uppá slakar 650.000 kr., var ikki ført í skip- spappiirini. Farmaskipið „Rio Queen« var komið úr skandinaviskari havn. EF-lán til Onglands Felagsmarknaðurin = jåttadi mikudagin í seinastu viku eitt nýtt lán til bretska kola- námsídnaðin. Hesuferð er lánið upp á 400 milj. kr. Rentan er bert 9%, sum ligg- ur væl undir vanligu EF- rentuni. Við hesum hevur EF latið 1,3 miljardir kr. í láni til modernisering av bretska kolanåmsidnadinum. Lånini eru eisini nytt til íbúðarbygg- ing til kolanámsarbeiðarar og til uppvenjing av arbeiðs- fólki. Tito heiðraður Jugoslavar hildu stóra veitsl- u sunnudagin, tá forseti teirra, Josef Tito, helt 83-ára foðingardag. Alt landið var annars í veitslu til tess at minnast frælsisstridid, sum endaði fyri 30 árum síðani. Husak valdur til forseta Aðalskrivarin í tjekkoslovak- iska kommunistaflokkinum, Gustav Husak, var hósdagin valdur til forseta í Tjekkos- lovakia. Hann er eftirmaður Ludvigs Svoboda, ið er álv- arsliga sjúkur. Husak skal framvegis vera aðalskrivari í kommunistaflokki“um, verð- ur sagt. Guillaume fyri rættin Týski ríkiskanslaranjósnarin Giinther Guillaume, hvers avdúkan sum eysturtýskur njósnari førdi vid sær, at Willy Brandt legdi frå sær sum rikiskanslari, kemur fyri rættin 24. juni i Diisseldorf, upplýstu týskir legreglu- myndugleikar í seinastu viku. Ákæran ímóti hinum 48 ára gamla Guillaume, ið var persónligi skrívari Brandts á stjórnarskrivstovuni í Bonn, ljóðar uppá landasvik og grefligt brot á tøgnskyldu. 27 BB / Uppskotið frá Gerald Ford forseta um at hækka innflutningsavgjaldið á olju við einum dollara frá 1. juni hevur fingið kaldliga mót- tóku frå talsmonnum fyri demokratiska meirilutan í kongressini. Uppskotið var mett sum inflatoriskt og ábyrgdarleyst yvirfyri forbrúkarunum. Stuðul til krøv Megin- felag Útróðrarmanna Alt ov leingi hava útróðrarmenn verið >harmonika<. Teir hava fingið tað, sum eftir var, tá virki og fiskasela hava fingið alt, sum tey vildu hava. Men nú hevur Meginfelag Út- róðrarmanna við landingarbanni sínum sýnt, hvønn tydning tað hevur at skipa seg og standa saman. Eftir einum degi eydnað- ist tað at avdúka, hvussu tilvild- arlig prísásetingin hevur verið. Undir trýsti bar tað knappliga til hjá Føroya Fiskasølu at út- vega hægri prís, og tað bar knappliga til at rokna út, at út- reiðslurnar hjá flakavirkjunum vóru minni enn fyrst ætlað, so at avreidingarprisurin á tungu kundi setast upp við 56 oyrum upp á kilo. Í tí kreppu, sum nú so harð- liga leikar á, er kravið í fyrstu syftu, at landsstýrið útvegar út- róðrarmonnum eitt rímiligt gjald fyri strævna arbeiðið á sjónum, so tað aftur loysir seg at fara út. Tá letukreppan á henda hátt er loyst, fær Meginfelag Útróðr- armanna allan stuðul til krøv síni um, at viðurskiftini hjá virkjum og Fiskaselu verða kannað til botns. Í løtuni verður alt ov nógv skarvað burtur av parti útróðr- armanna. Vánaligur rakstur á virkjunum, okursprísir fyri em- ballasju og annað, sum neyðugt er í rakstrinum, roknskapar- uppstillingar frá skattaserfrød- ingum, fraktútreiðslur, okurs- rentur til bankar og tryggingar og yvirhøvur tað, at selt verður á marknaðum, sum gjalda ov lítið fyri verur okkara. Ikki fyrr enn Meginfelagið hevur fingið ruddað upp í hes- um, ið alt tekur av tí parti, sum útróðurin eigur veruliga rættin til, hevur Meginfelag Útróðrar- manna meguleika at tryggja limum sínum semilig kor og seta politikk sín út í lívið. Meginfelag Útróðrarmanna eigur at fáa stuðul frá ollum verkafelogum og politiskum fel- øgum. Tórshavn, 4. juni 1975 Oyggjaframi Marx-Leninistar **xx Brúka gávurnar til okkurt annað Leingi havi eg bidad eftir, at onkur fór at taka til orða ímóti teimum ljótu og ónæriligu, fyri ikki at siga siðspillandi, tekn- ingunum í Dimmu. Onkur var so kvikur at havast at einum og hverjum undir valstriðnum á sinni. Hví sigur hann einki nú? Hesar ljótu og ónæriligu tekn- ingar, sum ferð eftir ferð koma í sjálva Dimmu, hava tit kanska latið eyguni aftur og látast, sum tit ikki hava sæð tær? Illa brúkar tú tínar gávur, tú, sum eitur Hanus ella Janus, eg kenni teg ikki — tíbetur — brúkar tær gávur, tú fekk