mikudagur 19. oktober 1977síða 9

Nr. 71 — 19. oktober 1977 sosialurin " Sida 9 Blindgøtutos og sosialmål »Tiverri eydnadist tad ikki vid greinini um almanna- skipan hjå Friedman at fáa Lindenskov til at greiða sakliga frå, hví hann treytaleyst vardi okkara núverandi alman- naskipan, sum hóttir bú- skapi og vælferð um allan Vesturheimin.« Nakað so leiðis skrivar Óli Breck man i grein um sosialu lóggávur okkara, sum hann metir javnt við eina vandamikla blindgetu. At Breckmann er harm ur um, at honum ikki eydnaðist at fáa meg »sakliga« at greiða frá, hví eg verji okkara soaialu skipan, undrar neyvan onnur enn hann sjálvan, men tað er nú einaferð so í hesari verð, at tey mest ósakligu menniskjuni eru tey, sum mest undrast á, at júst tey ikki verða ser liga sakliga viðfarin. Hann koyrir í Dagblað nur1 nr. 79 áfram við sin ari »sakligu« javnaðar meylan og slær fast, at okkara sosialu lóggávur eru ein hóttan fyri búskap okkara. Ja, hann undrast, tí eg skal hava sagt, at okkara lóggávur á sosiala økinum eru millum tær bestu sosialu lóggávur, ið finnast, og hann finst mínsann at tí, at eg ikki taki fult og heilt undir við hesum Friedmann, avgudi Breckmans, sum sjálvt amerikanska kongressin ikki lurtaði eftir — men tað gjørdi harafturimóti gene- ralurin Pinochet. Upp- skotið í hesum føri miðar ímóti at burturbeina sum mest av sosialum utreidsl- um. Hverjar avleiðingar- nar verða stórt meira enn tað, at tær minka um út. reiðslurnar pínir helst minni. Helst er tað nyttuleyst at brúka fleiri orð; Breck- mann veit jú nógv best sjálvur. Hansara »sak ligu« innlegg um »væl- ferðina, sum er stersti meinbogi fyri javnaðar- menn« og soaialloggåvur nar »sum hóttir búskap og vælferð um allan Vestur heimin< siga okkum so mikið, at hann helst sær eitt samfelag, har tey so- sialt illa fyrikomnu liva teirra lív í skugganum av teimum vælbjargaðu, so vit ístaðin fyri vælferðar- samfelagið fáa eitt sam- felag, har hin sterkasti lættliga kann traðka omaná ti veikara, um hon- um lystir. Tann, sum ikki hevur møguleikan at klåra seg skal bara liggja har hann er fallin, ti so loysir tann spurningurin seg lættast, ella sum best ber til, ella á onkran hátt. Breckmann skýrir yrki mítt »ministari fyri neyð og elendigheit.« Ja, tað lýsir væl hansara serligu »sakliga vidgerdarhått.« Eisini eri eg »stokk kon- servativur«, ja hvør veit. Og Breckmann heldur fram soleiðis: Hvussu í Guds garði kann okkara almanna- skipan vera hin best hugs- andi: 1) táið útreiðslurnar til hennara vaksa skjótari enn evni okkara at gjalda fyri hana? Svar mítt: Oundirbygd- ir pástandir, sum standa fyri hansara Breckmanns egnu rokning. 2) táið móttakarin av sosialhjálp heldur setur seg hendur í favn restina av lívinum, enn at fara til arbeiðis aftur? Svar mítt: Her man orðið svert lygn vera tað nærmasta at brúka. Hver í Guds garði, sum er tolu- liga andaliga og likamliga forur fyri at arbeiða, fer at seta seg niður hendur í favn við einari sosialveit- ing uppá kr. 1700 ella fyri hjun 22— 2300 kr. pr. må. Eingin, fáur. Eitt týðu- ligasta domið um virðing harra Breckmanns fyri teimum, sum lítið og minni formáa sær, ella eru komin illa fyri. 3) táið skipanin fær móttakaran av sosialhjálp at grógva fastan í olmus- susteðu síni, heldur enn at hjálpa viðkomandi upp- undan. Svar mitt: Ein endur- tøka av ti undir vanvirð- ingarlyndi Breckmanns sum undir 2) nevnda. 