mikudagur 12. oktober 1977síða 9
‹ fyrra síða allar 12 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Nr. 69 — 12. oktober 1977
»Hjålparloysi« —
Hjálparloysingar?
Í Sosialinum 8. í h. hevur
jbm. grein til Dagblaðið
og Óla Breckmann. Hesin
sami jbm. vil helst ikki út
við sinumekristna navni.
Hann hevur onkuntid ver-
id spurdur, um tað skuldi
lesast sum jarða-brúks-
maður ella jakkaklæddur-
bygdar-maður ella okkurt
heilt annað, men svar havi
eg einki sæð.
Eitt feitt við ti, av
g:einini er — sum hann
sjálvur málber seg — ikki
stórt at »fornema« annað
enn tað, at eisini hann
hevur kagað í álmanakkan
og varnast, at valgið
nærkast, og rætttrúgv-
andi, sum hann er, kann
hann sjálvsagt ikki fara
undir valpropagandu utt-
an at draga jarðarbrúk og
bøndur uppi, ti hesi mega
fyri allan pris haldast niðri
í »hjålparloysi« um væl
skal vera.
Ein av hjálparloysing-
unum, jbm. hoyrdi í út-
varpinum fyri stuttum,
var undirritaði. Hetta er
kortini ikki einasta staðið,
eg havi verið staddur á.
Til domis var eg staddur á
áhoyrarastaðnum í Ting-
húsinum, tá ið uppskotið
um flyting av Royndar-
stødini og búnaðarskúla
var fyri á tingi til fyrstu
**xx
sosialurin
lesarabrøv
viðgerð. Har høvdu nógvir
mans orðið og vidgjørdu
málið bæði fyri og ímóti
og lutvís við uttanumtosi,
men eitt kundi eingin, ið
har var, lata vera at
varnast. Hesir menn vóru
úr ellum flokkum uttan
størsta flokki á tingi —
Javnaðarflokkinum. Tað,
sum kom úr tí flokkinum,
var samskipad tegn.
Størsti flokkur á tingi
vildi ikki so mikið sum
viðgera málið.
Er hetta Javnaðarfloks-
ins jarðarbrúkspolitikkur?
Um so er — hvar er hann
ætlaður at føra okkum að-
rastaðni enn í hjálpar-
loysi?
A Sandi 9/10 -77
Hanus í Miðstovuni
Wurmbrand ein meinbogi
Tað er ikki eiti á, sum
Hans Andrias Joensen,
Jørmund Vágadal o.a.
oysa út av øllum ti galli,
sum sál teirra er á tremur
av. Ikki tí, henda ljóta
skriving teirra ger meg
enn vísari í, at tað at vera
javnaðarmaður er tað
rætta fyri meg. Sum ein
av teimum mongu javnað-
armonnum — en for alle
og alle for en — sum av
hesum eru lýstir fyri illa-
mansins bern at vera,
loyvi eg mær at koma við
eini rættleiðing.
Tað, sum Hans Andrias
Joensen skrivar í Dimma-
lætting 29. sept. og Jør-
mund Vágadal tann 27.,
man til dagin í dag hava
sligið rekord í ljótari blað-
skriving. Og álíkavæl eri
eg ikki vísur í, at Jørmund
ikki sló sína rekord í
Kristiligt Dagblad 28/10
-76. Sum føroyingur rodn-
aði eg av skomm við at
síggja eina so ónda og
ósanna skriving í einum
donskum blaði um anda-
ligu viðurskiftini her
heima á landi.
Nú í hesum døgum eru
tað javnaðarfólk og tjóð-
veldisfólk, sum verða av-
myndað sum verstu búr-
kroppar. Í Dimmu 24.
sept. skrivar Hans Andri-
as um tjóðveldismenn:
„Tann sum vil styðja
Tjóðveldisflokkin í dag
við >14. September« á
odda, hevur selt sál sína
til Antikrist, tí Antikrist
hevur fullkomuliga valdið
yvir fleiri av oddamonnum
tjóðveldisflokksins. Tjóð-
veldismálgagnið >14. Sep-
tember< er ein skekja,
sum horast við orði
juds.«
Så mange var ordene!!
