leygardagur 15. oktober 1977síða 13

Nr. 70 — 15. oktober 1977 sosialurin Síða 13 Íbúð — ein fólkarættur I Íbúðarviðurskifti og íbúðar- politikkur - Sambært samgonguskjal- ið viðvíkjandi íbúðarmál- um verður sagt: »Atstød- urnar at fáa sær egin hús ella íbúð og sita við teim- um verða lagaðar so, at eisini fólk við lágum inn- tokum hava henda møgu- leika. Lánini til húsa- og í- búðabygging verða gjørd langfreistað og bílig m.a. við framhaldandi og okt- um studningi til húsaláns- grunnin. Grundstykkja- prísurin verður fingin í eina rimuliga legu, m.a. við at tað almenna virkar fyri øktum útboði av byggilendi og rekur mið- vísan byggibúningarpoli- tikk og fremur býarplan- legging. Við serligum til- tøkum verður elvt til upp- sparing til ibudarbygg- ing.« kut ur løgmansrøduni 1977 viðvíkjandi sethúsa- bygging: >... at tryggja nóg stórt grundøkisutbod og av- marka spekulationsmøgu- leikarnar innan bygging.< Nú er bert eitt ár eftir av hesum landsstýris- skeiði, men enn er onki gjort frá landsstýrisins síðu, fyri at loysa íbúðar- málið, og okkum er enn ikki greitt, hvat lands- stýrið ger, ella hevur í hyggju at gera hesum við- víkjandi. Sethúsabygging Sambært ársfrágreiðing- ina frá landsstýrinum og ríkisumboðsmanninum fyri 1976 vóru eftir bú- staðarteljingini 1970: 10.345 privat húski. Av hesum búðu 9.619 í egnari íbúð, meðan 726 húski búðu til leigu. Yvirlit yvir sethúsa- bygging seinnu árini: Í 1974 90 sethús í Havn og 152 sethús á bygd. Til- samans 242 hús. Í 1975 90 sethús í Havn og 152 sethús á bygd. Til- samans 261 hús. Í 1976 75 sethús í Havn og 154 sethús á bygd. Til- samans 229 hús. Hesi tel eru sjálvandi góð at vita, men siga okk- um tó onki um tann veru- liga torvin á íbúðum í dag. Í samband við húsa- bygging í Havn, kann hertil sigast, at í árinum 1966-73 lat kommunan byggibúnað umleið 35 grundøkir, soleiðis at nógv tann stersti parturin av grundstykkjum tá kom frá privatari útstykking. Her er ein vend komin í, við tað at Tórshavnar kommuna í árunum 1973 -77 hevur byggibúnað umleið 150 grundekir, sum rein kommunal út- stykking, og tað vit vita, hevur Tórshavnar komm- una og Føroya Jarðarráð gjørt umleið 55 grund- stykki byggibúgvin á Ter- nuryggi. Afturat hesum hevur Tórshavnar komm- una í umbúnað at út- stykkja umleið 50 grund- stykki í samarbeiði við Feroya Jarðarráð. So um hetta heldur áfram er onki at ivast í, at tann privata spekulatiónin verður munandi skerd. Í Ovaru Hoydelum er ein útbyggingarætlan uppá 84 grundstykkir í fyrstu atlogu, sum bert bíðar eftir góðkenning frá Tórshavnar Uttanbíggjar kommunu, og er henda jørdin landsogn. Tørvurin á grund- økjum, sethåsum og íbúðum Vit eru greiðir yvir, at tann fíggjarligi tervurin til sethúsa- og íbúðar- bygging er generellur. Men tá ið tað snýr seg um grundekir er hetta fyri- brigdið knýtt til tey storru plássini og serstakliga her í Havn. Í løtuni eru umleið 285 umsóknir, um grundøki til sethúsabygging, inni hjá Tórshavnar byråd. Tó hevur býráðið ikki verið fort fyri at gingið hesum umsóknum á meti og tað langt ífrá. Eftir = niðanfyristand- andi reglum, hevur býráð- ið ein lista við umleið 90 umsekjarum, ið lúka hes- ar treytir við 4 stigum, og tey, ið hava fingið 3 stig eru 173, og tey, ið