4) táið talið av móttak- arum av alskyns sosialum veitingum veksur ár und- an ári heldur enn minkar. Svar mitt: Jú, talið er vaksið — eisini fólkatalið í Føroyum — vit lesa, at tey eru 110, sum í 1970 fingu vanliga uppihaldshjålp, tey eru 115, sum í 1977 fingu vanliga uppihalds- hjálp. So Breckmanns tal- an um »alskyns veiting- ar«, sum vaksa år undan åri eru heldur enn ikki yv- irflatiskar, eins og hann annars er vanur. 5) táið onkur onnur skipan (t.d. »negativa inntekuskipanin ella onn- ur tílík) má finnast, sum stuðlar fólki moralskt og hjálpir teimum til sjálv- hjálp, sum hjálpir teimum til arbeiðis aftur. Svar mitt: Ja, hetta må væl skiljast sum saman- dråtturin av ollum Breck- mann framførir, ella vit kundu sagt sum danskar- in, tá hann skal spæla stuttligur: »hvad er høje- re, tordenskrald eller Run- detårn«? Soleiðis tykir mær blindgetutosið hjá Breckmann at vera, tá hann talar um at spara so- sialar veitingar og um misbrúk av sosialum veit- ingum. At eitt system ikki er 100 prosent lýtarleyst, er einki prógv um, at tað ikki er gott. Men manerligari var, um Breckmann hevði motiverað sínar grovu skuldsetingar móti teim- um, sum taka ímóti »al- skyns almennum veiting- um«, ti at skuldseta eitt menniskja fyri at mis- brúka almennan pening er tað sama sum at siga, at tað snýtur, og tað er grovt. Vit hava eina skipan i Føroyum, meira enn nøkur skipan hevur verið við til at geva eini mongd av før- oyingum eina tilveru, sum hevur loyst mangan út úr figgjarligari »neyd og elendigheit«. Henda skip- an hevur givid okkum eitt samfelag, sum kanska meira enn nakað annað hevur verið fort fyri at tryggja tað einstaka heim- ið at kunna freista eina frælsa figgjarliga tilveru, ikki bundna, ikki træla- bundna, so sum eg stór- liga frykti vildi verið, um harra Breckmann fekk makt sum hann hevur akt, soleiðis sum eitt system, ið noktar útjavning av samfelagsvirðunum til all ar tíðir hevur gjert. Og úrslitini vórðu so eisini sosiala sum onnur hareftir. Breckmann setur upp figgjarlogartøl og saman- ber tey í prosentum við veksturin í ingum okkara, og her gloymir hann við vilja at seta figgjarpostin danska, sum sjålvsagt må vera vid, um myndin skal vera rett og samanburðurin harvið sannur. Men hetta passar best í hansara hugaheimi. Hansara sakligi og logiski habitus samsvarar í allar mátar betur slíkari fram- ferð Taka vit ta sonnu myndina er prosentligi parturin í figgjarlogunum í samanburði við sosialu veitingarnar hesin: 1970/71 23,3 prosent 1972/73 21,8 prosent 1973/74 23,9 prosent 1974/75 23,6 prosent 1975/76 23,7 prosent Í staðin fyri sannleika- tel Breckmanns: 1965/66 33 prosent 1970/71 40 prosent 1974/75 39 prosent 1977/78 43 prosent. Jú, tá talan er um so- sialar spurningar og sosi- alar veitingar er tað ófera gott opportunt hjá summum at tosa um 54. Føroyski Happadråtturin Dråttarlisti fyri 2. drått 17. oktbr. 1977 Hesi nummur hava vunnið kr. kr. nr. kr. nr. kr. nr kr. nr kr. nr. kr. nr kr. nr 1740 5100 kr. nr. 1747 3025 3301 5350 5898 kr. nr. 155 — 505 578 874 975 — 98: 1195 1324 1549 1662 2053 — 2111 2442 2483 2737 2814 3452 3730 3879 4141 41255 — 4270 4421 4489 4965 5032 5263 5284 5503 5674 5929 5984 nr. 5629 1740 4510 1930 1425 1807 379 30 2664 - 5394 291 1787 25.000, 15.000, 10.000, 5.000, 3.000, 2.000, 1.000, 500, 1386 1725 240, 1586 3005 1546 120, 489 - 828 1132 1543 1895 2381 2723 3272 3816 4191 4415 4898 5213 5498 5928 99 2646 5086 4257 1703 5492 747 1172 3664 530 2926 5861 2431 3979 3611 879 2792 1048 1028 2844 1340 - 5937. 