mikudagur 7. januar 1976síða 5

Nr. 1 — 7. januar 1976 sosialurin Síða 5 Minni løn og hægri matvøruprisir Tad er ofatuligt at folk tima at góðtaka tann pris, tey skulu gjalda fyri at liva og virka við tjóðskaparligu gularótini fyri framman nøsina. Blaðið Framin hevur víst á tað, sum vit onnur arbeiðstólk altið hava vitað: Fyri tað fyrsta hava vit al- mikið lægri lenir enn danir og onnur siviliserað fólk. Fyri tað annað eru prísirnir á matvørum her almikið hægri enn í Danmark. Alvaratos — hava vit nakra ordiliga fakfelagsrerslu her? Kannar tú tað, so uppdagar tú, at alt sum eitur »organisation« millum arbeiðarar her heima, líka so gott kundi pakkað saman og farið aftur í ommu sína. Her ein hvorki vilji, megi ella strids- hugur at standa stinnir í arbeið- aramálum til staðar. Arbeiðara- rørslan er næstan komisk — ein sjónleikur, ella ein sprellimaður, sum arbeiðsgevarar halda í tráðnum. Sjálvandi rýma fólk heldur av landinum til hægri lønir og lægri prisir. Húgvuna, flaggið og kenslurnar kunnu tey hava við tollfrítt. Tú alfagra land mitt kann syngjast í flogfarinum. Oman á alt hetta vil Tjóð- veldisflokkurin nú yvirtaka ymsar stovnar fyri at sleppa at lækka lønirnar hjá teim, sum arbeiða har. Danir hava goldið tykkum ov mikið, nú skulu tit fáa minni í pegnum og restina goldið í tjóðskapargorri. Hvat er sjálvstýri vert, um vælferðin skal gjaldast fyri tað? Í politiska lívinum ferðast Finn- bogi og aðrir gandakallar aftur og fram við Smyrli og hugsa sínar fínu tankar. Niðri í lortinum liggur arb- eiðsmaðurin. Hvussu leingi vil hann lata seg traðka á? Arbeiðsmaður í Havn *x Til HO — >Karamellu- pappír og listaverka Tá listamaðurin fer undir al- menna framsýning, er tað altíð hugaligt, um onkur letist um vón, og serliga, sum í hesum feri (SOS. 17.12.75), har ummælarin er á byrjanarstigi í hesi grein. Júst tað, at HO eyðsæð ikki hevur tað listaseguligu útbúgv- ing, ið væntast kundi av einum ummælara, ger, at viðmerkingar hansara kennast ungar og áhugaverdar. Vanliga mótmælir listamaður ikki ummæli av egnari fram- leiðslu. og vildi eg heldur ikki tikið til orða, um nevnda um- mæli bert hevði snú seg um syndir mínar, men tá HO meira viðger nútíðar list í heila tikið, skal eg loyva mær at gera HO nakrar fáar rættleiðingar, so- leiðis at hansara persónliga upp- fatan hvussu vælmeint hon enn kann vera skal ikki standa einsamell sum hin ein- asta rætta. Nei list fevnri væl víðari enn so, fáur torir at siga seg fullkonan í hesum torskilda evni, ein hevur vidfødda gåvu, annar fær so við og við rættiliga góða hylling á tí, hann sær, hoyrir og kennir og aftur onkur hellir seg kanska til tað, sum løtuvis kann røra hjartastreingir — alt sama list hins einstaka og kanska unga ummælaranum erkyml- andi, men ikki er kortini hjá HO at falla í fátt, sjónarringurin toyggist, og ikki minst i listini lærir livið frá sær. Í fyrsta umfari gremur HO seg um, at list framleidd til sýnis og selu aldri kann mennast. Jú — so er eisini áður sagt, men at ganga so langt sum at siga at menning listarinnar mest er framd av teimum, sum hava megnað at framleitt list sína ótarnaða av »sølumynstri« er ikki rætt. Hóast eg ikki sjálvur eri figgjarliga bundin av egnu myndasælu, vil eg geva HO rætt í, at hesin spurningur ikki er listamanninum ókendur, men HO veit óivað, ella átti at vitað, at romantiska uppfatanin av svanga, heimleysa listamannin- um í veruleikanum tibetur ikki so ofta er komin fyri, sjålvt um henda uppfatan abæði í skald- skapi og í kvikmyndahellum, enn er seluverða av besta slag. Eg gevi eisini HO rætt i, at list má vera so óheft, sum gjørligt, og ger hann meg ti bilsnan, ja, ikki sørt