leygardagur 19. mars 1977síða 5

Nr. 22 — 19. mars 1977 sosialurin Brot úr Dagbók Gevið okkum Janus allan, sum hann er — sigur Magnus Dam Jacobsen m.a. Síða 5 í hesum parti av »Ummeælid um ummeælini« Eg havi verid so heppin, at siggja sannleikarnar, sum eg kalli teir, ådrenn eg rakti vid teir adrastadni. I einum av yrkingum minum stendur: Flere år før jeg blev født, vidste min underbe- vidsthed, hvem jeg ville være. Seinni læs eg Jung, djúpdarpsykolog. Og hvat stóð har? eg hevði ikki meira enn opnað bókina, og eg havi ikki hugt í hana aftur. Har stóð: din underbevidst- hed er GUD Tá eg var liðugur at dagbøkur, fór eg undir at yrkja. Eg skrivaði í tveimum herðind- im. Bæði í depressivum og maniskum, tó nógv mest í maniskum. 150 yrkingar. Allar á donskum máli. Kallaði hetta yrkingasavn Ego-terapi. Udtryk for stærke indtryk. Privat digt samling. 1973. Ti, her blakaði eg niður á pappirid tað mesta av ti, sum hart var gingið inná. Yrk- skriva ingarnar sendi eg til Gyldendal. Ti fyri ein manikara er einki ógjorligt. Fyri hann og Vár- harra. Men, teir skiltu ikki hetta arbeiði. Eg fekk ein sundurlim- andi, harðan, eirindaleysan kri- tik. Teir nevndu meg: 1. Denne dyrkelse af det barske mandsideal 2. Disse digte om Frelserens påståede storhed. 3. Alle disse digte om kvinder, som han mest beskriver, hvord- an de ser ud. 4. Et udefineret ønske om at leve stærkt her og nu. 5. Der er for meget om selvmord. En utrolig masse om selvmord og så det digt om hans venner, som det 'tilsynelandende lykkes for. De andre er han ligeglad med. 6. Han er bedst når han henfald- er til stemningsdigte fra sin periode som fisker. 7. Skal der fremhæves noget positivt, så må det være hans kamp med angsten og manio depressionen. Denne angst, som han kalder sin ven. Ja, endda sin eneste. 8. Der er gode og inderlige ting, men helheden er for løs til at fungere. 9. En populær fremstilling af psykiaternes hælden af tabletter i folk og naturen, som »den store læge« Hesar vidmerkingar líka so nógv um ráðgevarnar, sum tær søgdu um meg sjálvan. høvdu ongar møguleikar skilja at hetta var arbeiði við mær søgdu Teir fyri at Ego-terapi, sjálvum, og at teir arbeiddu fyri meg, hjálptu mær at finna meg sjálvan og ein form, ið gjørdi, at vanlig folk skiltu tad eg skrivadi og keyptu tad. Men, eg må vidganga, at eg i byrjanini var i ødini. Hatadi allar andsarbeidar- ar i eitt hålvt år. Men, »ongantid skitur Fanin so heitt, at ikki kølnar å kvøldi«! Eg sissadist. Setti meg nidur at kanna um- mælið. Burtur úr hesum kann ingararbeiði gjørdi eg eina sålar- lýsing, psykoanalysu av mær sjálvum. Hana kallaði eg Ex Libris Magnus, við undirrubr- ikkini Narcissus. Tó við tí fráviki frá segurnar Narcissus, ið elskaði seg sjálvan, har eg fann útav at eg mótvegis hataði meg sjálvan. Síðani lærdi eg elska meg sjálvan, at Ti ein meg at vera takksamur um lívið kann ikki elska og geva um ein hatar seg sjálvan. Eg skilti, at konsulentarnir á Gyldendal, hesi skúlamenniskju vóru vanlig menniskju. Eg mátti ti finna mær einar bakdyr. Ein máta at skriva uppá, soleiðis at vanlig menniskju skiltu tilfarið, roynd- irnar, upplivingarnar, úrslitini. At fáa tey at lesa skrivaða tilfar mítt hevur ikki verið striltið, men, hvussu nógv skilja tað. Eg havi veri so heppin, at síggja sannleikarnar, sum eg kalli teir, áðrenn eg rakti við teir aðrastaðni. Í einum av yrking- um mínum stendur; Flere lysår før jeg belv født, vidste min underbevidsthed, hvem jeg vine være. Seinni las eg Jung, Djup- arpsykolog. Og hvat stóð har? eg hevði ikki meira enn opnað Jung bókina, og eg havi ikki hugt í hana aftur. Har stóð: din under- bevidsthed er Gud! Síðani las eg Dr. Viggo Frankl. Í hesi bók fekk eg aftur undirstrikað at eg var á rættari leið. Sama var galdandi fyri Laing og aðrar góðar. Sum eg havi viðmerkt í DAGBÓK við- einum BROT I vikjandi listaframsyningini Den Fri, so hevur Ebba Hentze umsett bókina Psykologi og Eksistens ur tyskum til danskt mål. Lat meg her fara eitt sindur til viks. Tankar, id