leygardagur 4. september 1976síða 9

Nr. 51 — 4. september 1976 Petur Halgadal: Lukturin er sålarliga nivandi hjá bygdafólkinum! Talandi dø- mi eru um, at lukturin og roykurin ávirka heilsuna hjá fólki. Hetta hóast, at Havsbrúne r frammaliga í arbeiðinum móti dálking smb. frágreiðingina í Dimmalætting! Skorsteinurin, ið á sildaverk- smiðjuni einaferð var 23 metrar, men varð tikin niður vegna eina sprungu og tess vegna var vandamikil, kann hverki flyta luktin ella tey vandamiklu evn- ini, um slík finnast, burtur. Við »immision« meinast luft- dálkandi evni tætt við jarðar- Eingin ivi er um, at sótia er skaðilig, sigur Petur Halgadal, ið byt smiðjuna beint oman fyri verk ad sæst ikki bara á tekjuni, hygg at vøkstrinum! Runnarnir, sum standa vestan fyri húsini hjá honum, eru blað leysir, og tað tykist, sum ikki liv er í teimum. Grundin til, at jarnið terist, er hon, at svávulsýra setir seg á tað. Upprunin til svávulsýruna Ur oljuni, ið verður brennievni, kemur er hesin: nýtt sum svávul. Størsti parturin av svá vulinum verður í luftini frigjort til svåvuldiokyd SO, meðan ein litil partur verdur frigjørdur til svávultriokyd SO3. Í luftini rennur SO9 saman við iltini og ger SO3, so samlada nøgdin av SO3 gerst uppaftur størri. SO3 loysist upp i vætuni i luftini, og urslitid er svåvulsyra. I luftini er vætan stór, ikki minst mjørkadagar, tá luftin hongur still yvir Fuglafjorð. Samrunin millum SO3 og vætuna gongur skjótari fyri seg í skitnari luft, sum fyribrigdið er í Fuglafirði. Leggja leiðing út um fjørðin Ferð eftir ferð eru hvítir skúm- flakar riknir inn á fjørdin. Fyri at beta um hetta er leiðingin, Formaðurin í heilsunevndini Jacob Samuelsen: — Við luktin kann helst einki gerast skorpuna. Immisiónskonsentra tið er umvent proportionalt við effektivu skorsteinshæddina (tann hæddin, sum roykurin frá skorsteinum nær), so verður skorsteinurin hækkaður við 10 metrum, kann 100 ferðir so stór immisión tolast, uttan at kon sentrationin økist Hetta er galdandi fyri eitt øki, sum liggur fritt fyri. Tad kann ikki sigast um Fuglafjorð. Har- afturat er litil vindur i Fugla- firdi, serliga å sumri, so ætlast kann, at vandamiklu evnini ikki verda flutt burtur tiónin av immision er tå so stór, at tad kann ikki vera annad enn skadandi Konsentra- Terir jarn Allir ljóssteyrarnir kring verk smiðjuna eru tærdir í erva tusturin sæst skilliga. Oman fyri verksmiðjuna standa nøkur hús. Tekjurnar av nøkrum av teimum eru fullkomiliga tærdar á síðuni, sum vendir oman móti verksmiðjuni. sum leiðir avfallsvatnið út á fjørdin, longd, so hon kemur at Ennið ganga út um norð á Heimarugjógv Menn arbeiða í leggja nýggj og Tað gamla rerið er ov løtuni við at tjúkkari rer tunt og kann ikki taka trýstið, og leki er á ti, so streymurin stendur úr Henda gula evjan, sum rennur oman á sjógv. rekur lættliga inn á fjørdin, sum nú er Har, sum avfallsvatnið rennur út, vóru áður frálíkt seiðapláss. Nú er seiðurin ikki etandi dálking í stórum stili. Men her kemur eisini bati í Men lukturin Við litið hvussu allarhelst eftir, luktin kann gerast, hann er alt fiskurin er, sigur