leygardagur 9. oktober 1976síða 6

Síða 6 sosialurin Nr. 61 — 9. oktober 1976 Stubbar uttaneftir Vandi fyri umfarssjúku Mexikanskir teknikarar hava gjørt sitt itarsta fyri at fáa el og vatnveitingina til býin La Paz aftur í rættlag, eftir eina ódn, sum herjaði í býnum herfyri, og sum kravdi 625 mannaliv rad Er sjúkum, um tað ikki eydnast vandi fyri umfars it faa el- og vatnveitingarnar tlag sum skjótast, Ríkisdagurin komin saman Kongshjúnini, Carl Gustav Silvia, voru hjastødd, tå samanalt sdagurin KOM afturvaldi Rikisdagurin ldemokratin, Henry Al ind, til formann. Hann fekk í iI ii veðu r hj ein Ul DOT arilggl KUNUT iski forsetin, Valery Gis hesum Frar card d'Estaing, er í dogum á fýra daga almenna vitjar Iran. Roknad verður við, at franski forsetin fer at handilsavtalur gera ymsar við shahin av ÍRAN. Hildið verður, at Valery Giscard d'Estaing fer at geva Iran ilsøgn um sølu av atom t kraftverkum til eitt samlað virði av 2 milliardir kr Diskontohækking hækkaði sir Svenska diskont } í vikuni við tvein prosent- um, úr seks upp í átta prosent. Svenski ríkisbankin boðaði hann fer at heita á samstundis frá, at ;tjórnina um at áseta eitt lániloft fyri útlán hjá bankanum Diskontokækkingin skal skiljast roynd at fáa sun ein avmarkað pengarikidømid í landinum og verja svensku krónuna í teimum óregluligu gjaldoyrisviðurskiftunum í letuni Skiftir navn Næst flokkurin í Portugal, Fólkademokratiski flokkurin, PPD, skifti um vikuskiftið navn til demokratiski flokkurin Eygleiðarar vilja vera við, at navnaskiftið Í flokkurin er farin eitt vet til størsti Sosial merkir, at vinstru í portugisiskum polit ikki i vónini um, at flokkurin kann stjórnarflokkur saman við sosialistaflokkin um, sum í letuni er í einari gerast minnilutastjórn Indira Ghandi Leiðarin í indiska sosialista flokkinum, George Fernand- onnur, sum eru es, og 24 skuldsett fyri eina saman- sverjing ímóti stjórnini, vórðu herfyri ákærd av ákærumyndugleikunum Í rættinum í New Delhi. Øll tey ákærdu vóru í handjørnum George Fern- andes segði í rættinum, at allar skuldsetingarnar um samansvørjing eru burturvið. Eiga at fáa ferðapen- ing Høgravendi bretski politikar in. Enoch Powell, sum er móti øllum innflytarum til Bretlands, segði í einari rødu í London herfyri, at Bretland 10.000 kr. til 1 eigur at iata allar asiatar, sum vilja fara iv landinum Ein talsmaður fyri innflyt ararnar segði aftana í einari viðmerking, at asiatar eru ikki nekur seluvara. Tosaði í 43 tíma! Ein roynd at seta heimsmet í marathon-telefonsamrødum í Malaysia varð avbortin av løgnum umstødum, eftir at tann prátingarsami, Peter Noel Mitchell, hevði tosað í telefon í samfullar 43 tímar Tann 18 ára gamli Mitchell hevði ein vinmann í hinum endanum, men mátti í skundi sjúkahús til »mussaskød leggjast inn á viðgerðar fyri iða 22 innløgd Tver tey 22 folkini, sum eru inn løgd i ti italska bynum Man- varð raktur av nyfødingar eru millum fredonia arsenikdampi fyri góðari viku síðani. Dampurin fór at gera im seg, eftir eina speinging á einari kemiskari verksmiðju Ráðharri leggur frá sær Amerikanski verjumálaráð harrin, Earl Butz, hevur boð- að frå, at hann leggur frá Ford hevur góðkent umsókn hans- sær. Gerald forseti, ara. Forsetin varð illa í ogn Jutz, eftir at land hevði við Earl búnaðarmálaráðharrin sagt nakað niðursetandi um litta fólkið í USA Vaksandi livialdur Í Bretlandi rokna teir við, at livialdurin seinastu 10 árini er vaksin við einum ári fyri bæði menn og kvinnur, sigur bretska fólkateljingar skrivstovan. Sammett við tíðarskeiðið 1962—64 við 1972 — 74 skilst, at livialdurin fyri menn er farin upp, úr 68 til nakað yvir 69 í meðal, og fyri kvinnur úr 74 upp í eitt sindur yvir 75. Heimastýrið borgar ikki fyri fullkomnum samfelag Grønlendska samfelagið kemur ikki at verða fullkomið, hóast landið fær eina heimastyrisskipan. Í staðin eiga grønlendingar at gera sær greitt, at tað krevst ein onnur innstilling til tað, sum kemur at henda í landinum, segði formaðurin í heimastyrisnevndini, Isi Foighel, tá hann í vikuni kunngjørdi eitt upplegg til orðaskifti um nýggju heimastyrisskipanina ør Isi