mikudagur 24. november 1976síða 4

Síða 4 Aftursvar til Petur C. sosialurin Rid tær ikki so niðarliga Í eini panelgrein í Sosialinum leygardagin tann 13. nov. skriv aði eg nakrar hugleiðingar upp undir byrådsvalid viðvíkjandi veltu traðunum her í býnum, hvar m.a. varð mælt til at ganga so langt sum meguligt í varð- veitanini av traðunum, so vit harvið kunnu seta ein veruligan minnisvarða yvir ti sum velt varð upp úr nýggjum av undan- farnum ættum í hesum byýi. Stuttligt at hoyra borgar- stjóran målbera seg so »sakligt« um hetta álvarsmál, í einum aftursvari til min í Dagblaðnum friggjadagin; í staðin fyri at siga sína hugsan um málið fer borg- arstjórin at diskutera mín persón, hvar eg havi bygt, útsýnið o.s.fr. Hvat hevur hetta við traðarmálið at gera? Eg veit væl at at henda útstykkingar- ætlan, sum sipað verður til millum Svalbardsvegin og Dala- vegin, hevur okkurt hendinga friøki, sum ikki er stórt frægari enn frimerki, tá hugsað verður um samlaðu viddina har á leið alt gott at siga um friøkini, men hugsan min var um varðveitan av veruligum samanhangandi traðum, og ikki bara nøkur få frimerkjafriøki hist og her. Hitt møsnid um at eg havi bygt á ti ådurnevnda økinum og vil forða onnur ung fåa sama hartil er fyri at møguleika sum eg slga, at tå eg, sum so mong onnur, fyri 5—6 årum sidani striddist vid at fåa eitt grundstykki at byggja å her i bynum, fekk eg fyri tad fyrsta onki grundstykki frå byrådnum, ikki so mikid sum eitt svar var eg verdur frå teirri siduni av uppá umsókn mina, og fyri tað næsta so megnaði býráðið, sum sat frá 1968—72, ikki at gera meiri enn 17 skrivað seytjan grundøki byggibúgvin úti á Bóndabrekku tey fýra árini, t.v.s. 4 1/4 grundeki um árið; sig so ikki teir vóru raskir, sum har sótu, eisini tú Petur Christ. bara at iansen, tå tit vistu at umsóknir- nar um grundstykki vóru yvir hundrað í tali, sum høvdu hópað seg upp á býráðnum. Heilt naturligt var ti hjá mær at leita aðrar leiðir, hjá privatum, tí frá kommununi við Peter C. á odda var onki at vænta, tað gekk sjón steinsvóvu fyri teir so ikki fyrr enn pressið bleiv so segn; stórt sum tað bleiv, tá rassaðust teir við, liva av at vera býarpolitikarar. Ofta og títt gloyma hesir somu fjøldina so titt og knapt valið er farið aftur um bak, og harafturat lata valdið, sum teir hava fingið frá veljarunum upp í hendurnar á nøkrum fáum embætismonnum. Einaferð taladu føroyingar um tað tyngjandi danska embætis- valdið her á landi, latið íkki seguna endurtaka seg við teim- um føroysku embætismonnun- um, teir eru ikki smittin fræg sum ari!!! Petur C sigur annars, at vit báðir eru samdir um, at enda málið við kommunala íbúðar politikkinum má vera at fylgja gamla føroyska byggimynstri num, so hver familja fær møgu leika at byggja sær sini egnu hus, og tað er rætt, men fólkaflokksmenn hava ju í hes- um valskeiði roynst sum komm- unalir byggiharrar. Essa Arge enntá reypar í Dagblaðnum av húsunum, sum hann hevur fyri- Er Havnin Tá eg var smádrongur var Havnin ein hugnaligur býur við umleið 3 til 4.000 íbúgvum. Býurin hevði tá ikki allar hesar vælferðar-trupulleikar sum í dag órógva sinnini á mongum her í býnum. Eg vaks til niðri í Bø og vóru vit rættuliga nógv børn sum hoyrdu til har. Eins og bern flest, spældu vit dagin langan og út á kveldini eisini. Onkuntið kom fyri at vit ikki varnaðust at klokkan var blivin nakað nógv, kanska 9 ella 10. Men tað gretti ikki. Um 10-tidina koma so 2 politistar, Sørin og Henry spåk andi oman gøtuna. Teir stedg- adu å og siga høviskliga men avgjørt, at nu var klokkan blivin so mikid, at vit åttu at fara til hus. Hetta bleiv gjørt prompte Vit høvdu alla virding fyri hesum politistum og fyri polit- istum yvirhøvur Vit hava ikki tikið