mikudagur 18. februar 1976síða 5

Nr. 13 — 18. februar 1976 sosialurin mm | Hanus Andreassen skrivar: Hugleiðingar i eini svør0tid Opið bræv til blaðstjóran á Dagblaðnum Framhald Og tá ið ein tið er liðin, taka teir ríku seg saman og stovna ein flokk. Og endamálið við hesum flokki er at varðveita ta sam- felagsligu beinagrind, sum ber teimum uppi. Og at forða fyri royndum teirra fátæku at skapa eitt rættvisari samfelag (Føroya Samuelsen og P. M. Rasmussen, bls. 103— 104). Og hesin flokkur er flokkur teirra fåu. Og ti rædur um at fåa folk at halda, at hann er flokkur teirra mongu. Og ti verður hann kallaður fólksins flokkur Og hesin flokkur hevur serlig eyðkenni. Hann vil so fegin eitast at Sega eftir H vera ein sámuligur flokkur. Ein hampaflokkur. Og rætt er tað, at tað finnast hampamenn í flokkinum. Men tað eru ikki teir, ið geva flokkinum andlit. Tað eru aðrir. Og tá ið teir fátæku taka seg saman og vilja bøta um sini kor og um landsins kor, tå er tad so sum so vid hampiligheit ini. Og tå id blaðmenn teirra ríku kulu svara aftur, standa teir ofta fastir. Teir eru ikki ov byrjaðir av argumentum. Teir hokna ikki undir i vitan. Teir eru sóma og við ikki nivdir av skygni. Og so loypa teir framan Og undarlig orð koma burtur úr »Snorhvølpur«. Hver segði hatta? Ein Nerrebroótan gi, ið hvorki dugir foroyskt ella fólkaskikk? Ein Nyhansgangst ari, ið aldri hevur brúkt annað teimum. ) enn illbønir og ókvæmisorð? Nei. Maðurin er lærari. Uppal- ari. Hampamaður. Hygg at orðinum eina ferð aftrat, harra blaðstjóri. Har stendur tað »Snorhvølpur«. Ja, eg skilji væl, at tygum hyggja burtur. Orðið er líkasum eitt sindur ótýdligt Ikki heilt stovubært. Ikki fyri hampafólk. Men hetta er helst orðalagið, teir brúka í flokki teirra ríku. Og tú spyrt teg sjálv an eru hetta góðir borgarar? Flokkur teirra ríku vil so fegin eitast av vera ein frælsisflokkur Ein flokkur, ið verjir tað persón- liga frælsið hjá landsins borgar um. Og hann elskar hetta frælsið av heilum huga, men eitt ræðist hann, og eitt hatar hann meira enn alt annað, og tað er at landsins borgarar brúka hetta sama frælsið. Tað er gott at hava til dagdvølju á flaggdøgum og fólkafundum, tað er hugna- ligt at hjúkla um upp undir val og á floksveitslum, men brúkast skal tað fyri alt í verðini ikki. Og vágar onkur av landsins borgar um, sum betalir sín skatt og ger sítt arbeiði, at siga sína hugsan soleiðis sum hann hevur rætt og skyldu til í einum demokratisk um samfelag, fær hann oman yvir seg bukkuspannir av lygn- um og persónligum briksli (ma. Dagblaðið 31. aug. 1974). Og hann fær at vita, at hann kann tiga, tí hann er jú drankari ella nassari ella snýtari. Og hetta er lygn. Og tað kann prógvast, at tað er lygn. Men teir frælslyndu hampamenninir í flokki teirra ríku fýra ikki fyri at siga ósatt. Og hinir borgararnir í landinum, hampamenn, sum ikki vilja ko- ma sær út í ringt orð, hugsa við sær sjálvum: nei, best er at tiga. Og skuldi onkur torað at sagt nakað, ger hann tað undir dulnevni. Men teir flestu siga einki. Og soleiðis tagnar fjøldin undir terrorveldi teirra fræls- lyndu. Og soleiðis eydnast tað journalistisku skósveinum teirra ríku at binda fólkið niður og geva ti tunguband. Og ivaleyst er hetta ein uppgáva, sum semir seg nettup flokki fólksins. Og hetta tunguband er líka dygt nekrum landi eystan Og tú spyrt teg eru slíkir menn góðir sum í jarntjaldið sjálvan borgarar? Flokkur teirra ríku vil so fegin eitast at vera ein tjóðskaparligur flokkur. Ein flokkur við kær- leika til landsins mál og mentan. Og tað er ivaleyst ma. ti hann hevur eitt blað. Og hetta blað er helst ætlað sum ein málsligur og mentunarligur láturverji. Og tað átti tað í hvussu so er at verið, ti málið í landinum er steðugt á andglettinum. Og tú letur blaðið