mikudagur 22. september 1976síða 9

Nr. 56 — 22. september 1976 Konjukturyvirlit: sosialurin Hækkandi prísir og ólag á valutamarknaðinum Figgjarligu hagtølini seinastu vikurnar visa, at junkturframgongdin adi i 1975 vid uppruna i innlendis framgongdini i USA, er nå vid at alheimskon sum byrj steðga Við teimum innlendis spenn- ingunum av sosialum, figgj- arligum og politiskum slagi — i teimum ymisku OECD-londun- um sum grundarlagi, rokna bú- skaparfrødingar við, at tann 12 mánaðar langa framgongdin í búskapinum fer at geva aftur- stig. Roknað verður við, at afturstigið verður meira álvar- samt enn í 1974/75, ti idnaðar- framleidslan i førandi idnadar- „telum er hetta 12 løndunum er ikki komin uppá tað stoðið, sum hon var á undan í stóra afturstignum 1973/74 Ti verður roknað við, at arbeiðsloysi, sum er tað stersta og mest álvarsama síðan í »millumkrigsårunum«, fer at økjast upp aftur meira. Og i kjarlarvorrinum fylgja sosialir, figgjarligir og politiskir trupul- leikar serliga tí, at stórur partur er ungdómsarbeiðsloysi 5% av samlaðu arbeiðsstyrkj uni í OECD-londunum, búskap arliga samgongan hjá vestan- londum, ganga arbeiðsleys. Í 13 milliónir Framleiðslugking I juli legði OECD fram útlit fyri tey 24 limalondini. Meðan OECD í útlitinum frá desember 1975 roknaði við eini fram- leidsluøking fyri oll 24 londini undir einum fyri fyrsta hálvár 1976 uppá 4% , hevur OECD nú mett okingina fyri alt 1976 til at vera 5,5% í mun til framleidslu- stødi í 1975 Framgongdin i utlitinum er grundad å framgongdina i USA, sum er vorðin størri enn roknad var vid seinasta vetur Parturin hjá USA av tjodarurtøkuni hjá ve amlaðu tanlond unum er 40% og er ti rættiliga avgerandi fyri samlada fram iðsluúrslitið Men OECD sigur í viðmerk rum sinum til juli-utlitid, at figgjarligu — vidurskiftini hjá limalondunum eru í eini slíkari framgongd, sum ikki er løtt at halda skil á og hevur lyndi at missa tamarhald á sær sjálvari Her hugsar OECD um tað inflationshottanina hvørs mekanisma liggur i bu skaparliga og sosiala strukturi stødugu num i idnadarlondunum og sum OECD roknar vid at verða åvirkad teir komandi månadar nar Frágreiðingin sigur bart út, at inflatiónsgongdin fer at vaksa teir komandi 12 mánaðarnar í mun til undanfarnu 12 OECD sigur her, at verður við eini inflation uppá 8 fram til juli 1977. Tá hetta hendir samstundis við, at hand idnadarlondunum roknað ilsjavnin hjá gerst verri, gera londini meira fyri at mótarbeiða hesum báðum órógvandi fyribrigdunum í bú skapinum enn at purra undir framleiðslu, iløgur og arbeiði Undirskotið figgjar brúkaraveksturin Tey tiltøk, sum ymisku landa stjórnirnar kunna seta í verk inflationsvøkstri og handils motvegis vaksandi undirskoti å javnanum, er m.a. at leggja buskaparliga politikkin i eina strammari legu Hetta er m.a. tað, sum danska stjórnin saman við einum tep um fólkatir f meiriluta fekl gjøgnum i august cum politikk } við, at tað framvegi I ein x eisini tiki 1976 fer at vera undirskot bæði á handilsjavna og í ti almenna rokniskapinum Ni verður sett krav um figgj arliga stabilisering V.0.0. ein sum aftur hevur arbeiðs sparipolit ikk iðuna á ávirkan á marknaðinum tann skeiva veg in. Viðari vil hetta føra vid sær at tann spakuliga framgongdin steðgar og ger afturstig OECD setur í look« støddina av sinum »juli-out kassaundir skotinum í samband vid brutto- tjóðarframleiðsluna hjá nøkrum londum Síða 9 Undirskot í teim almennu rokni- skapunum 1974,-75,-76: Italia 5,4 11,1 10 Ongland 5,3 5,7 5,75 V.Tyskland 1,2 6,3 5,75 Japan 0,2 13 4,75 USA 0,3 45 3 Frakland 10,6 2,2 I, undirskot størstu Hesi síðani seinra krigg) visa, at londini figgja teirra konjuktur I við stuðli á ymiskan hátt ri at þurra undir serliga tað ivata forbrúkið ti ilogur æði í almenna sektorinum og 1 innul{vinum eru måar at mj I lir fa I 4 1 ftirnar i konjunkt Av ti át urframgongdini ikki eru eins táttaðar, verður roknad við ein um vaksandi undirskoti OECD roknar við einum und irskoti uppá 20 milliardir dollar hjá teimum 24 limalondunum komandi 12 manaðarnar mót vegis 6 milliardir dollar í 1975 OECD roknar vid, at OPEC oljuframleidandi hava eit londini tey londini fara at yvirskot i handilssambandinum vid OECD 50 milliardir dollar uppá Endi á 44 ára gomlum sosialistastyri aftan a spennandi valnatt Fyri fyrstu ferð fáa sviar borgarliga stjórn Olof Palme og konan Lisbeth koma til valhelið Hjá sosialdemokratum gjørd- st svenska rikisdagsvalid sunnudagin ein vanlukka fyri flokk teirra. So rivan taka eygleidarar til, aftan å at valinum fyriliggur. Olof Palme, forsætisråd- harri, urslitid av tapti valid, og tad merkir, at sosialdemokratar- nir i Svøriki fyri fyrstu ferð í 44 stjórnarár noyðast at lúta fyri teimum borgarligu flokk- unum. Eftir at talt var upp i 425 valdømum av tilsamans 868 var atkvoðubýtið hetta: Moderati samlingarflokk urin: 15,6%, framgongd upp fram á 16%. 55 valdar, gongd upp å fyra tinglimir Centerflokkurin: 24,9 afturgongd upp á 0,2%, 88 valdar, afturgongd upp á tveir tinglimir Fólkaflokkurin 10.7% framgongd upp á 1,2%, 38 valdar, framgongd upp á fýra 1 tingiimir 4,6%, ro afturgongd upp å 0,7%, 16 upp å Kommunistarnir: valdar, afturgongd triggjar tinglimir Stor valluttøka Nógv fólk var á rikisdagsvali sunnudagin, og talan er um valluttokumet. Tær uppteljingarnar svenskt seinastu benda á, at eini 90,5% av teimum tilsamans seks milj- ónum veljarunum høvdu ver- ið á vali. Tað er næstan eitt prosent sterri valluttoka enn við rikisdagsvalid í 1973. Dýrt valstríð Svenska valstriðið hevur kostað teimum luttakandi umleið 70 mili Tað er eitt tað harðasta valstriðið, sum hev flokkunum svenskar kr ur verið i Svøriki, samstundis sum tað var tað dýrasta.