leygardagur 28. august 1976síða 4

Síða 4 sosialurin Samfelagið og ein (lítil) partur av teimum gomlu Ég fari at loyva mær at gera nakrar viðmerkingar til grein ina, sum stóð í Sosialinum mikudagin 18.8.76 um ellisheim Tað hevur verið orðaskifti um hetta mál á byrådsfundi í Havn, og um rætt er endurgivið, tað sum menn segdu, so tykjast misskiljingar at koma fyri, sum eg havi hug at rætta eitt sindur uppá Ikki ætli eg mær at blanda meg í byrådspolitikk, heldur ikki er taðmálberingin deyðans for garður um ellisheim, sum mær er fallið fyri brósti. Deyðanum kunnu vit meta allastaðni, tey flestu gera tað júst ikki á einum ellisheimi Nei, tað er meiri ógvisliga málberingin, tá tað hendan snýr seg um røkt av teimum gomlu, sum eg havi hug at átala. Olavur Michelsen helt, at tað er samfelagsskadiligt at taka tey ymlu burtur úr miljønum, sten- } dur í greinin! g lari at spyrja 4 O.M hvør tekur hvønn ur miljønun hevur hann nøkur konkret dømir? Få eg sum lækni fyri onkran øktartørvandi gamlan sjukling im ikki kann fåa ta neydugu røkt heima, so fegin tey nærm istu vildu gjørt tað, annaðhvort Í IMStex rnar ét ( } pla 1 Akomar taðni 1 I roynd min 1 Allastaðni plåsstrot, fái eg at ita. Sjuklingurin bønar og bid innivist å einum røktarheimi, eg fari biddaragongd fyri sjuklingin i I leiicir í í mer estu Í n ð né fl ( falt er Ni er tað eg pyrji: hvor tekur fólk úr teirra miljø inn á ellis røktarheim? Ti so kundi við komandi rætt mær eina hjálp andi hond O.M. hevur fyrr í leiðara í 14 Sept. nýtt málberingina at skrykkja tey gomlu úr heimi teirra. Tað er hvorki neyðugt at taka ella skrykkja nakran nakra taðni, men tað er bæði óneyð 11 or 1 1 ugt og beinle iði ofolk 11181 nyta slika målbering førum sum hesum. Hví verður tiliikur ósakligur påstandur settur fram? Eg fái meg illa til at hugsa, at hetta er eitt lið i tjodveldispolitikkinum, men í teimum royndum, sum vit hava gjørt fyriat fáa eitt ellis- og røktarheim í Eysturoynni, hava vit mett sterkari mótstøðu frá tjóðveldismanni Petur Rein ert sum hevur havt ávirkan á kommunalpolitikk og nú eisini landspolitikk, við somu (ósak ligu) grundgeving sum framført av O.M. Um hetta hevur seink að hesum máli i Eysturoynni, Sigvald Kristiansen dugi eg ikki at siga, men tað hevur ið hvussu er ikki skundað undir tað, tá maður við ávirkan bæði her og har er imóti Uu grein verður upplýst bys ga líkum heimum í Va og Eysturoy. Hetta er kl beint í er eingin 404 farir trá Es ur oynni. Ikki ti at einki hevur rið gjørt at fremja hetta mål, tvørtur moti tað h ir verið arbeitt dúgliga við hesum málið um nú má vera um 15-20 ara byggingin fór at koma í gongd í Vagum ur skúgvað okkum til viks ferð aftan á ferð til fyrimun fyri Ivøroyri, Klaksvík og partvis Havnina. Vit hava fingið at vita, at okkara bygging skal fara í gongd aftana Tveroyri og Klaksvík. men tað skuldi ikki undra meg, um nú eisini Havnin kom fram um, ti eisini býráðið sær tørvin og streingir á at fáa bygt eitt ellis og røktarheim. So koma vit at sita við sviðið soð aftur, sum so mangan áður. Vit hava kanska verið ov lagaligir vit hava ikki brúkt tey stóru og ógvisligu orðini, men ført okkara argumentir fram á ein sakligan hátt, tað hevur bara ikki givið nakað úrslit