mikudagur 10. august 1977síða 11

Nr. 52 — 10. august 1977 sosialurin Síða 11 Vil broyta útlánsvirksemið hjá Húsalánsgrunninum: Fyrst og fremst lán til vanlig sethús Hava fólk hug at byggja sterri hús enn vanligt, mugu tey figgja slíka bygging sjålvi Meginspurningurin er samstundis at tryggja nóg stórt grundgkisútbóð og at avmarka spekulati- ónsmóguleikarnar innan bygging. Tann stuðul, sum yvir rentufrádráttarregluna verður veittur uttan sosiala javnvág, skal eisini takast til um- hugsunnar, sigur Atli Dam m.a. um sethúsa- spurningin. Men fyrst greiðir hann frá sjóvinnu føroyinga Sjovinnan Veidumøguleikarnir eru grund- arlagið, men kunnu flestu teirra ikki nýtast á rationellan hátt við lønandi úrslitum, livst heldur ikki leingi. Eina tíð ber til yvir skatta- og studningslóggávu at rokka rættuliga langt í umflytan av inntekum millum stættir ella vinnugreinir, men meginreglan má vera, at sterri parturin av vinnuni hevur hovi at virka við lønandi úrslitum meginpartin av tíðini. Tørvurin á nóg góðum hag- frødisligum tilfari er serliga stór- ur, tá metingar skulu gerast viðvíkjandi umflytan av peningi innan samfelagið, tað er ti gledi- ligt, at grundarlagið fyri met- ingum í ár er munandi betri enn somu tid í fjør, tá bert fáir skipaeigarar høvdu latið tilfar inn, í ár liggja fyri rakstraúr- slitini frá 213 skipum, eins og inntøkuuppgerd fiskimannafel- agsins fyri teimum ymsu veiðu- hættirnar fevnir fleiri skip enn seinasta ár, soleiðis at betri grundarlag er undir metingun um Urslitini sýna, at hjá salt- fiskatrolarum og frystiskipum er avlopið til rentur, avdrátt og fyrisæti frægari í meðal enn í 1976, hjá nótaskipum er hendur ein mun andi bæti, eins og idnaðarskipini eru betri fyri (við teim prisum, skuldu tey isfiskatrolarum og galdandi eru í dag verunliga haft lønandi veiðu), útróðrarbátar og skip hava sum Í Í þ Við tí broytta fiskamynstri, sum assa stendur fyri, koma vit at rekja heild frægari úrslit í 1976 enn í 1975, meðan stållinuskipini eru ringast fyri, serliga tey, sum einans hava rikið ísfiskaveiðu. Eru rakstrartelini sum heild nakað frægari, kann um hýrurn- ar sigast, at ein heilt stór og gledilig øking her er hend. Fylgi- skjalið hesum viðvíkjandi sýnir hækkingar uppá 15. —45.000 kr. í meðal um árið hjá fleiri skipa- sløgum, men aftur her sæst, at ísfiskalinuskipini, saltfiska- garnaskipini og skip á ymsari veiðu hava givið ov lítið av sær til manningarnar, soleiðis at daglønin kann sigast at liggja undir rimuligum marki. Tað, sum sagt var ifjør, um at studningskipanin ikki er nóg liðilig, er framvegis galdandi. Hetta, at fyribilsstudningar hava lyndi til at gerast varandi, kann í onkrum føri medvirka til, at neyðug rationalisering ikki verður framd nóg tidliga. Við teim amboðum, vit eiga í dag, til at meta um úrslit og torv, kundi sama peningaupp hædd kanska verið betri nýtt, um hon var nýtt mest, har tørvurin er størstur og i åvisan mun til fremjan av rationaliser- ingum. Tølini syna, at tørvar broytingar og stuðul enn eina langa tíð vit vita, at åvis fiskasløg best fáast upp úr havinum við línu áttu vit at nýtt orku peningaliga og á annan hátt her soleiðis at hesin veiðuháttur gerst høgligari og meira lønandi linuveiðuni munandi og tá sterri okkara egnu skip meira á egnum skipasmiðjum ... og tá vit vita, at åvis fiskasløg best fáast upp úr havinum við línu, áttu vit at nýtt størri orku peningaliga og á anna hátt, soleiðis at hesin veiðuháttur gerst høgligari og meiri lønandi enn í løtuni enn i løtuni. Sama kann ivaleyst sigast um aðrar veiðuhættir. Tá vit kenna tey góðu úrslit, fjøl- táttan av veiðuni hevur givið, og tá vit vita, at ráð eru ikki at lata nakra leið ella nakran veiðuhátt okkum av hondum, mugu nú ábyrgdarmenn innan vinnuna, umsiting og lóggevarar taka stig til neyðugar broytingar. Idnaður A ólavsoku í fjør segði eg, at neyðugt er altid at brynja seg til broytt vidurskifti. Hetta ger seg galdandi fyri fiskivinnuna, og hetta er eisini royndur lutur, skulu vit tala um føroyskan idnad, sum studladur av teimum iløgumøguleikum, ið skaptir eru gjøgnum almennar veitingar við láni, studningi og veðhaldi, so líðandi hevur fingið stoði at standa á Steytiárini higartil eru har skjøtil varð settur á at birta reiðiliga uppundir framtak fyri idnadin. Landsstýrið leggur dent á nú at kanna viðurskiftini í ídnað- inum uppaftur meira, og fyri at tey, skunda undir ætlar landsstýrið at seta starvsnevnd, hvor høvudsuppgåva verður skráset- an, at gera yvirlit yvir tað, sum er framt og at koma við tilmæli um åbøtur innan tað, sum skapt er, og gera tilmæli um samskip an av figgingini til alla idnaðar útbygging. Her verður neta bæði um tørvandi stuðul til út Eisini Í á 1 »g verða fleiri týða | I jørdar når idnad å landi. Vert it nevna storiiggurnar um nu fara fram á Skipa miðjunum, her tað snýr seg bæði um nýggjar tættir og tyrkjan av verandi til fremjan skipabygging, ur byggingum og umvælingum, so- leiðis at vit standa betri fyri í skipasmiðjuidnaðinum. Hesar iløgur tota út ímóti 30—40 mill. kr. og verda figgj- aðar av Idnaðargrunninum, Menningargrunninum og Egns- udviklingsfonden. Við ti broytta fiskimynstri, sum stendur fyri, koma vit at rekja okkara egnu skip meira á egnum skipasmiðj- um og til tess krevst sjálvsagt, Keyp og sola av føroyskari búnaðarframleiðslu er alt ov illa fyriskip að og verður at koma í fastari legu