leygardagur 12. februar 1977síða 7

Nr. 12 — 12. februar 1977 sosialurin Síða 7 Abøtur hóast truplar tíðir Farnu tvey árini við minniluta- stjórnini hjá Anker Jærgensen, hevur ikki bert verið eitt hart stríð fyri fólkastrýtinum — og fólkatinginum — fyri at hetta skal virka á rættan hátt. Ein stórur meinbogi eru teir nógvu smáu flokkarnir. Men fleiri nýggjar åbøtur eru framdar: Betri dagpeningaskipan Innan arbeiðsloysistryggingina eru samtyktir broytingar av upphæddini. Aldursmarkið fyri at fáa stuðul hagani er sett niður í 17 ár. Partsvís arbeið- andi fáa størri rætt tiwdagpen- ing. Betri trygd fyri tey ungu arbeiðsleysu eftir lokna lærutíð. Eisini er freistin til at vera uppsagdir longdur, í nógvum forum. Trivnadur Nýggj arbeidsmiljø skipan er samtykt sum setur trivnadin og heilsu í miðjuna. Eisini eru reglurnar um eftirlit á arbeiðs- plássum gjørdar harðari. Samlaður orkupolitikkur Øll umsitingin av orku er løgd undir eitt. Stjórnin hevur sagt frá sínum ætlanum um orku- politikk. Ein heildarætlan er gjørd fyri alt landið, sum ber nógva sparing í sær. Eindarskúli Nýskapan innan skúlan er gjørd. Royndir hava verið gjørdar við eindarskúla soleiðis at næmingarnir ikki verða settir í ávísar bólkar upp til 9. skúlaár. Sjålvstødug ung Hóast valaldurin enn ikki er komin niður í 18 ár, eydnaðist tað at fáa sett mynduleikaaldur- in niður í 18 ár so tey ungu kunnu hava størri vald á egnu viðurskiftum. Ídnaðarhjálp Tiltøk eru gjørd sum hjálpa ídnaðinum. Tað hendir fleiri ferðir at virki koma í fíggjarlig- ar trupulleikar, sum tey sjálvi ikki beinleiðis eiga skuldina fyri, og eisini slíkar trupulleikar sum tíðin førir við sær. Kollektiv ferðsla Verunligur ferðslupolitikkur er framdur, og nýggjar ábetur hava javnan verið gjørdar. Eitt nú at tryggja tí kollektiva ferðsluni betur kor. Flokkurin tekur undir við byggjan av brúgv um Stórabelt. TAKA ———————————} Veljara- kanningar Mandater 1975 1977 Socialdemokrat. .. 54 60 Radíkale......... 13 8 Konservative...... 10 8 Socialitisk Flp. .... 10 8 Kommunisterne... 7 8 Centrums-Demokr. 4 6 Kristeligt Flkp..... 9 8 Venstre .......... 42 38 Venstre Sos. ...... 4 6 Fremskridtparti... 24 27 9.jan. 1975 % Socialdemokratiet 29,9 Radikale 7,1 Konservativt Folkeparti 5,5 Retsforbundet 1,8 Socialistisk Folkeparti 5,0 Kommunistisk parti 4,2 Centrum-Demokrater 2,2 Kristiligt Folkeparti 5,3 Venstre 23,3 Venstresocialister 2,1 Fremskridtspartier 13,6 Andre Partier RASS I Alt 100,0 aug. nov. dec. jan. 1976 1976 1976 1977 % % % % 29,2 81,2 31,1 31,3 3,4 5,4 4,8 4,3 5,6 3,8 3,9 5,2 5,5 4,6 4,8 4,2 6,1 8,1 5,7 5,2 2,6 2,9 3,4 35,3 4,0 4,5 4,7 19,6 19,2 19,8 21,1 4,2 35 5,3 3,4 20,5 15,9 16,4 15,3 2,6 1,7 0,8 1,9 100,0 100,0 [fy [fy fy [yy [fy [fy [ y y [AAA] Allir folka- og avlamispensionistar rætt til heimahjålp I december 1976 fingu 339 heim heimahjålp og 15 sonevnd móðurlán, og var tað av 174 heimahjålp- arum Týskveldið var fundur í Suður- streymoyar Javnaðarfelag, har evnið var heimahjálpin. Á fundi- num greiddi Sonja á Argjaboða og Jákup Lindenskov frá hvussu heimahjálpin virkaði og hverjar lógir vóru galdandi. Jákup