hugstoytt- an, tå hann seinni i ummælinum sjålvur skerjir nevnda frælsi. Fyrst markar HO hann sum »ein sermerkt menniskja«, ið unnist at gerast listamadur, um hann ikki annars er so avbera sermerktur, at hann antin verður politikkari ella legst á sjúkra- hús. Seinni heldur HO, at eg sum »kosmopolit« ikki fái før- oyingar (»okkum«) í talu. Ut lendingur kann ikki mála tað og á tann hátt, sum vit vildu haft gjørt. Hann hevur ikki botn í okkara mentan og uppruna. Ég fari at loyva mær at spyrja, um HO við hesum orðum ætlar at seta landamark um list? Um stavnhaldið er mentunar- liga »nationalisering« . . . ja s0 verdur listin heft og bundin å Lysid i sosialinum hond og fot, og eg kann greida unga ummælaranum frå, at i sinari tíð var tað í heimlandi minum ein litil listamadur vid sinum litla svarta yvirskeggi, sum royndi hetta úrslitið átti at verið hverjum mannabarnið kunnugt og neyvan vert at endurtaka. Hetta skal ikki samanberast við list, sum náttúrliga í sær sjálvum ber tjóðskaparlig og ofta virdismikil sermerki, men ikki fyrr enn somu sermerki eru for fyri at kvetta haft og landa- mark verða tey til aðra mentan enn hana, ið bert frøir tey fáu. A ein hátt gleðir tað meg at hava givið HO høvi til at fáa luft fyri innibyrgdu kenslum sínum móti føroyskari »abstraktari« list, ti HO skrivar, at »vit eiga fleiri foroyingar av sama slag, og tað er nú einaferð so, at í einum lítlum samfelag, har ell kenna oll, er kanska einki at siga til, um ummælarin kanska velur at vera heldur spakmæltur, tá væl- kendu listamenn landsins hava framsýning — spell, ti eftir min- ari fátæku áskoðan eru »ab- straktu listamenninir« her á landi ikki teir ringastu. Fyri alt tað er tað, vit vanliga KVINNUÅRID at enda komið Arið í fjør hevði nógvar merkis- dagar. I 1975 vóru 30 ár liðin, síðan sameind lond fyri eystan og fyri vestan vunnu teirri týsku fascismuni. eru 30 ár liðin, síðan skapur Sameindu Tjóða stovnaður. Í ár, í hesum so nógv umredda kvinnuári, eru somu- leiðis liðin 30 ár, síðan >Demo- kratiski Kvinnufelagsskapurin« varð stovnaður. Tað var undir krignum, at sovjettiskar kvinnur vendu sær til allar heimsins kvinnur við uppskotinum um at mynda eina heimsumfatandi kvinnufylking móti fascismuni. Hesin felags skapur varð so stovnaður eftir kriggið, og havuðsendamaál hansara vóru: stríð móti vand- anum fyri nýggjum kriggi, arb- nevna „abstrakt“ longu við at vera gamalt og neyvan nakað, sum longur skelka kann. sigur á Eisini felags- varð Volker Immanuel Behrens millum frama eiði fyri friði heimsins tjóðir, virksemi til fyri politisk og sosial rættindi hjá heimsins kvinnum og bernum teirra. Felagsskapurin umfatar allar kvinnur uttan mun til rasu, tjodskap, religiøs og politisk sjónarmið. Hann hevur tikið seg væl fram hesi 30 árini: í 1945 luttóku kvinnufelog úr 42 lond- um, og í 1975 umfatar hann 117 felog úr lol landi. Kvinnufelags skapurin hevur lagt nógv arbeiði afturum hesi 30 árini. Eitt tað storsta takið var trygdar- og samarbeiðisstevnan, sum varð håtidarliga ferd til enda í Hel- sinki í heyst. Annað megnar- takið var kvinnuárið, sum við sinum túsundtals fundum og greinum og fyrilestrum hevur opnað eyguni á øllum heimsins fólki, so at tey sóu, at manga- staðni er enn langt á mál í frælsis- og javnrættindastriðn- um hjá kvinnum. Igor Pavlov (APN) NORÐOYA SPARIKASSI Stovnadur 24. september 1919 ELSTI og STØRSTI peningastgå Få rstframt høvudeskrivstovune I Klaksvík ll je" nå tríggjar deildir: Ét: Leirvíkar Sparikassi, Leirvik :Norðoya Sparikassi, Norðoya Sparikassi, MR“ | TINGANES ON 27; <> pg Þa AP. Joy ysr seg. Telefon 56366 í Norðoyum Norðdepli Viðareiði ig rf 2 Setið peningin inn I SPARIKASSA