skaða av at síggja politistar á getunum, tað hoyrir við til eina býarmynd og vit hava heldur ikki tikið skaða av at akta boðum teirra. Vit hava lógir av ellum møguligum slagi. Vit hava ferðslulóg, vit hava veiðilóg, rúsdrekkalóg, heilidagslóg o.s.f Hetta eru lógir sum vera álagdar borgarunum sum eina leiðbein- ing um hvat ein kann og hvat ein ikki kann. Lógirnar eru settar fyri at fyribyrgja misbrúki og at tryggja fólki móti yvirgangi. Login er eins fyri oll. Vit hava eina ferðslu her í býnum, sum fullkomiliga er brend saman. Fútin og býráðið hava óivað fleiri ferðir havt fundir um hesi viðurskifti og eru so komin ásamt um tiltøk sum kunnu betra støduna. Byrådid hevur fingið sett nógv skeltir upp til leidbeining, gjørt ymsar gøtur einsrættadar, merkt vegir og fingið til vega nakað av plássi til parkering. Um alt hetta ikki hevur eydnast til fullnar, má kortini sigast, at hetta hevur bett um støduna. Tað kann næstan gera tað sama hvat gjørt verður, miðbýurin kann ikki taka alla hesa ferðslu. Hverja uppgávu hevur so politiid åtikid sær í samband við alla hesa ferðslu í býnum? Vit rokna við, at tá tveir partar (byråd og politi) tosa seg til rættis um eina arbeiðsuppgávu, ja, so má roknast við, at báðir partar luttaka í hesum arbeiði Vit mugu ið hvussu so er viðganga, at tað arbeiði politiið hevur åtikid sær, hvat ferðslu trygdini í býnum viðvíkir, ikki sæst við vanligum eygum borgaranna Politivaldid i Foroyum er und ir danskari umsiting og verður stílað vegna býráðið, men eitt veit eg, at hesi hús eru ikki fyri vanligar havnarborgarar — hetta eru ivaleyst dyrastu set- húsa-kvadratmetrar sum eru bygdir í Føroyum; latið søguna ikki endurtaka seg, men gevid *x*x ein ótryggur býur? goldid av donum. Tann figgjar- politikkur sum rikin verdur av donsku stjórnini, rakar óivað foroysku politividurskiftini. Kanska verdur Havnin mett vid ein provinsby í Danmark i somu stødd hvat íbúgvaratal viðvíkir og verður figgjað har- eftir. Um so er mugu avvarandi myndugleikar i Føroyum gera vart við, at Havnin er ein býur og hevur allar trupulleikar sum ein býur hevur at stríðast við, hvat tryggleika borgaranna við- vikir. Hesin tryggleiki eigur ikki at vera prioriteraður eftir donsk- um figgjarpolitikki Fråfarni fútin sýntist at liva og låta sum honum lystir. Fyri hann at vera ein »koloni-embætis- mær syntist beinrakin Nr. 74 — 24. november 1976 — unga ættarliðinum møguleika at fáa sámulig grundeki, og síðani fyriskipa sína egnu set- húsabygging hetta er væl biligari og betri enn Essa og Co. kunnu gera tað fyri. Johan Samuelsen maður<. Tann virðing sum før- oyingar yvirhøvur høvdu fyri log og rætti, kåmadist stórliga i hansara tid sum futi. Tad verdur torført at rætta hetta aftur. Um kvøldarnar tykist byurin at vera eins og Otryggur og um dagin. Um næturnar hendir mangt og hvat sum kundi verið fyribyrgt um allar arbeiðsupp- gávur vóru væl fyriskipaðar. Her má koma vend í. Trygg- leikin í býnum má og skal fáa tær somdir sum krevjast. Eg haldi at Tórshavnar býráð, á ein ella annan hátt skal krevja politiið út á gøtuna, um dagin, um kveldið og um náttina, til gongu. Napoleon Jacobsen KK »Atferdartrupuleikar« Ein »lesiætlanarnevnd« hevur í seinastuni sent út eitt »ålit« viðvíkjandi >serundirvísing<. Hóast eg hvorki eri serkønur ella havi serstakar fyritreytir fram um onnur at døma um tað hesir av onkrum útvaldu menn skriva, komi eg við eini við- merking. Millum aðrar bólkar av børn- um, hoyri- og talibrek“*“ o.a. nevnir nevndin »børn við atferð- artrupulleikum<. Hetta haldi eg vera eitt ógvuliga logið hugtak. Fg eigi sjálvur ein son, sum ymsir lærarar, av ymsum meir og minni skiljandi grundum, hava skýrt »atferdartruplan«. Tað er blivið so modernað at seta