Lindenskov, landsstýr- ismaður greiddi fyrst frá al- mannaforsorgini, og hverja stødu javnaðarflokkurin hevði til sosialpolitikkin. Hann segði, at roynt varð at útbúgva fólk, soleiðis at byrjast kundi í smá- um og gongd fáast á. Sonja á Argjaboða, ið hevur verið leiðari av heimahjálpini frá TÍÐIN Blaðið hjá føroyska kommun- istaflokkinum, Tidin, kemur út aftur mánadagin. Higartil er blaðið komið út eina ferð um mánaðin, men nú er ætlanin, at blaðið skal koma tvær ferðir um mánaðin. 1975, gav eitt søguligt yvirlit yvir gongdina í hesum máli. Út- búgvingin, ið umfatar heima- hjálparar, var í Danmark byrjað í 1962, og varð málið reist her heima hjá okkum í 1969. Í 1973 varð so byrjað við arbeiðinum hjá heimahjálparunum. Í dec- ember 1976 fingu 339 heim heimahjálp og 15 sonevnd móð- urlán, og var tað av 174 heima- hjálparum. Allir fólka- og avlamispens- ionistar hava rætt til heima- hjálp. Hjálpin kann veitast triggjar dagar eftir at biðið er um hjálp. Brekað born og fólka- pensionistar, ið ikki taka ímóti teirra pension, koma ikki undir skipanina. Utbúgvingin er 200 teoritimar, ið luttakarar- nir skulu luttaka i, og teir skulu verad fyltir 20 år. Hugsanin um at minka um tímatalið til út- búgvingina varð ikki mett sum nakað positivt fyri heimahjlap- araskipanina. Higartil eru 27 liðugt útbúgvnar og 25 verða ætlandi lidnar í mei. Eftir at skipanin var gjøgn- umgingin vóru ymisk ynski sett fram. Ynskt varð at tey, ið fingu heimahjáln, eisini kundu fingið dogurða koyrdan út, soleiðis at eitt nærri samband fekkst við fólkini, og at man kundi und- ganga at tey lógu óhjálpin inni, tá heimahjálpin kom út til tey hvenn dag. Nær heimahjálp Spurniingurin um nær evnaveik kundu fáa heimahjálp kom fram. Sagt varð eisini, at tey seinastu trý árini hevði málið verið í um- búna. Sagt varð, at málið skuldi verða avgreitt í Fólkatinginum í januar saman við ødrum broyt- ingum í sosiallóggávuni, men at hesi uppskot kunna fyrst fremj- ast eftir valið nú í februar. Eins og við eðrum samfelags- spurningum varð nevnt, at tær høgu inntøkurnar kundu, við hjálp av avskrivingarreglunum, koma at gjalda minni fyri móð- urlán enn ein vanligur lonmót- takari, id ikki hevdi sett pengar i felag, ið kundi givið skattafyri- mun. Hví ikki meiri nýtt Tað kom eisini fram eitt orða- Tað burturgloymda ung- dómsproblemið Herfyri var sending í útvarpin- um, sum snúði seg um ung- dómsproblemir. Har vórðu um- reddir spurningar sum prutl- bani, kriminalitetur, ungdóms- holi og mangt annað. Tó varð ikki nomið við ein tíðandi spurning, nevniliga tær ungu genturnar, ið blíva uppá vegin í úrtíð av berum kleyvaskapi. Ongantíð eru so nógv bern fødd uttan fyri hjånarband sum nú, men vónandi er ongin so bláoygdur at halda, at mamm- urnar bert eru gentur, ið liva í føstum forholdi. Eitt stórt tal av ungum gentum føda børn — ikki av ósketni, men vegna vána preventiónsumsteður. Hesar gentur fáa sum ogtast onga útbúgving, tí at børnini eru eitt haft um bein teirra. —Um ikki ommur eru at taka til. Nógv vilja halda, at hettar passar ikki. Men hví vera so moralskur — hví ikki viðganga, at tíðirnar skifta, og at ung- dómurin í