Og i Dimmu 29. sept.
skrivar hann:
»Sosialistarnir eru verri
at avdúka enn hinir, ti teir
eru snildari og duga betur
at halda maskuni uppfyri
andliti enn hinir, men å
botninum eru teir ikki
betri — teir eru brødur!«
Henda knúsandi dóm
tit her fella — sum sagt
hann nervar meg slettis
ikki — fella tit út frá
skeivum præmissum
(grundum). Tit brúka
henda mannin Wurm-
brand sum skotbjálva og
blása Wurmbrand og ar-
beiði hansara upp um all-
an sannleika og veruleika
og harvið kasta tit torv-
mold í eyguni á Feroya
fólki. Ti hvat er sannleikin
um arbeiðið hjá hesum
manni??? So vitt eg skilji,
so hevur hesin Wurm-
brand gjørt eitt stórt
nummar út av teirri bib-
liusmugling til londini
eystan fyri jarntjaldið,
sum hann er undangongu-
maður fyri. Er hetta eitt
so stórt kristiligt bragd,
at tað er grund til at lyfta
henda mannin upp til
skýggja? Nei og aftur
nei!!!
Sannleikin er ein heilt
annar. Í mai mánaði 1976
var formaðurin fyri >Det
danske Bibelselskab«,
presturin Gurle Vibe Jen-
sen og skrivarin i hesum
sama felag Grethe Morth-
orst her uppi i Føroyum
og greiddu frå arbeidi fel-
agsins. Millum annað eis-
ini frå ti arbeiði, ið hetta
felag saman við eðrum
bibliufeløgum gera, eisini
við at fáa Bíbliur til lond-
ini eystan fyri jarntjaldið.
Tá kom hon eisini inn á
hesi, sum eftir ólógligum
vegi royndu at fáa Bíbliur
inn, nevniliga við at
smugla tær inn. Hon
segði, at hesi gjørdu meira
skaða enn gagn, ti henda
ólógliga smuglingin spenti
bein fyri teimum, sum
gingu tann lógliga veg við
at venda sær til myndug-
leikarnar.
Enn eitt prógv skal eg
taka. Um sama mundið,
sum hesin Wurmbrand
kemur til Føroyar og legg-
ur framferð sína á tann
bógv at esa ein part av
fólki okkara, og fær fleiri
at renna erindi fyri seg at
blása persónin Wurm-
brand og arbeiði hansara
upp, kemur ein frágreið-
ing frá »Det lutherske
Verdensforbund« um
kristniarbeidid i teim eyst-
ureuropeisku londunum. I
hesari frågreiding verður
millum annað sagt um
Wurmbrand og hansara
líkar:
At fremhæve medlem-
merne af de ikke-regist-
rerede grupper, der bliver
chikaneret eller straffet på
grund af f.eks. søndags-
skolevirksomhed eller of-
fentlig mission — som det
bestandig sker i dele af
den vestlige presse — at
fremhæve disse som de
mest oprigtige og idealist-
iske kristne er en uret mod
de mange troende, som
udøver deres gudstjenes-
teliv inden for rammerne
af deres lands lovgiv-
ning.«
Beit tú merki i: ...de
mange troende... Ímóti
hesum verður gjørdur ein
órættur av hesum Wurm-
brand og teimum, sum
»geila« hann og arbeiðið
hansara upp. Ti sannleik-
in er jú tann, at russisk
lóg krevur, at trúarfelog-
ini skulu vera skrásett, og
tey, sum tað eru, verða
roknað fyri lóglig, og hini,
sum ikki vilja tað, verða
viðfarin sum ólóglig. Tað
eru nógv, sum eru skrá-
sett. Sjálvandi fyrst tann
stóra grisk-katólska kirkj-
an ella ortodoksa við sín-
um 136 milliónum, har ein
stórur partur av hesum