frá skaparans hond, til okkurt annað, sum er vakurt og kann frøa eygað, enn til hetta ónæriliga, at dálka hampafólk út og tað, sum er nógvum av okkum ov heilagt. »Ikki at háða nakran,< stend- ur í heilagu skriftini. Ella at fara so illa við yvirvaldi okkara. „>Ikki er nøkur yvirvøld til uttan frá Gudi<, Rom. 13,1. Er hetta so ikki at spotta ud? Haldið uppat! Lat okkum heldur fáa tær vekru fugla- og landlagsmyndirnar hjá Lassa aftur í staðin. Ein, ið harmast KH HK Gildi brúkaranna 14. September viðger í odda- grein hin 31. mei 1975 hitt so- nevnda SMS-málið. Her verður m.a. sagt, at tað er skilligt, at limirnir í Keypssam- tøkuni ikki vilja vera við »til hetta ævintýrið, sum brúkarar- nir í evsta lagi koma at gjalda«. Og hvat er tað so, brúkararnir ikki vilja gjalda? Man tað vera lønin til Hans Mortensen? Neyv- an er tað tað, brúkararnir hugsa um. Keypssamtekan veit jú, at um hon og hinir leigararnir vilja tað, so eru dagarnir hjá Hansi Mortensen sum stjóra í SMS fáir. Mann tað vera byggikostn- aðurin og óttin fyri, at hann kann hækka uttan at brúkarar- nir hava orð at siga í hesum? Nei, tað kann tað sjálvsagt ikki vera. Ti Keypssamtekan hevur jú kannað byggiætlanina til botns og hevur góðkent hana. Og Keypssamtøkan veit, at eingin hækking í byggikostnað- inum er møgulig uttan at keyps- samtekan játtar henni. Mann tað so vera tað, at brúk- ararnir ikki vilja vera við at gjalda fyri, at atkomuvidurskift- ini hjá samteku teirra verða so góð, at tað verður gjørligt hjá fleiri brúkarum at gerast daglig- ir limir? Neyvan kann hetta vera ævintýrið, ið hugsað verður um. Tí brúkararnir vita væl, at sum staðan er hjá Keypssamtekuni, ber illa til hjá brúkara at koma hagar at keypa við barnavogni ella bili. Og fyri hvønn dag sum gongur verða viðurskiftini verri við ti ursliti, at kommunan til fånytis leggur eitt asfaltlag å smølu vegirnar fyri og annad eftir. Mann tað so vera tað, at brúk- ararnir vilja, at samtøka teirra skal verða jardar- og húsaeigari og virka sum privatkapitalistur? B R Ø V Hækkan av almanna- veitingum Eg skrivaði her í blaðnum um hetta evni tann 10. mai soleiðis: Í mars lósu vit pensjonistar í bloðunum, at nú komu vit at fáa nakrar krónur meiri av rentun- um, og at hetta skuldi galda frá 1. apríl. Sjálvandi vóru vit fegn- ir um hetta, men hvat hendi? Rentan kom, men eingin hækk- ing. Nú síggi eg í Dimmalætting tann 29. apríl, at lógin er við- tikin á tingi tann 24. mars at galda frá 1. apríl. So vil eg spyrja, hví kemur út- betalingin ikki? Nú er rentan aftur komin, men framvegis eingin hækking. Hvussu hongur alt hetta saman? Eru eingir pengar til ella hvat? Hevði Sosialurin ikki viljað kannað hetta og svara okkum pensjonistum? Pensjonistur Viðm.: Vit lata spurningin fara víðari til avvarðandi myndug- leikar. Far Bladstj. Le Vilja brúkararnir, at samteka teirra heldur skal eiga ein bygning í Dr. Jakobsensgetu, ið av ávum tess almenna veksur í virði, men har umsteðurnar at rekja áhugamál brúkaranna ger- ast trengri og trengri? Vilja teir heldur tað, enn at leiga eitt oki frá kommununi at byggja og reka eina keypssamteku, har á- hugamálini hjá væl fleiri orúkar- um kunnu rekjast væl? Nei, tað kann ikki vera so, at politikkur Keypssamtøkunnar er hin sami sum hjå ti privata handilsmanninum, ti so var eingin tørvur å Keypssamtøk- uni. Mann tad so vera tad, at brúkararnir bera ótta fyri, at til- takið við handilsmiðstoð á Trapputrødni ikki skal bera seg, og at teir so standa eftir á ber- um? Nei, tað kann tað jú ikki vera, tí nevndin í keypssam- tøkuni hevur jú eisini hugsað um henda meguleika og hevur tryggjað samtøkuna her. Leigusåttmåli samtøkunnar verdur ju tinglisin so, at um samtøkan heldur sinar skyldur, men SMS må halda uppat, so heldur keypssamtøkan fram. Vandin fyri at tiltakid ikki fer at eydnast er helst ikki so stórur. Til tess liggur handilsmiðsteðin ferðsluliga ov væl fyri við Apo- tekinum åføstum. Tað kundi tó verið nærliggj- andi at spurt, um meguleikarnir fyri at gjørt handilsmidstød brúkaranna burturav ikki júst lógu í, at SMS — tá byggingin var liðug — noyddist at halda Framhald á síðu 8