leygardagur 20. august 1977síða 10

Síða 10 sosialurin stubbar uttaneftir Sildin er altíð aktuel Í hesi kvotutið og sildafor boðstíð verður sum ongantið áur tosað sum sild, sild og einaferð enn sild. Hetta hevur fingið fiskivinnumedarbeið aran á amerikanska blaðnum „Herlad Tribune«, Waverly Root, til at granska eitt sindur í sjålvari sildasøguni Hann er komin til tað úrslit eftir teimum kanningum, hann hevur gjørt, at elstu sildarov, ein veit um sum matleivdir, eru úr Danmark, og at tey stava frá yngru steinøldini (millum ár 3000 og ár 6000 fyri Krist) Heimsins størsti toskur Frá Lofoten í Noreg verður sagt um fong av heimsins stórsta toski. Hetta sigur ið hvussu er Per Theton frá norksa »Zoologisk Museum« ið ynskir toskin at koma i zoologiska savnid, Samantik- ið hevur óvanliga nógvur stórur toskur verið at fingið við Lofoten í ár. So javnan hava fiskimenn fingið tosk, ið vega meiri enn 80 pund, fleiri hava verið meiri enn 175 cm til longdar og meiri enn 20 ára gamlir Føroysk framsyning i Oslo Í Oslo Bymuseum er í løtuni ein føroysk myndaframsyn- ing, og skal hon standa við til 31. august. Hetta er tridja og seinasta framsyning um Før- oyar, ið áður hevur verið vist í Íslandi, Alandsoyggjunum og i Feroyum. Myndir við nógvum teksttilfari greiðir frá foroysku samfelagnum nú figgjarliga, sosialt, mentunarliga og poli og í fornari tid tISK j 500 fongslaði Í í Peru Umleið 500 fólk eru fongslað i Peru aftanå aðalverkfall her fyri. Flestu eru vinstrahalla fakfelagsfolk, upplysir løg reglan í Lima. I minsta lagi 7 fol Ju dripin undir san anbrestum við try sd irpolitið undir aðalverkfallinun Að ilve ( ørð fjør lyst ólóglig í landinum. og stjórn in í Lima hevur givið ellum handilsfeløgum boð um at koyra frá oll fólk, ið fara í verkfall SO ||» Lívsins gongd Hetta stóð at lesa í einum italskum fiskivinnublaði, skrivað av medisinsku Mialo- professaranum Carlo Sirtori Hann sigur, at frá 30 ára aldri missa vit á hverjum ári gramm av okkara heilavind ingum, og 0,5 pst. av okkara mannaorku og ein orsekin er, at fólk eta ov lítið av fiski, ið júst fremur heilavirksemi Tandberg í vanda Størsta radio- og fjarsýnis- verksmiðja í Noregi noyðist at steingja tvær av sínum fýra verksmiðjum í Oslo Sagt verður eisini at tað stendur um lív hjá fyritokuni sum so Formaðurin fyri fyritøkuni sigur at roknast má við at fyritokan fer at geva eitt hall fyri 1977 uppá umleið 66 miljónir kr »Tap okkara verður teirra Oeydna« Um tað nakrantið fer at eydnast teimum stuttskygdu EF-londum at taka nakað frá okkum fiskimonnum við samráðingarborðinum verur tap okkara óeydna teirra. Hetta skrivar írska fiski vinnublaðið >The Irish Skipper< í einum leiðara og heldur fram vit at siga, at Frakland er argasti mót- stødumadur Irlands. Frak- and heldur, at teir kunnu vinna mest vid at sleppa at fiska i irskum havøki, men 1vussu fer at gangast Frak- and, um teir skulu hava harða kapping við aðrar fiski- vinnutjóðir, spyr blaðið. Og ivussu fer at gangast, um Spania og Portugal gerast imir av EF, sum hesi lond bæði hava ynski um? Um fritt verður at fiska hjá ollum í EF-havøkinum innan 200 fjórðingar, kemur ikki at ganga long tid, fyrr enn eingin fiskur verður at veiða. Og á ti fria marknaða kemur Sovjet og onnur eystanlond at verða harðir konkurrentar til EF-fiskimenn. Gloymið ikki, at i El londum finnast smørfjøll, kjøtfjøll, sukurfjøll, fjøll, alt til yvirlfot, men fisku er lítið tilav. Øl EF- lond uttan Danmark ru hveiti noydd at flyta inn fisk, ti a tey ikki sjålvi fáa nog mikil í burtur úr fiskiskapi teirra Einasta rætta er at geva Írlandi loyvi at verja sin! fiskimið og loyva Írlandi, at ramleingja fiskavøru otolm 10. So kunnu vit irarar gerast nyttugir samfelagsborgarar innan EF, ístaðin fyri sum nú a vera annanklassa-limur, endar >The Irish Skipper« Nr. 55 — 20. august 1977 ——nQn.saenáiinð Flóttafólk úr Vietnam lata ofta lív á sjónum Higartil í ár eru umleið 6.000 ferðafólk flýdd úr tí