liva innan fyri russiskt
landamark. Lutherskar
kirkjur og eisini baptist-
iskar kirkjur o.a. Og tað
verður arbeitt í og út frá
hesum kirkjum, so tit gera
órætt, tá ið tit vilja gera
tað til hetta, at kommun-
istarnir nærum einki
annad gera, enn at for-
fylgja teimum kristnu. Ur
somu frágreiðing frá <Det
lutherske Verdensfor-
bund« skal eg enn taka
eitt brot:
»I de russisk-ortodokse
kirker holdes der daglige
gudstjenester; í de pro-
testantiske kirker er det
almindeligvis 3 gange
ugentligt. Ved de kirke-
lige højtider er kirkerne
overfyldte. I pinsedagene
i år var der således 6000
— 8000 troende forsamlet i
den ortodokse domkirke i
Novosibirsk. I Frunse var
der 2. pinsedag ca. 1.200
til evangelisk kristen bap-
tistgudstjeneste. Flertal-
let er ældre mennesker;
men der er også en del
børn og unge til stede.«
Vit siggja, at tær skrå-
settu kirkjurnar gera eitt
trútt arbeiði, ja, enntá
verða dagligar gudstæn-
astur hildnar. Um hetta
verður einki skrivað um í
propagandablødunum — i
vesturheiminum. Nei,
men sum altid, tað trúgva
og dagliga arbeidid verdur
burturtagt, medan tad
sjukliga og óreiðuliga
blæsir seg upp.
Hesin Wurmbrand er ur
Rumenia, og ti verður tað,
sum hann hevur sagt um
kommunistarnar at missa
nokk so nógv av trúver-
dugheit síni, tá ið vit vita,
at tær ymisku kirkjurnar
hava tað enn lættari í
Rumenia enn í Russlandi.
Hetta kemur av, at tá ið
tað kommunistiska ódnar-
veðrið kom inn yvir Russ-
land í 1917, so var tað
kommunisman í síni byrj-
an og hon var harðlig.
Men har hevði jú kirkjan
árini frammanundan
stillað seg sum tann tann-
leysi og munnlamni varð-
hundurin við síðuna av tí
rotna tzarstýrinum. Men
hetta er ikki fyrstu ferð, at
hon hevur latið seg spenna
fyri vognin hjá kapitali-
num. Men tá ið kommun-
isman kemur til Rumenia í
1945, tá er tað ringasta
farið av kommunismuni
og kirkjan har stóð eisini í
eini aðrari stødu til rikis-
stýrið. Prestarnir verða
eisini i dag partvís løntir
av statinum. Patriarkurin
Justinian dugdi væl at
stýra kirkjuni igjøgnum
hetta nýggja stýrisveður-
lagið. Og tá ið so Georg-
hiu-Dejs doyr 1965 kemur
Nicolae Ceausescu til sum
fyrstiskrivari fyri komm-
unistfelagið og formaður
fyri statsráðið. Hesin
gongur so langt við at visa
virðing fyri kirkjuni, at tá
ið pápi hansara doyr 1972,
tá letur hann 15. apríl
faðir sín fáa kirkjuliga
jarðarferð, men ikki nokk
við tað. Hann letur hesa
kirkjuligu jarðarferð koma
í statsfjarsynid og kunn
gera í útlondunum við
myndum. Og sambært
frágreiðing frá teirri ru-
mensku kirkjuni fyri árið
1975, so vórðu í 1975 ikki
færri enn 345 prestar
vigdir og 171 kirkjuvigsl-
ur og av hesum 29 nýggjar
kirkjur.
Tað er heystardagur, og
tað er nú, at bernini blása
tær mongu bleðrurnar og
gleða seg um tær, og tað
var ongin av hesum, eg
ætli mær at stinga hol á;
men fegin vildi eg við
hesum, sum eg her havi
skrivað, stinga hol á ta
følsku blødru, sum tit
hava blást rundan um
henda Wurmbrand.