upp og lesur eitt nú hetta: »I hesum tíðum....kemur ein rúgva av sokalladum miksaðum hjún- um til Foroya< (Dagblaðið 20 aug. 1975, min undirstriking) Og tú situr og tanlar hesa vendingina eitt sindur. Hon er rasistisk, men rasisma er jú gerandiskostur í hesum blað. So lat tað fara. Men málið. Tað er líkasum nakað rátt og barbar- iskt við hesi vending. Tað er óhugsandi, at hon kundi verið havd á lofti í einum skoti í Hattarvik ella millum túnini á Velbastað. Hon er fremmand. Funnin í eini køstarennu í einum útlenskum stórbýi. Ella kyknað Upp í einum í odd og egg syntetiskum jørdildi. Hon kann bara vera søgd og skrivað av fólki, sum av álvara hevur mist sitt tjóðskaparliga fótafesti. Og tú lesur víðari í blaði teirra ríku. Og tað er ein háð móti málinum í landinum. Og tú lesur um »ego« og »happy end«. Dumban úr landssuðri og bosið úr ti enska málinum verður trodkad inn á eitt verjuleyst fólk. Og tá ið láturverjarnir fyri menning og máli landsins skulu lýsa sínar djúpastu kenslur, kann tað ikki sigast á móðurmálinum. Tá má farast í onnur mál. »Come on boys<. „Lonely are the brava« (Dagblaðið 28. jan. 1976). Og tú spyrt teg sjálvan: eru hetta góðir borgarar? Men í flokki teirra ríku eru ikki bara ríkir. Mangan fjeppast fátækir uppii. Sum trúgva upp á tjóðskaparligu kávalótir teirra ríku. Og tað eydnast onkrum teirra at koma sær fram. Og hann vísir hegni og gávur og arbeiðshug. Og kann henda, at hann verður blaðstjóri á blaði teirra ríku. Og hann rekir sitt starv bæði væl og virðiliga. Og hann er trúfastur og hugsagóður og stødufastur bæði í við- og motstreymi. Og árini ganga. Og hoast hann verjir ein flokk, har mangir sita væl og har mangir sita feitt, sjabbar hann einsa- mallur og ohjålptur og ofta eisini dløntur. Og hann eldist og troyttast. Og brátt er skeiðið fullrunnið. Men sigurskransurin hvar er hann? Teir verða tó byttir út, bæði i eystur og vestur. Men eingin er til hans- ara. Og tá ið hann kki orkar meira, verður hann sparkaður út i myrkrið. Ti hava teir riku nakran moral, er tað frumskóg- armoralurin. Millum teirra er ikki pláss fyri takksemi ella sámiligheit. Og maðurin, sum kom úr fátækum korum, og sum brúkti sitt liv til at verja flokk teirra ríku og áhugamál teirra, doyr beiskur og vónsvikin og sleptur upp á fjall. Og á gravar- bakkanum stendur tann ríki. Og nú ræður um at krógva klørnar og leggja andlitið í eina hóskandi sorgblidnislegu. Hvønn skortin skal eg fara i? Og er eitt orðatak vid hondina ella ein skalda- borin regla? mær eina blómu....-. Og tå ið sjakalurin fer at yrkja og manniilvurin at gráta, ja, tað er ein login sjón. Og tá ið tann trúgvi tænarin er farin undir grønu torvu, halda summi, at hansara eldhugi og trúfesti og arbeiðshugur kundu tænt eini betri søk. Flokkur. Hann er runnin av eini rørslu, ið vildi verja mál og mentan, sið og Sjálv- styrisrørsluni. Í hesi rørslu vóru frægar kvinnur og frægir menn. Og ein teirra gekk eina summar- nátt uppi millum fjalla. Og hug- tikin og lyftur upp um gerandis- dagin av ellum tí undurfagra, hann sá og hann hoyrdi, mælti hann fyri sær sjálvum í hesi. inn blåstu løtu: »Føroya fólk, hugsa høviskt, djarvt og høgt«. Og hoast hann elskadi sitt land og sitt mål og sitt folk, firnadist hann ikki fyri at giftast vid danskari konu. Og bróður hans- ara, oddamadurin i rørsluni, giftist vid islendskari konu. Og voru bædi »miskadir«, sum tað „Gev sóma soleiðis Sverri og „Jóannes Framhald á síðu 6 bøkur og blød Spøk og tunnlig Fyrsta nummarið av Framan- um i år er komið ut. Framin hevur eina grein: Hvør skal gjalda kreppuna i kapitalis- muni? og er eitt dømi ur Ong- landi. Greinskrivarin visir å, at grundin til buskaparligu kreppuna i Bretlandi er m.a., at idnadurin í nógv ár hevur gjørt ov smáar iløgur. Hann visir á