for maðurin í heilsunevndini, Jacob Samuelsen Men fiskurin er nógv betur nú enn fyrstu árini, tí fiskurin verður isadur umborð 20 pst. av samlaðu veiðuni skal Vera iSsSur Men eitt kundi verið ødr sosialurin visi, sigur Petur Halgadal. Tad er ikki bara nokk at spula havn- eisini allir verði vaskaðir og arlagið, men áttu krókarnir at ikki at gloyma transportbondini, ti einki er at ivast i, at hadani stavar nógvur luktur Petur Halgadal sigur, at verk- smiðjan kann gott liggja still í fleiri dagar, men lukturin er næstan hin sami, sum tá arbeitt verður Nei, luktin verður ikki lætt at sleppa av við hann er sálarliga nivandi, niðurbótandi Menn sannleikin er hann, at eingir eru. Høvdu teir gingið nakrar metrar longur upp, vildi tað uttan iva verði frægari, sigur Petur Halgadal. Nógv av arbeiðinum, sum er gjørt er eftir trysti frá fólkinum, og sum úrslit av arbeiðinum hjá heilsunevndini. Ikki minst eftir at juni 1975 gjørdist ålvarsom, tá allur fjørdurin vard dålkadur av skorsteinar stødan i lýsi. — Men tað tykist, sum ster- Sale É 5 Ein luktandi fiskarúgva Brúnliga evjan fossar úr avfallsleiðingini og rennur oman á sjógv stu trupulleikarnir nú eru skor- steinarnir sotid og gassingin, sigur formaðurin í heilsunevnd ini Her verður okkurt gjørt, ti samráðingar skulu vera millum heilsunevndina og leiðsluna á Havsbrún í næstum. nn. Í 4 Teknisku upplýsingarnir eru úr Forurening frá Energi- omsætningen Økologi og Samfund eftir Troels V. Oster- lund, komin út á forlagnum hjá Gyldendal bókini Heimsins ríkasti er vinur við brasilska hermannastýrið Teir báðir menninir, sum eru umrøddir sum heimsins ríkastu, Paul Getty og Howard Hughes, doyðu í summar. Heimsins ríkasti maður nú er eftir øllum at dóma tann 70 ára gamli Daniel Ludwig. Hann er ikki kendur av nógvum. Men ein blaðmaður kom einaferð á tal við hann. Blaðmaðurin sigur her frá tí, sum hann spurdi harra Ludvig ríkmaðurin svaraði brasilskur og ti, sum honum Einki at siga Hava tygum nakað at siga ti brasilska fólkinum, spurdi blað- maðurin Eg havi einki at siga bras- haví einki at ilska fólkinum. Ég siga nøkrum. Ég tali ongantið við tíðindafólk. Farið sum piparid grør. Ég eri tygum upptikin, varð svarið Og tað er nakað um tað, at Daniel Ludvig einki hevur at siga brasilska fólkinum í letuni. Síðani hermannakvettið í land- inum í 1964 hevur Daniel Ludvig búð nógv í Brasilia, orsakað av sinum vinarlag við her- mannastýrið. Hann hevur keypt umleið hálva aðru miljón hekt arar av Amazonarøkinum, har hann rekur idnað við skógarbeiði góða og risvelting Oljuævintýrið Men upprunaliga var tað olju ævintýrið, sum gjørdi Daniel Ludwig múgvandi. Hann er helst tann størsti skipsreiðarin í heiminum við felagnum National Bulk Carriers á odda, sum hevur eftirlit við meiri trimum miljónum bruttutonskum Fyri fimm árum síðani vitjaði enn tann táverandi brasilski stjórn arleiðarin nøkur virki hjá Lud wig, sum sjálvur visti stjórnar Hóast hetta arbeiðsmenn sær leiðaranum runt dittaðu nakrir til at tækradømi undir vitjanini Politii og livverjarnir hjå motmæla imoti teirra få millionerinum løgdu beinan veg in uppi