3 189 — 589 153 655 1085 1452 1752 2367 2705 3123 3767 4177 4378 4756 5164 5479 5906 145 632 1036 1422 1731 2300 2703 3074 — 3753 4169 1349 4620 274 618 1035 1350 1675 2274 2665 2856 3734 4168 4313 1597 5072 5327 5812 6001. Vinningarnir verda utgoldnir beinanvegin vid frådråtti av 10%, Vinnararnir verða bidnir um at venda sær til happadráttarseljarar sínar. Tórshavn, 17. oktbr. 1977 FØROYA LANDSSTYRI (Happadråtturin) almannaveit- figgjarligar og nationalar tragediur, men ikki tå talan er um aðrar figgjar- krevjandi postar, ið danskurin eisini tekur lut i, tå er eingin skomm, eingin skaði, einki ófert. Ti tað er einaferð soleiðis, sum hjá Floksmonnunum á sinni, tá Sjúrði við Gellingará mælti: »Fritt er eystfalli frá at fara...< Almannalóggávur okk- ara eru smíðaðar í samráð millum føroyskar og danskar myndugleikar, soleidis sum vit hava mett tær best hoskandi. Skal nakað meira ligt orðaskifti fáast í hes um viðfangi, so gerst tað bert í tann mun, sum sjálvur hann, ið leggur upp til tjakið er førur fyri at vera tað sama, sjálvt um eg veit, at tað er nakað sum illa er gjørligt, ti í síni veru er Breckmann uppi ella niðri, eingin millum- vegur. >Tað broytir einki almannaóskilið, um ministarin fyri keypi av javnadaratkvødum fyri keypi av skattapeningi hjá eðrum...< ella »Men at Jákup Lindenskov hverki sær seg føran fyri ella evnar at leiða okkum burturúr ti almannajungl- sak uni, ið núgaldandi skipan best kann samanberast við<, eru máliskur, sum sannast undirstrika undir hverjum sakligum vinkli Breckmann vil viðgera okkara sosialu lóggávur. Eg havi einki ímóti tvørturimoti at koma misnytslu til livs, sjålv- sagt ikki, men eg havi nogv imoti at skyra ein bolk misbrukarar, uttan at prógva nakað sum helst. Slikir haldleysir på- standir eru óverdugir fyri ein fólkavaldan umboðs- mann. Osakligir, so tað forslær Breckmann kann sjálv- sagt so ofta honum lystir siga at sosiallóggávur okkara eru danskar og eg kann tað sama fortelja fólki, at Breckmann er danskur statsborgari. Men hvat loysir ein slík trætan? Hon lýsir kanska tann upplýsingarstiga, sum Breckmann klyvur upp eftir og á hverjum stigi hann setur tey menniskju, sum „sortera undir min- istaranum fyri neyð og elendigheit« — fyri at vera í glosuúrvali Breck- manns. J. Lindenskov af en stilling som seminarieadjunkt eller seminarielektor ved Færøernes seminarium Ved Færøernes seminarium seminarieadjunkt eller seminarielektor stilling som med vil 1 un- dervisning i idræt være at besætte snarest mu ligt (Ansøgere må oplyse, i hvilke andre fag de kan påtage sig undervisning). Den ansatte har pligt til efter nærmere drøftel- ser med rektor at gøre tjeneste ved andre under- visningsinstitutioner på Færøerne Ansættelse sker i lønramme 16, 21 og 29 eller 31 eller i henhold til overenskomst mellem finans ministeriet og Dansk Magisterforening og Dansk Psykologforening. Ansøgning stiles til undervisningsministeri: direktoratet for folkeskolen, folkeoplysning, s. minarier m.v., København K Frederiksholms Kanal 26, og sendes direkte til seminarie- 1220 rektoren, Færøernes seminarium, 3800 Torshavn. Færøerne Opslået den 12. oktober 1977 Udløber den 12. november 1977.