leypa å, meðan tú skrivar, fest teir niður Janus Djurhuus Eitt livandi menniskja er ikki ein trong,beinleiðis tankarød. Hjá mær, ið hvussu so er, og er hetta mitt eyðkenni, liggur tað annars dulda, undirbevistheitin, púra opin. Eg havi í lívi mínum bert upplivað trý menniskju, ið fer vóru fyri undir upplestri at geva yrkingum dýpi, stev og tónleik, flog, vakurleika, njóting í tón- um, orðum og máli. Hesi eru: Faðir, Jens Dam Jacobsen, Ebba Hentze og ein vinmaður mín. Strokið og vallarin, úr- mælssangarin, tónleikarin, lívs- listamaðurin, Ivan Olekowitzch. Ivan er Ioannes ella Johannes. Eftirnavnid er sera einfalt sonur Oskar. Hevdi hann verid føroy- ingur hevði hann itid Jóanes Oskarsson. Seinastu ferð vegir okkara kvettust, var á Raadhus- pladsen. Vi skuldu í hver sína Djurhuus. Ivan lurtaði hugtikin. Bað meg síðani umseta hana til danskt. Og meðan eg las upp, klárnaði, og hann rópti: Baude- Foreldur Magnussar laire! Baudelaire! Og so las hann fyri mær. Við sínum góða máli Musikalsku, listarligu evnum upp yrkingina á upprunamálin um, á fronskum. Síðani skiltust vit. Aðrenn hann hvarv. Skinn húgvan og pelsurin. Vælbygdi, fimi kroppurin. Fimmogtjúgu ár á baki. Hálvur russari og hálvur Faðirin hvitrussari Flýddur undan Lenin. Ivan! rópti eg, nær hittast vit aftur? Og Ivan svaraði: Tá Gud vil! Meðan eg spákaði til hús hugs- aði eg um hvitrussaran, Ivan Tonleikagåvur hansara. Ongan- tid havi eg hoyrt slika rødd ella sæd slikt menniskja. Tå hann sang sinar russisku sangir, var hann Gud og Djevul, madur og kvinna. Blidur og eymur. Villur og sataniskur. Røddin frå djup- asta barytoni, bleytur og viður, til ljósasta tenor. Eisini sang hann greskar sangir. Hugsi eg skilsji hví tei syngja so væl, hesir útlagnu kosakkar. Longus- ulin eftir fødilandinum. Viddirn- ar. Fjellini. Airnar. Teir bera sjællendari dreymin í sær. Eru vorðnir eitt við upprunan í fødilandi teirra Eisini kom eg at hugsa um, at eg ongantíð í yrkingum eftir Jan usi, yrkingum ella ummæli, sæð greitt at upprunayrkingin til Vallaran er eftir Baudelaire. Vil eg tí heita á tey, ella teir, ið fyri Mentunar 1 leggja hvorki í havi grunn Studentafelagsins, samlaðu yrkingar Janusar til rættis, at sær fær um hetta. At finna fram til og undir yrkingunum viðmerkja navnið á upprunaskøldunum Latum okkum taka til dømis hesa Tå eg kleyv uppå Aldan Moor, gera høgt yvir Sheelins strond, hitti eg hegrarnar á ferð, til lond, sum svóvu í nánd Nú veit eg ikki um hetta er rætt rutt niður. Hon er eftir minnin- um. Men, kanska er hetta ein av Janusar umsetingum eftir annað skald. Og eitt aftrat nú eg tosi um yrkingarnar hjá Janus. Ég vóni at tit í hesum verki gera tykkum stóran ómak. Skapa eitt grunddygdarverk. Geva okkum Bæði í máli Janus allan, sum hann er bundnum Og eisini tað, sum gjøgnum árini og óbundnum hevur verið skrivað um skrivaða tilfar hansara A ftrat eina nútímans viðgerð av skald hesum inum og menniskjanum, J. H O. Djurhuus. Bæði bókmentar liga og biografiskt. Og eitt aftrat. Setið tykkum í samband við ein bóklistarmann. Soleiðis, at bókin, prentlist smæðist burtur sum ikki framhald ætt. Og las eg fyri honum yrkingina, Vallari, eftir Janus ENDURSKIN livstrygging fyri gangandi ri |] [| RAÐIÐ FYRI FERDSLUTRYGD Skrivstovukvinna Eitt starv sum skrivstovukvinna við Tórshavnar Kommunu- skúla er leyst at seta frá 15. apríl 1977. Tað er ein treyt, at umsekjarin kann arbeiða sjålvstødugt, er kvikur at skriva upp á maskinu, er konur í foroyskari og danskari stavseting og hevur týðuliga hondskrift. Umsekjarin skal gera alt vanligt skrivstovuarbeiði og annars gera tað arbeiði, ið skúlastjórin áleggur. Skrivstovuútbúgving gevur fyrimun. Løn sambart mannafelagið. Nærri upplýsingar um arbeiðstíð, frítíð v.m. skúlastjóranum tlf. 11947. Umsóknir við upplýsingum um útbúgving og vidløgdum prógvum skullu stílast til skúlastjóran og sendast til menta- målnevnd Tórshavnar byråds V. U. Hammershaimsgøta 3 i seinasta lagi hin 28. mars 1977. sáttmála við Kommunalu starvs- fåast frá