leygardagur 23. juli 1977síða 12

Síða 12 sosialurin Loranstødin við Eggjarnar: Sendarin verdur sløktur å nyggjårinum ØU 10 arbeiðsfólkini á Skugvanesi uppsøgd Altjóða felagsskapurin fyri civila flogferðslu, ICAO, hevur avgjørt at gevast við Loranstødini við Eggjarnar omanfyri Vág. Henda avgerð er líður í eini ætlan at gevast við øllum Loran A-stød- unum í heiminum. Tær eru 80 tilsamans. Orsøkin er tann, at ein nýggj skipan, nevnd Loran Omega, skal koma ístaðin. Einans 8 stoðir av Omegaslagnum skulu byggjast. Antennurnar til hetta nýggja slagið eru so høgar, at t.d. antennan á stødini i Norra verður spent millum tvey fjøll Husini hjá Loranstødini Allir teir 10 menninir, sum beiða á Loranstødini vid Egg) Suðri, eru sum er, uppsagdir arbeiða til irnar Feir skulu uyggjar, tå sendarin á stødini verður sløktur med alla. Leiðari á Loransteðini er Dia Poulsen úr Vági. Hann er verk- frødingur og hevur starvast á tødini í meira enn 17 år. Vit hittu Dia vid Eggjarnar og prátaðu við hann um eitt og annað, nú stødin skal gevast vid virki sinum. Bygt undir krignum lad vóru bretar, sum bygdu fyrstu Loranstødina undir seinna heimsbardaga. Kannað varð fyrst eftir, hvat pláss í Føroyum egnaði seg best til ndamålid: at byggja eina Loran A-stað til navigatión fyri flog- for, fyrst og fremst striðsflogfor. Skjótt varð greitt, at plássið omanfyri Våg, sum verður nevnt við Eggjarnar, var best egnað til endamálið. Dia visur á, at trekkja eina linju, so at vit fáa ein trýkant, sum rekkur Ísland, Føroyar og Hebridurnar, so er best egnada plåssid til eina Loran-stød her vid Eggjarnar. Royal Air Force bygdi ti try hus vid Eggjarnar. Tad ovasta húsið varð brúkt til sendaran, tað næsta til maskinuna, og í ti triðja húsinum, nærhendis har sjálv antenna stendur, búði vaktarmanningin. Orsekin til at húsini tá vórðu løgd so langt frá hverjum ødrum var tann, at hugsað varð um møguligar atsóknir frá týskum bumbuflogførum. Men tað held- ur legna hendi, at týskarar ongantíð royndu at gera álop á bygdirnar. På IE Magnus Heinesen, við frá byrjan Jaspur Midjord, yvirteknikari — Helst hava teir sjålvir brúkt Loranstødina til at navigera eftir. Men hetta visti man einki um fyrr enn eftir kriggið, sigur Dia. Til civila flogferðslu Royal Air Force hevði stødina til kriggslok. Tá kom steðin undir danska sjóverjuráðið. Í 1949 kom stoðin at vera undir danska Fyr og Vågevæsenet, sum sid- ani hevur broytt navn til Far- vandsdirektoratet. Sidani 1949 hevur Loranstødin verid nytt til sivila flogferdslu. Farvandsdirektoratet hevur rik- id stødina fyri ICAO, sum er altjóða felagsskapurin fyri civila flogferåslu. I 1969 gjørdu teir av at flyta oman i ein nyggjan og meiri tidarhoskandi bygning norðan- fyri teir gomlu bygningarnar. Fin orsøkin til at flytast skuldi var tann, at tólini vóru ov gomul og ótíðarhóskandi. Um tað mundið, tá flytast skuldi, vóru teir vitgitnu jarðskjálvtarnir í Vági. Menn hildu tí eisini, at tað var óforsvarligt at leggja ein nýggjan bygning heilt úti við eggina. Ti varð nýggja Loran- stoðin bygd nakrar hundrað metrar norðan fyri gomlu bygn- ingarnar. Loransteðin við Eggjarnar eitur Skúgvanes. Hetta kemst Nr. 48 — 23. juli 1977 av, at tað navnið á kortinum, sum er næst stødini, er nesið niðri undir, sum er merkt Skúgvanes. Long Range Navigation Loran er sum sagt navigatións- amboð hjá flogførum. Loran stendur fyri Long Range Navi- gation. Tad eru fleiri sløg av Loran. Tad fyrsta, sum kom fram, var Loran B, men hetta slag var einans á royndarstigi. Síðani kom Loran Á, sum hevur verið nýtt kring allan knøttin, ikki einans av flogforum, men eisini av skipum. Hóast skipini ikki gjalda til ICAO fyri at brúka Loran A, so hava tey flestu av fiskiskipum okkara Loran A móttakara og Loran- kort til at navigera eftir. Tað kann ti koma fleiri av teimum føroysku fiskiskipunum, sum hava Loranmottakara, illa vid, at Loransendarin vid Eggj- arnar nu verdur sløktur. Tey hava einki annad i at velja enn at fáa sær ein annan móttakara, møguliga ein Loran C móttak- ara. Masterstød Loranstødin vid Eggjarnar kem- ur undir ta norður-eysturatlan- tisku Loran A-ketuna. Tað eru triggjar stoðir í hesi ketuni. Tann við Eggjarnar er master- stød, síðani eru tvær slavistødir, ein í Íslandi og ein á Hebridun- um. Framferðin er tann, at master- staðin sendur eitt signal út, sum báðar slavistødirnar síðani skulu synkronisera seg eftir. Hesar slavistødirnar skulu tá senda eftir signalinum frá masterstød- NORA Øll tolini skulu kovrast burt Dia Poulsen, verkfreðingur . ini. Mannagongdin við Loran Á er stutt sagt, at tidarmunurin millum tað móttikna signalið frá masterstød til slavistoð verður avlisin á einum åvisum Loran- móttakara. Loranstødin við Eggjarnar hevur einki samband við Loran steðina á Eiði. Loranstødin á Eiði er ein sonevnd Loran C stød, sum verður ríkin av NATO. Arbeiða til nýggjár Arbeiðið á Loranstoðini heldur fram til nýggjar. Har arbeiðir eitt daghold, tað eru yvirteknik arin, Jaspur Midjord og ein vaktarmaður, sum samstundis hevur viðlíkahaldið undir sær, Magnus Heinesen. Síðani eru- trý onnur vakthold. Dagholdið hevur vaktina frá mánadegi til friggjadag frá klokkan 8 til 16, hini try holdini hava so restina. Magnus Heinesen er tann, sum hevur verið longst á steðini. Hann hevur arbeitt á Skúgva nesi, síðani bretar bygdu stødina undi krignum. Magnus er 67-åra gamal. Hvussu við íbúðunum Manningin á Loranstødini býr í tænastuhúsum, sum ICAO eig- ur. Á Bakka búgva fýra mans og á norðaru síðu á Brekkubø eru triggir bygningar, sum hoyra til Loran-stoðina. Tann bygningurin er kortini seldur. Vit spurdu Dia, hvussu verður við hesum bygningunum, nú ovasti Loranstødin gevst. Dia svarar, at eingin enn veit, hvat bygn ingarnir skulu brúkast til, tí tað er ICAO, sum kemur at hava ta endaligu avgerðina.