hava fingið 2 stig eru 20 um- søkjarar. Umframt hesar umsekjarar, má verða roknað við, at fleiri um- søkjarar eru, id enn ikki eru innstillaðir, og sostatt ikki eru við í hesum tøl- um. Reglur fyri viðgerð av umsóknum um grund- stykki frá Tórsh. komm.: 1. Fyrimun hevur um- sekjari a. sum eigur heima í Tórsh. komm. b. sum hevur elstu um- sókn c. sum ikki eigur hús ella grundstykki d. sum ikki áður hev- ur fingið grundstykki frá kommununi e. sum er uppihaldari f. sum hevur serstakar grundir, ið býráðið kann góðkenna 2, Umsóknir verða sett- ar í raðfylgju eftir dagset- ing og fyrimunum. 3. Umsekjari, ið stend- ur fyrst í raðfylgju fær boðið rrundstykki, so hvort tey verða leys at lata. Figging av sethúsabygging Úrslitið av kanning, ið nevnd, sett av landsstýri og danska státinum í 1975, kom til, er tað, at fyri at bera eini hús, ið kosta 500.000,— kr. skal inntøkan verða umleið 150.000.— kr. árliga. Vanlig fígging fyri set- húsabygging, sum aloft- ast eru sethús til eitt húski, er henda (telini eru frá 1976): 1. Veðlán í sparikassa innanfyri 30—40% av virðinum, vanliga ikki uppum 100.000,— kr. í Tórshavn og 80.000, — kr. uttanfyri Havnina. 2. Veðlán í banka ella P/f Husalån, í mesta lagi helvt av sparikassaláni- num. 3. Veðlán úr Húsaláns- grunninum og somuleiðis helvt av sparikassaláni- num. Viðmerkjast skal, at út- lánspeningurin hjá Húsa- lansgrunninum er av- markaður. Av omanfyristandandi sæst, at ein í mesta lagi kann fáa 200.000,— kr. í lániveitingum. Bólkurin er samdur um, at skal munagóð broyting henda, hesum viðvíkj- andi, er neyðugt skjótast gjørligt at seta lands- banka á stovn, og at hesin náttúrliga millum síni ar- beidsøki, eisini fær fígging av allari íbúðarbygging. Ein meguligur lands- handil eigur eisini at hava innflutning av byggitil- fari. Byggiøkir Bólkurin hevur umhugsað moguleikarnar hjá ti van- liga borgaranum at ogna sær eitt byggiøki, um so var, at hann hevði eitt slíkt til taks. Av møguleikum ið vóru umreddir vóru m.a. hesir: Øll privat jørd verður ognartikin, og her verður serstakliga hugsað um jørdildi við tey sterru plássini og býareindirnar. Hervið verður skaptur tann meguleiki, at fólk kundu fingið byggiøki bi- liga til leigu yvir eitt langt áramál, eins og tað er og verður gjørt aðrar staðir, har myndugleikarnir hava havt ans fyri tí vanda- máli, ið íbúðarspurningur- in veruliga er. Ein annar meguleiki kundi verið, at keyparum verður veittur lånimøgu- leikar til grundstykkja- keyp At tað almenna helt all- ar útreiðslur av byggibún- ing, tá ið tað má verða ein uppgáva at: kloakkering, V.m. atti at sjálvsogd vegagerð, vatnveiling verid ein avgjørd komm- unal uppgåva. Leigaravidurskifti og leigulóggáva Umstødurnar hjá teimum ið búgva til leigu, hava nú í mong ár verið út av lagi vánaligar, og líkt er til at politikkarar als ikki hava hugsað um henda samfel- agsbólk. Umframt ein hóp av vanligum — fyrispurning- um, vóru hesar umsóknir til býráðið um vanligar leiguibúðir. Í 1975 28 umsóknir Í 1976 19 umsóknir Í 1977 16 umsóknir Viðmerkjast skal, at í- búðirnar hjá Tórshavnar kommunu gjøgnumgang- andi eru gamlar og vána- ligar. Tað man hava verið av- markað, hvat býráðið hevur kunnað gjørt, fyri at hjálpa hesum umsekj- arum. Herfyri