samanhangið í Bret- landi og restina av kapitalist- iska heiminum og hvussu væl Harold Wilson dugir at um sita kapitalistiska bretska samfelagið. m.d. hevur eina grein, Fiskimenn við vegamótið Ein samanvavstur av nógv- um ymiskum tankum, men greinskrivarin er væl inni í tí, hann skrivar um og er greinin avgjørt upplýsandi. Annars endar orðagongan millum D. P. Danielsen (Roð- in) og Framan uttan at lesarin er vorðin klókari. Jú, at allir fýra bólkarnir til vinstru fyri báðar »etabler- aðu< arbeiðaraflokkarnar eru ósamdir, men um hvat? Í leiðaranum verður m.a. tikið til: »Men sjálvt innan núgaldandi karm eru møgu- leikar at styra. Stýra, sum næstan hver maður tosar um Men hvar er málið ella ætlan- in, sum stýrast skal eftir. Hon finnst ikki uttan í yms- um privatum heilum, m.a. hjá idnadarrådgevaranum, sum vit hoyrdu å filmi her- fyri. Her hava bædi javnadar- flokkurin og tjóðveldisflokk- urin verið alt ov linir. Bara tos. Men eisini fiskimannafel- agið hevur her gloymt burtur eina uppgávu hjá einum verkamannafelag. Tað er ikki nóg mikið at krevja eina løn- arhækkan og tílíkt. Kravið um partur av av framleidda virðinum verður brúktur til rationellar og samfelagsgang ligar ileggingar er yvir eitt longri tidarskeid neyðugt, um limir felagsins skulu tryggj- ast trygg kor og hægri real- løn« Framin er vanur at vera åhugaverdur. Blaðið hevur fingið fyribrigdi í foroyska samfelagnum fram í ljósmála, sum almenningurin annars visti litið um, men fyrsta nummarið í ár er heldur tunnligt. Tað eru Feroyskir Sosialistar, sum geva Fram- an út, og er hann nú farin á 14 árgang. Oyggjaskeggi: ein grein Oyggjaskeggi, sum hevur verið slóðbrótari innan fer- oysku tidarit-verdina sein- astu árini og hevur arga mangan føroyingin, er óvan- liga spakur. Men hann man nokk fara at Oyggjaskeggi hevur elvt til ressast við. eitt kjak um kristindóm, kommunismu, annað, sum feroyingar helst, moral og hverki tosa ella skriva um og í hesum blaðnum eru tvær reaktiónir uppá tað eitt tiðindabræv, Tiðindabræv úr øðrum heimi, og ein grein Kommunistisk psykosu-im port Kristiligt ungmannablað Kristiligt ungmannablað sum KFUM í Tórshavn ur út, er komið í búðirnar Innihaldið er, sum navnið ber á, kristiligt. Nakra nýggja stødu til kristna livid ella menniskjuni hevur blaðið ikki. Tað góða og tað ónda Ur innihaldinum kann ne nast: Vilt tú geva? Ein grein, sum li 7 blaðstjórin Heri Tróndheim hevur umsett. Ein sega sjálv il fyri um gentuna Hasnu, sum merkir hin vakra. Grein a Jørmund Vågadal endar ) leiðis: »Fvna vit ikki at standa í hesum bardaga, so lat okkum vera varin við at gripa til neyðloysnir fyri at halda skinnið á nesini og heldur ístaðin sita kvirr, til Guð letur okkum í tey rettu klædini, sum ein og hvor stríðsmaður má verða klædd ur í, um hann ætlar sær hernad« Salomon J tvær sálmatýðingar. Tá mitt eyga av Brorson og Út fert tú nú á livsins leið av Bliche Tann fyrra er knappliga heppin i føroysum búna At blaðið kemur út í dag nutidini skilst av tiðindastubbum úr útlandin um KFUM í eðrum lond um og Kirkjutíðindi Joensen hevur teimum Liljan: Fyrimyndarlig blaðútgáva Skótablaðið Liljan gongur nú á 9. ári og er tað hugnaligt at siggja, at ungfólk kunnu gera eitt blað so fjøllbroytt og gott. Tað stavar óivað eisini frá, at KFUM- og KFUK skótarnir í Feroyum er ein ógvuliga vælskipaður felags skapur fyrimyndarligur fyri aðrar landsfevnandi fel agsskapir Av innihaldinum skal nev nast eitt uppskot um KFUM og KFUK leiðslurnar hava sent Torshavnar byråd vidvikjandi einum fritidarøki i Havnardali/Flatnahaga Annars eru skotatidindi størsti parturin av innihaldi num Fin fødingardag kvøda til SSB, sum fylti fimti fyri stuttum, ein frågreiding frå eini legu vid Gjom ulvasidur, eins og sidur vid livandi tekningum frå skóta lívinum.