higartil. Tey sum hava eitt sindur frammanundan, tey fáa nú meira afturat, vit sum einki hava, vit fáa heldur einki. Suðuroyggin og Norðuroyggjar við hver sínum 5700 fólkum, sum frammanundan hava sjúk- rahús við nøkrum plåssum til røktartørvandi sjúklingar, eru í ferð við at fáa røktarheim bygt atturat sjúkrahúsunum. Havnin, sum frammanundan hevur stórt hospital, røktardeild og ellis heim, fer ivaleyst at fáa eitt tilikt afturat áðrenn langt um líður. Havnin skuldi umfata ein stóran part av Feroyum, men tað sær ofta soleiðis út, at tey, sum bugva nærmast hava framihjårætt. Vågarnar vid sin- um2800 fólkum hevur fingið ell- is- og røktarheim. Bert Eystur oyggin við sinum8800 fólkum Av ellum 1 hevur einki av hesum Føroyum er Eysturoyggin tann parturin, sum er ringast fyri I máta. Hví tað er so, veit eg ikki men eg havi loyvi at gita og úr ál ta tev koma fyri. KEysturo; ne elr ind rismanr 1! ikki styðjar hetta mál, men gongur hart í móti tí it. sum arbeiða við hesum máli í Eystur oy, hava hvorki nakran serligan } Kenns I ap ella sky ldskap við landsstyrismennirnar, og vón andi skal tilikt ikki til fyri at fáa eitt mál framt, men Jákup Lindenskov, hevur onkuntid sagt, at tann, um streingir mest á, fær skjót ast urslit. Vit hava strongt å landsstyrid, men einki rørist fyri nøkrum ursliti. Kanska skulu vit kriva meira i blødini,eisini ti hendan langa lesturin Medan eg eri i holt vid hesa landsstýrismaður,. skriving, vil eg mana eina aðra misskiljing í jørdina beinanveg in. Eg havi gjørt tað áður bæði í talu og skrivt, nú kann eg skera tað út í papp, so bæði O.M., P.R. og aðrir skilja tað: Eingin, sum eg kenni til, hevur nakran- tið droymt um at byggja ellis- og røktarheim til øll gomul fólk. Skuldi tað veri, so skuldu vit havt pláss fyri 4000 fólkum, tað vil siga 100 rektarheim við 40 plåssum hvørt.Hvør er nakran- tid komin fram vid ti tankanum, og hvar skuldu slík heim plaser- ast? Hetta er óhugsandi, men hví tá leggja spurningin um roktarheim soleiðis fram, sum um hetta var endamálið? Tað er ósakligt Av teimum 4000 gomlu fólk unum i Foroyum eru umleið 5 (fimm prosent) soleiðis fyri, at tey hava rekt fyri neyðini á einum heimi, hóast vælútbygda neimahjálp. Tað vil siga, at imleid 200 fólk hava fyri neyðini at koma á eitt ellis- ella roktar- teim, men vit hava ikki pláss fyri 100, tá eru tey plássini, sum eru avsett til hetta endamál á 10spitalinum, iroknad. Kann tað koma at vera samfelagsskaðiligt at arbeiða fyri at hesi 200 fólkini fáa neyðturvuliga rekt? Ta er munur á 200 og 4000, og eg fari at biðja teir, sum úttala seg í hesum máli, um at hava hetta nuga Tad er og verður tað náttúr- liga, at gomul fólk eru hjá teirra nærmastu. Ég veit ikki um nakran. sum hevur aðra áskoð- tørvinum hjá teimum gomlu á moti! nógvar mátar. og tað er at hjálparveitingar heimahjálp so eru tað til eina og iroknað hverja tið um vit so vilja tað ella ikki eini 200 fólk, sumeru so illa fyri. at tey faa ikki ta rottu rokt heima, og tað eru hesi 200, talan er um, tá spurningur- in um røktarheim er til umrødu Hini 3800 eru framvegis heima so eg dugi ikki at siggja tað samfelagsskaðiliga í at byggja nøkur fá røktarheim, heldur vil eg halda, at tad er skomm fyri okkum ikki at gera