sóu vit lýs- ing í bløðunum, har kom- munan søkti eftir íbúðum, men eftir hvat vit hava fingið uppspurt, hevði ongin latið við seg komið. Í seinastu figgjarætlan hjá Tórshavnar komm- unu, varð uppskot sett fram av javnaðarflokki- num í býráðnum um, at seta 1,5 mill. kr. til íbúð- armál, men varð hetta tal skarvað niður til 100.000 kr. tá ið figgjarætlanin endiliga varð samtykt. Leigarafelagið gjerdi, fyri umleið einum ári síð- an, eina kanning fyri at kanna tervin og dygdina á íbúðum. Men av ti at bert 62 svar komu inn, er hetta tilfar ikki nóg haldgott. Bólkurin åsannar at galdandi leigulóg, sum kom í gildi undir seinna heimsbardaga, er ógvu- liga ótíðarhóskandi, og í alt ov lítlan mun verjir leigarar. Flokkurin eigur tí beinanvegin, møguliga í samstarvi við Leigarafel agið, at gera uppskot til nýggja leigulóg. Sum eitt av alternativ- unum í byggihættum ella møguleikum kann verða nevnt sambyggifelog. He- si skuldu av røttum átt ein sjålvsagdan almennan å- huga og stuðul, men tær royndir, sum higartil hava verið gjørdar hesum við- víkjandi hava í hvussu so er í Havn fingið lutfalls- vísan litlan stuðul, sum bæði kundu verið komm- ununi, sum slíkari og borgarum hennara at gagni At enda varð samtykt um, at við almennar! ein åheitan víkjandi allari bygging má verða havt í huga umstødurnar hjá lik amstarnaðum, og at log samsvarandi Boligminist eriets cirkulære nr. 49 af 23. marts 1972, »...om bygge- og anlægsarbejder indretning med hensyn- tagen til bevægelses- hæmmede<, verður alt fyri eitt sett í gildi í For- oyum. Almenna skapar figgjarmøguleikar Íbúðarspurningurin = må loysast og kann verða loystur um tann politiski viljin er til staðar, men uttan mun til hverjir byg- gihættir verða nýttir til at loysa málið, annadhvørt talan er um einfamilju- hús, eigaraibud, leigarai- bud, sambyggifelag ella hvørt av sinum, so må å- sannast, at målid eigur at verða loyst generelt, so- leidis at skilja, at folk, id ikki er nøgd vid ta gene- rellu loysnina, megu sjålvi syrgja fyri, at loysa teirra egna tørv, har tad snyr seg um borgir innan set- húsabyggingina. Niðurstoðan hjá ibudar- bólkinum er, at tað al- skapar fíggjar- meguleikar, sum kunnu berast av låginntøkum. Ella við oðrum orðum, at vera lánilíkindi, sum eisini kunnu berast av teim låginntøkum, sum samfelagið heldur åvisum samfelagsbólkum i. menna skapt Suðurstreymoyar Javnaðarfelag Tyskvøldid 18. oktober kl. 20 verður felagsfundur å Hotel Føroyum, har evnið verður ÍBUÐARSPURNINGURIN NEVNDIN Vit ferma hvønn månadag og tysdag hvønn mikudag hvønn hosdag hvørja viku i Larvik hvørja viku i Ålesund hvørja viku i Sandnes 3 3 1. hvørja viku í Blyth í Alborg í Halmstad i København (næstu ferð 24/10) (næstu ferð 21/10) (næstu ferð 20/10) (næstu ferð 27/10) til Føroyar Frystikontainarar eins væl og vanligir kontainarar eru tøkir AVGREIÐSLUR: Chr. Jensen, tlf. 122566 Álborg A/s Traderline, tlf. 203311 København Wilson & Co., tlf. 18135 Halmstad Bugge & Olsen, tlf. 82090 Larvik J. Hagenæs, tlf. 24078 Ålesund T. Schancke Olsen, tlf. 66028 Sandnes W. Harney á Co., tif. 2331 Blyth BOX 17 TLF. 13960 TELEX 81236 TRADER TÓRSHAVN BLAÐIÐ sum hevur eina politiska áskoðan, men sum kortini gevur ødrum áskoðanum innivist.