diagnosur á oll fólk, eisini born, fyri alt møguligt. Serfrød- ingarnir mugu óivað hava brúk fyri síni serfrødi, ein uppgåva teirra man vera at seta børnini í kassar, ella bólkar, alt eftir hvussu tey kunnu fáa sær diagn- osur fyri atburð. Tá sonur mín spælir úti við vinum sínum, hevur hann ikki »atferdartrupulleikar«. Tá hann er her heima og eg tosi við hann um alt millum himmal og jørd, er hann gløggur og áhugaður í ollum. Men kemur hann inn um skúlagátt og skal sita kyrrur og halda munn og helst ikki rera seg ov mikið, gerst hann »atferdartrupul«. Men er tað hann, sum »hevur trupulleik- ar«? Fyri mær at síggja er tað ikki hann, men skúlalærarar og myndugleikarnir, sum hava »trupulleikar«, av ti at ov mikið av livshuga og >„útfoldilsis trongd« er í honum, til at hann kann setast stillur og akta. Tí fyrikemur tað mær undar- ligt, at teir trupulleikar, sum umhvorvið hevur av honum (ella partur av hansara um- hvorvi), skulu heftast á hann sum diagnosa. Sum at >atferð artrupulleikarnir< búgva í lyndi hansara, eru ein sjúka, ella eitt sálarligt brek. Fyri mær at síggja liggur brekið heldur hjá teim, sum hava trupulleikarnar, hjá systeminum, sum roynir at fáa tað at síggja út, sum um tað er nakað undarligt vidføtt í honum. Hetta er óivað eisini galdandi fyri allan tann bólk, sum peda- gogiska system okkara setur í kassan »børn við atferðartrupul leikum< og setur stempul á. So skulu serfroðingar taka sær av teimum, við serligum teknikki, fyri at gera tey »normal« aftur. Hesir froðingar eru, eftir hvat eg dugi at síggja, turrir bók- orma-pedagogar uttan sam- band við tann í bernunum búgvandi neistan fyri lívsgleði, fyri útfoldilsi, fyri tí tervi fyri sansaleika og likams-sálarligari rørslu, sum biologiin leggur í nýggju menniskjuni. Frøding- arnir kenna einans Rosseau frá onkrum pedagogiskum kursi ella svovnutum fyrilestri á lærd um háskúlum. So, nú ræður um at bjarga æruni og seta dia- gnosur á lívsgleðina. Vit áttu heldur at fingi serfrødingar í lívskunnleika at sett diagnosur á okkara sam- felagssystem. Tí meiri perverst samfelagslívið gerst, storri gerst tørvurin fyri at seta diagnosuna Framhald á síðu 7 við- merkingar Má steingjast Í oddagrein um bilferðslu skrivar 14. september: Viðvíkjandi ferðsluni í mið- býnum er at siga, at her er einki annað at gera uttan at steingja miðbýin fyri alla privata ferðslu. Tá tað um tvey ár er eydnast at gjøgn- umfera Jóannes Patursonar- getu verður kommunan at gera stór parkeringspláss við hesa gøtu, og síðani forða fyri allari privatari = bilkoyring innan fyri t.d. Landavegin- Jóannes Patursonargetu og Jónas Broncksgøtu. Bert hýruvognar og veruvognar við erindum innan fyri hetta ekið áttu at sloppið inn um henda ringin. Hvis de indskrænkedes Dimmalætting skrivar um fiskifrødingar og virki teirra Fiskeribiologerne ger utvivl- somt en god gerning ved at påpege den hidtidige syste- matiske afmatning i bestan- den. Men en større og gavnli- gere nytte ville disse biologer gøre, hvis De indskrænkede Deres viden til at påpege, hvor der er behov for fred- ning, men tillige at finde ud af, hvad der måtte være at gøre for at hidtil utraditionel- le veje at træffe forholds- regler, som ikke blot kunne tjene til at begkytte den bestand, som endnu findes, og desuden til at anvise veje til, at den kan bevares og øges. Ein sjoforklåring Eilif Samuelsen skrivar i blødunum um Bókamiðselu- kjakið: — Frágreiðingin hjá lands- stýrismanninum um, hví hann ikki vildi royna at útvega veðhald meti eg sum eina sjóforkláring, men skuldi tað verið ein misskilj- ing, talan er um, so skuldi eingin verið glaðari enn eg, tí so eru kanska reellir mogu- leikar fyri at fáa nýggjar samráðingar við landsstýrið um hetta málið.