tad. Sigvald Kristiansen Skulatannlæknadeildin i Torshavn Í blaðnum 14. September, 26 juni 1976 hevði harra Finnur Johansen, forn | tiggjar nevnd» byrådsins grein við skulatannlæknarøktini í Tór havn, hvar hann millum annað tekur soleiðis til orða i, at henda deild ikki fungerar b. System sum als ikki funger ( Kritikkur av teimum organ isatorisku evnunum Byraðsvalið 1972 visti fólki, it tad at gerast byrådslimur var ein sokallad mótasak ella spring bretti til okkara løgting. Full ott progv fyri hesum nú Finnur Johanser m ein av arbeið fé iruniir hjá hesun lastaða ment ger vart við seg Sum fyrrverandi skrivari hjá mentunnarnevndini, hvers oki skúlatannlæknarnir eru skipaðir undir, kann eg bert siga, at oll hesi árini, sum skúlatannlækna kipanin hevur virkað í býnum, hava arbeiðsumsteðurnar verið ut av lagi vánaligar. Hølini små, otidarhoskandi og neyvan kundu okkara heilsumyndugleikar góð- tikið slíkar arbeiðsumstoður. Hóast ringu umstoðurnar hjá starvsfølkunum, er nógv úr hondum greitt. og kann hetta progvast við tølum (statistikki). Nei, Finnur, vid hesum ålopi liggur einahelst ein heilt onnur orsøk. Hevur tu tosað vid leid- aran av tannlæknadeildini um møguligt, at fáa rætta teir vansar, sum eftir tíni hugsan eru á tannlæknadeildini? Teirra ar beiði kann kannast við teirra navna- og arbeiðskortum yvir næmingarnar. Er statistikkurin kannaður, áðrenn tú sleingir Nr. 49 28. august 1976 vi0- merkingar Såpublødra Dimmalætting skrivar um rusdrekka Men hetta, at folk læra at haga sær fyri rúsdrekka, tá ið tey kunnu keypa sær tað uttan hindur, er ein sápu- bloðra. Danski innanríkjsráð- harrin váttar ókravt, at har á landi verður drukkið meiri enn til ovurmát, tekur burtur allar stuðlar undir, at fer- oyska brennivinsskipanin, sum er mótsett ti donsku, ber skuldina fyri, at her á landi verður drukkið ov nógv, fyrst og fremst av teimum ungu. rad er hjá okkum tíðin, sum ger tað, ein tid við ov mikið av peningi um hendur sum ilt er at sleppa av við uttan at fara til tað lættasta av lett- um, at keypa brennivin fyri Pad skulu sterkir herðar til at bera góðar dagar, sigur orðatakið. Tað er so satt, sum tað er sagt Kryplað og ryggbrotið Jens Pauli Heinesen skrivar hugleiðingar í sambandi við skúlaársbyrjan í panelgrein í Dagblaðnum. Um vandan við at brúka danskar læribøkur skrivar hann Og tað svitast ikki, at ein avleiding verdur eitt kryplad og ryggbrotid mål, sum hvørki er danskt ella før oyskt. Umframt allar teir leparnar, sum hanga uppivid, eitt nu otrygg og stamandi framsøga, ein målsligur 6 tryggleiki yvirhøvur við ti, ið harav stendst Samantikið verður úrslitið i mongum forum ein målslig ur og menniskjansligur sorg- arleikur Liggur lamin Dagbladid skrivar i oddagrein um samferðslu: Ovissan um, hvørvitt samferðslunevndin skal halda fram ella ikki, hevur fort við sær, at henda nevndin nú liggur lamin, hon er heldur ikki fullmannað, ti at tjóð- veldismaðurin í nevndini í meðan er blivin landsstyris- maður fyri millum annað fólka- og farmaflutningi, og ongin nýggjur umboðsmaður er valdur Vit uppliva ti í dag, at samferåsluumstødurnar eru munandi broyttar og batnað- ar, men nakrar fyrireikingar til umskipan av rutusam- bandinum eru ikki gjørdar. ER. ER #