Foighel saman vid Jacob Janusen, upplysingarmedarbeidara hjá heimastyrisnevndini Uppleggid, sum fyri nøkrum vikum síðani varð kunngjørt i landsráðsfor manninum, Chemnitz, verður í næstum sent í hvert hús í landinum. Í upplegginum verða framlogd hugskot um, hvussu heimastýrið kann skipast. Ætl- Grønlandi, av Lars anin er, at grønlendska heima- stýrið skal fáa gildi 1. januar 1979 Fyri heimastýri Heimastyrisnevndin er fyri Um kommunumål i Havn Tad er i dag ikki nog mikið bara at loysa íbúðarspurningin Í Nei, byggisamtyktin má soleiðis, at fólk fáa loyvi at byggja vanlig sethús í hæddum við einum Hetta óskilið, at nógv stak vånaligum verilsum, sum eru í ringum standi, kann ikki halda fram. Vit eiga fyrst og fremst at hugsa um fólkini, sum búgva í kjallarum, fyrsta rættin til verilsir í góðum standi og til eina hampuliga leigu í Havn. Húsalánsgrunnurin, sum verður øktur við nøkrum miljón- um krónum, eigur ikki at lata lán til sethúsabyggjarar, sum byggja sethús frá hálvari miljón upp í eina heila miljón. Fólk eiga at hugsa um, at tað er heilt burturvið at seta seg í eina so stóra skuld fyri láni av sethús- um, sum bindur tey í 10—15 ár. Ferðslan í Havn verður at fyriskipa soleiðis, at hon kemur at ganga eftir ringvegnum, sum verða at gera lidnar, so at øll ferðslan gongur uttan um sjálv Fleiri getur eiga verða Havn broytast tveimum kjallara ung búgva í at hesi fáa an midbyin umhugsaðar eisini at gronlendskum heimastýri — eis- ini á teimum ekjum, har Gren- land ikki er sjålvfiggjandi. Isi Foighel sigur, at grøn- lendska vinnulivid i løtuni ikki er ført fyri at gerast sjálvsfiggj- andi. Ætlanin er ti, at tann núverandi statsstudningurin skal veitast sum blokkstudning- ur, soleiðis at grenlendskir myndugleikar, eins og danskar kommunur, sjálvir fáa ábyrgd- ina av, hvussu peningurin verð- ur útbýttur. gjørdar einsrættaðar. Reguler- ing av ferðsluni og parkerings- forboð eiga eisini at skipast. Tað er av stórum týdningi, at løg- reglan kemur út á geturnar at fáa skil á ferðsluni og parker- ingsforboðunum, í staðin fyri at koyra so nógv á innan fyri veggirnar á politistødini. Vit eiga at fáa fleiri parker- ingspláss nærindis miðbýnum. Og annars skulu vit skipa fyri, at fólk fáa loyvi til at parkera síni akfør inni hjá sær sjålvum, so tey ikki eru ferðsluni til stóran ampa. Øll vilja vit hava ein friðarligan by, so øll kunnu njóta ta frísku luftina og hava frísku luftina, so sum blómur og grasgarðar. Vit mugu fáa fleiri grønar blettir nærindis miðby- num. Latið okkum tí arbeiða fyri at flyta allar bilstødir og teir stóru handlarnar út um býin á eitt hóskandi stað. Eisini skulu vit hava smávirkini út úr bý num, umframt bilverkstaðir og samkomuhús. Alt hetta drivur nógva ferðslu at sær. Vit kunnu heldur íkki finna okkum í, at tann óforsvarliga koyringin, tað veri seg á prutli Undirgrundin Tað er eingin loysn funnin á, hvor skal hava ognarrættin til grønlendsku undirgrundina. Landsrådid er av teirri åskodan, at grønlendska fólkið einsamalt eigur rikidømid i havbotninum. Grønlendski limurin i fólka- tingsnevndini, Lars Emil Johan- sen, folkatingsmadur, sigur, at hesin spurningurin verður avgerandi fyri heimastýrið. Tad heldur Isi Foighel ikki. ella i bili, sleppur at halda fram. Og tå hesi nevndu kommunalu mál liggja á teimum ymisku flokkunum í býráðnum til at skula fremja, so haldi eg, at vit eisini eiga at hugsa um itrottar- og ungdómsmál. Okkum tervar svimjihell í Havn. Gundadals økid eigur at verða nógv meiri útbygt. Okkum terva somuleiðis eini stór og tíðarhóskandi ung- dómshús, har allur ungdómur, uttan religiøsa ella politiska uppfatan, kann koma saman til tjakfundir og fyrilestrar, films- kvold, kvøldsetur o.s.fr. Eini tilik hús eiga at vera í trimum hæddum og rúma o.u. 1500 fólkum. Í hesum sambandi kann eisini nevnast tørvurin á einum fritid- arpedagogi, sum skal viðgera øll ungdómsviðurskifti og -trupul- leikar, sum vit dagliga berjast við. Her er Ungmannafelagið Skansastova eitt gott fyridomi. Tá ið hesi mál øll eru framd fáa vit ein bý, sum vit kunnu vera nøgd vid, og sum verður øllum at gagni H. B. H.