Hvaðani Hans Andrias
Joensen og Jørmund Vå-
gadal hava tað frå, at An-
tikrist skal koma frå
Russlandi — nei, tad er
rætt, nakrir ganga longu
ljóslivandi í Havnini —
veit eg ikki, og eg leggi als
ikki í at vita hetta; ti hesin
pástandur teirra hongur
líka so væl í leysari luft,
sum tann, ið maður kom
við her inni í stovuni hjá
mær og segði, at Jesu aft-
urkoma fór at verða innan
6 ár. Tá id eg spurdi hann,
hvaðani hann hevði hetta
frá, so fekk eg hetta logna
aftursvar, at tað hevdu
teir roknað út í Amerika
Og heldur ikki missi eg
svøvnin , at tit lýsa meg,
vegna tað at eg eri javnað-
armaður, til at fara skeiv-
an av málinum. Nei, tað
verður frægari maður enn
tit báðir, sum verður
funnin verdugur at lata
upp bókina, eftir hverjum
vit verða domd. Janus sáli
umsetti so stálsterkt úr
látinskum:
Bókin mikla tá uppletist,
har alt mannalívið metist,
eftir henni dómur setist.
Dómarin at døma tekur,
dulsmál ell úr myrkri
rekur,
eingin sleppur undan
sekur.
Ti fari eg at biðja tykk-
um um at halda uppat við
hasi skilaleysu skriving.
Tað er so livandi galið, at
tit við skriving tykkara
ganga erindi fyri komm-
unismuna, vegna tað, at
tit kasta torvmold í eyg-
uni á vesturheiminum; so
at hann ikki sær tað gróð-
ralendi fyri kommunism-
una, sum stórkapitalurin
ger búgvið til sáðing og
vekstur. Spennið ikki
kristindómin fyri vognin
hjá kapitalinum og teim-
um nýggju góðseigarum,
so at vit her, vegna hetta
illamansins skálkabragd,
koma at síggja okkara
samfelag at fella líka so
lætt, sum Abesinien nú
fyri 4 árum síðani fall fyri
kommunismuni, ti at eis-
ini kirkjan har hevdi tagt,
medan tad fria initiativid
— previlegiið altíð hjá
teim fáu hevði gjørt
tann himmalvida :munin
millum fjøldina og toppin
Henry Andreasen
Klaksvík
Le.
Falsan av skrivi?
Ikki lukkuligt sum lív
kom aftur í kalda kriggið
millum eystur og vestur,
nú rumenskt-feddi Ric-
hard Wurmbrand, sum er
búsitandi í USA, leitaði
sær hendavegin at halda
almennar fundir á kristi-
ligum grundarlagi.
Øsingin hevur verið oði-
lig, og tað er ikki hissini,
ið eystantjaldslond hava
fingið oman yvir sin kropp
i blødunum seinastu dag-
arnar
Nu vita folk flest, at
verðin er ånd, brotsgerðir
og ræðuleikar fara fram so
manga staðir á knøtti-
num, og neyðin er stór
manga staðir, ikki bara
elvd av kúgan, men eisini
av náttúruvanlukkum og
kanska mest av hungri.
Toluliga fast man stan-
da, at í viðurskiftunum
eystur/vestur ber helst
illa til at skíra annan part
in Guds børn og hin av-
kom hins versta, so sum
åvisir bólkar og åvis blød
her å landi hava havt
lyndi til at gjørt, alt frå tí
at kalda kriggið tók seg
upp
Ut frá hesari sannføring
setti undirritaði navn sítt
undir eina yvirlýsing, sum
felagið SAMSOS, Før-
oyskur landsfelagsskapur
til samarbeidi vid tey sosi-
alistisku londini, bað um
studul til i samband vid
skrivingina, sum verið
hevur aftan á vitjan
Wurmbrands.
Tá yvirlysingin so kem-
ur í eitt av bloðum okkara
»Dimmalætting«, ber hon
yvirskriftina >Kommun-
FM