dag hevur regluligt samlív frá umleið 15 ára aldrin- um? Spurningurin er bert, hví hava tey ungu ikki betri møgu- leikar at verja seg móti íynskt- um barnsburði? Sum stødan er í dag, er tað ein óskrivað lóg, at gentan syrgir fyri at brúka p-pillar ella minipillarar — sjálvt um hesi evni ikki eru uttan skaðiligar avleiðingar og kunnu elva til blóðpropp og annað. Hvussu er vorðið við kallkyn- inum — teir máttu kunna fari á apotekið og keypt preservativir. Men tað er lættari sagt enn gjørt ikki tí, starvsfólkið á apotek- inum er í lagið, men tær ljótu hugsaninar, ið fólk hava, ger at ein verður nidurgløddursum ein pestsjúkur. Um gentan fer á apotekið er reint galið — hon verður skýrd sum skekja. Um ávarandi mynduleikar aftaná hetta harmljóð halda tað vera ósomiligt at seta upp kondomautomatir, so er enn ein trumfur eftir. Foroya land er ikki frítt fyri at vera væl vitjað av kunssjålum — óneyðugt er at viðgera tað fortreð, ið hesar sjúkur elva. MEN kondomir verja næstan 100 prosent móti teimum og átti at veri ein brúkslutur líka so vaæl sum tannkrem ella sápa! Ein, sum skjótt blívur omma % Ein tøkk Undir viðgerðini av figgjarlogini 1977/78 fullu nógv heggini til báðar síður. Reikað varð vida um bæði innan- og uttanlands, meiri enn so merktiskt at valg er fyri durum, so gramligir menn vóru at sleppa framat mikrofon- ini. Utvarpið mátti slíta á stokk- inum. Eg vil bera eina tøkk til Atla Dam, legmann fyri at hann sakliga og avgjørt visti aftur høpisleysum påstandum frå andstøduni um at javnaðar- flokkurin gongur inn fyri loys- ing, og tá ein hevur hoyrt hetta sama frá fleiri síðum, síðan hetta landsstýrið varð skipað, froddi tað meg uppaftur meira, at tað einaferð enn var sligið fast, hvat kós javnaðarflokksins er viðvíkjandi ríkisfelagsskapinum við Danmark. Jú, vist er valg fyri durum, men javnaðarflokkurin hevur onki at óttast, heldur tvertur- ímóti, ti flest allir veljarar eru nú greiðir yvir, at fyri framhaldandi ríkisfelagsskapi við Danmark nýtist teimum ikki nettupp at atkveða fyri sambandsflokki- num. D.J.D Tíðindi úr Keypmannahavn: Føroyskt sjonvarpsspæl — stort vonbrot Herfyri sóu- vit eitt føroyskt sjónvarpsspæl í sjónvarpskass- skifti um grundina til hví heima- hjálpin ikki varð meiri nýtt enn hon var. Har var spurningurin um fólk ikki vistu nóg nógv um, hvussu heimahjálpin virkaði ella um samfelagsmynstrið var so háttað, at tað loysti ein part av spurninginum. Samantikið var tað ein áhuga- verdur og upplýsandi fundur, og vóru lámirnir, ið mettu á fundin væl nøgdir. Fleiri fundir verða í næstum og er at vóna, at fólk koma til fundirnar. anum. Eg hevði ætlað at skriva eitt ummæli av tí, men lat vera, av tí, at tað hevði verið so negativt, at eg hevði fingið bæði Gunnar Hoydal og Steinbjørn Jacobsen uppå nakkan. Leikur- in var eitt stórt vónbrot, bæði fyri meg og allar hinar foroy- ingarnar, eg havi tosað við. Hann gav í mínum eygum eitt fullkomiliga forbronglað bílæt av Føroyum, men sjálvandi taka danir tað fyri góða voru. Teir vita jú ikki betur. Leikurin var verunliga so tápuligur, at ein sat og krympaði tærnar av »flovheit«. ein, ið skammaðist