kommunistiskt stjórnaða Vietnam — við bátum og smærri skipum, aloftast lasafør. Mong av teimum eru sokkin á opnum havi og øll umborð druknað, tí umstødurnar hjá flóttafólkunum eru so stak ringar at sleppa burtur í onnur lond. — Eingin vil vita av teimum, um skip tey meta vildu tikið tey upp, so høvdu tey ikki sloppið at sett flóttafólkini í land á nøkrum plássi á meginlandi- num. Tí latast mong skip ikki um vón, tá ið tey móta einum lasafari av einum báti við flóttarfólki Summir eru hepnir Summi kunnu vera heppin at verða bjargað í evstu stund. Eitt tilikt dømi eru Tan Hoang, 30 ár agamal, og Tran Van Thanh, 27. Teir hevdu leingi ætlað at flýggja úr Vietnam, gjøgnum fleiri mánaðar, og at enda eydn- aðist teimum at fáa hendur á ein vanligan benzinmotor. Men myndugleikarnir fingu illgruna til teir og løgdu hand á bát teirra í 3 mánaðar. Tá ið teir endiliga fingu bátin aftur, skundaðu teir sær at grava motorin niður í eini viðalund saman við bensini, teir so vid og við høvdu fingið hendur á. Av trygdarorsøkum segdu teir ongum frá, heldur ikki familjum sínum, hvat ið teir høvdu í kvittanum, men eina nátt seinast í juni í ár sluppu teir ósæddir at flota bátin og leggja úr havini í bygdini Loan Ly í Vietnam. Børnini ringast fyri Teir høvdu beint áðrenn teir løgdu frá landi boðsent 23 av familjum sínum, at nú var letan komin, 23 fólk vóru í bátinum ið var søkkladin — hann var einans 10 metrar til longdar, 11 vóru børnini í tali. Teir settu kós móti Philipsoyggjunum, men aftaná herviligt ódnarveður noyddust teir at broyta kós og sigla móti Hong Kong. Aftaná 5 samdøgur var eingin matur og einki vatn eftir, og einahelst bernini vóru illa fyrikomin av tí stødugt brennandi sólini. Sjeynda dagin møttu teir nokrum kinesiskum fiskibátum bátur teirra var um hetta mundið um at sekka. Sluppu at enda til Macao Kona Tran Hoangs dugdi eitt sindur at kinesiskum, og hon greiddi kinesisku fiskimonnun um frå, at tey vildu helst sleppa til Hong Kong. Kinesararnir tóku fólkini upp og góvu teimum mat. Flóttafólkini óttaðust at tey vildu vera sett í land á kinesiska meginlandinum og sið ani verða send til Vietnam og til tann vissa deyðan. Men kin- esisku fiskimenninir vóru í hes um føri beinasamir og tóktist synd í flóttafólkinum. Teir sigldu tey til litla portugisiska hjálandið Macao, sum er stutt frá Hong Kong, og stutt eftir vóru tey sett í land í Macao. Vit vóru ótrúliga heldug, sigur Tran, at teir settu okkum á land í ti uttanveltada Macao. Orsekin man helst hava verið at vit høvdu 11 børn at taka okkum av, kinesiski skiparin var góð- hjartaður. Flóttafólkið er spjatt og ongastaðni vælkomið Framvegis royna í túsindatali av vietnamesrum at flýggja úr heimlandi teirra. Mong eru kom- in vyri um markið til Thailand, og eisini til Indonesia, Japan og Korea Men flestu Asialond vilja ikki vita av flóttafólkinum. Í summ- ar varð bátur við vietnamesar- um, ið fekk noktilsi at fara í land í Malaysia. Fáar dagar seinni søkk báturin á viðum havi og øll umborð druknaðu. Einans Thai- land hevur verið stórsinnað og tikið imóti óavmarkað tal av flóttafólki, har tilsamans 80.000 flóttafólk hava fingið innivist, tey koma úr ollum syðra parti av Adia, har kommunistar ráða, og 2000 eru úr Vietnam. Flóttafólkini greiða frá at viðurskiftini í Vietnam versna dag undan degi. Maturin verður sakmtaður, túarfrælsi er einki og mong verða send í tvingsils- arbeiði úti á bygd at dyrka upp land. Gerandislívið í hesum smábygdum er ógvuliga hart, mong doyggja av sjúku, tí medison er lítið til av. Sjálvt fyrrverandi heryvir- menn og hermenn í kommunist- iska hervaldinum taka til rým- ingar, sigur Tan teir hava fingið eyguni upp fyri, hvat ið nýggja stýrið hevur at bjóða teimum, men tí verri ov seint. Tran van Phanh Í slíkum lasaførum royna vietnamesarar at sleppa burtur úr heim- landi sínum mangir av hesum bátum eru ikki størri enn opnir før- oyskir útróðrarbátar og teir sekka frá hond, tá ið teir koma til havs