Sosialurinarkiv
Sosialurin 1977-11-26, síða 11
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 26. november 1977síða 11

‹ fyrra síða allar 20 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

Nr. 82 — 26. november 1977 sosialurin lesarabrøv Sida 11 Ov litil svøvnur å sjåkrastovu Eg las nýliga í einum blad, at ein týskur lækni, Felix Anschøts, professari í Darmstadt, kærir seg um, at sjúklingar á týskum sjúkrahúsum fáa ov lítlan svevn, av tí at teir verða skryktir upp úr svevni alt ov tidliga á morgni, á summum sjúkrahúsum longu klokkan 5 á morgni! Hetta hongur saman við, at starvsfólkið skal skifta vakt um kl. 6—7, tí sein- ast klokkan 7 skal náttar- sjúkrasysturin hava tikið fepurin av sjúklinginum, tikið puls, sett fram medi- sin og borðreitt við morg- unmati. Orsakað av pínu, fepuri og ótta eru mangir sjúk- ið hava ilt við at um kveldarnar, og svøvntimarnir á morgni eru ti virðismiklir, sigur týsku professarin, ið held- ur tað vera avoldað og burtur úr vón og viti, at »hensyn« heldur skal vera tikið til starvsfólkið á úkrahúsunum heldur enn til tey, tey lingar, sova h eru sett at rokta og sum tey fáa pen- ing fyri at røkta, ti at tað er vællønta starv teirra - bæði galdandi fyri sjúkra- systrar, hjálparar og ikki minst læknar! Hesin sami týski lækn- in veit at siga frá, at á eini sjúkrastovu við 7 seingj- um varð hurðin opnað til gongina 280 ferðir í einum samdøgri!! Við ødrum orðum: sjúk- lingarnir vórðu óneyðugt órógvaðir allar hesar ferð- ir, tí at starvsfólkið skuldi ganga og mala inn og út av sjúkrastovuni. Eg má siga: hvussu hevur hesin týski profess- arin ikki rætt! Er hetta ikki júst tað sama, ið hendir á okkara sjúkra- húsum, har starvsfólkið tykist eiga fyrstarætt, og har sjúklingar verða ó- rógvaðir alt samdogrið at kalla. Týski professarin Felix Amschiitz sigur, at góður og tryggur svevnur hevur alt at siga fyri at hjálpa sjúklinginum at gerast friskur aftur men læknar yvirhevur lát ast ikki um heldur hann von Framhald frá síðu 6 inum, Vesturhell, sum í dag stendur sum eitt prýði og er teimum til heiðurs. Øll, ung og gomul, gentur og dreingir tóku lut í bygging, málaðu og ann- að. Sagt er, at tey einki hava fingið frá ti almenna, men at húsið hvílir í sær sjálvum Skulu vit ikki gerast heimfødingar mugu vit sleppa út um begarðarnar, men skiljast má ímillum, hvat vit taka við okkum av fremmandum, soleiðis at skilja, at tað sum gagn- ligt er, taka vit heim aftur við okkum aftur. Her hug- si eg kanska mest um skúlan. Í eðrum londum hevur verið gjørt nógv av at miðsavna, soleiðis, at skúlar eru niðurlagdir Her mugu vit ansa okk- um, at vit ikki missa bygdaskúlan, tað vil vera eitt stórt tap fyri bygdina At teir størri næmingarnir koma at ganga i fram- haldsskúla í grannabygd ini er einki órímiligt, tí tað fer at dýrt hjá nógvum bygdum at fara undir framhaldsskúla I løtuni sær ikki alt so ljóst út hjá veiðiflota okk ira, kortini hava vit tað álit á okkara fólki, at tað nú eins og áður, dugir at finna fram nýggjar hættir og nýggjar leiðir Hevdu vit havt ráevni, so kundi idnaðurin kanska vera ov havt góðan møguleika. Og tó, hava vit ikki ráevni sum so at siga liggur á láni? Eg meini við ullina Tað er ófatiligt, at her ikki er sett meira inn á at gera nakað við. Fyri tað fyrsta, er tað hvert einasta for- oyskt konufólk, sum dugir at binda. Ullint pløgg eru móti, umframt at tey flova væl og eru vekur. Mær tykir, at vit á tí ok- eru mest sum at likna vid u-londini, sum lata fremmandar tj6dir fara vid råevninum og inn- flyta tilvirkaða veru úr hesum aftur Vón min er, at tey, sum longu hava sæð týdningin av hesum, fara at streing ja meira á teir ráðandi um at gera nakað við henda spurning. Karsten Hoydal so vakurt í eini yrking: inum sigur Her løgdu frægir inn Fremmandaarbeiðarar við og uttan byrsur Fjurtandi hevur nú eins væl og onnur blød fingið frænir um, at útlendingar eru meiri kriminellir í muruni enn feroyingar. Um hetta er rætt, man vera torført at prógva, tí foroyingar eru so fáment- ir, at tað er torførari at liva av kriminaliteti her uttan at verða uppdagað- ur. Ein dani í Dimmalætt- ing tykist tó at hava eitt meiri visindaligt yvirlit yvir henda vandan við fremmandaarbeiðarum Hann tosar um blanding av »biotopum« sum er nakað avbera vandamikið, tá hon fer fram >ud over deres forstáelseemæssige og kulturelle overensstem- melse«. Hann setur eina fantastiska teori upp um magnetismuna á klótuni og kemur fram til tað i- tekiliga úrslit, at »afvig- elser< eru ein hóttan fyri vet betryggende miljø.« Ti må pass-kontrollin skerp ast i Vågum, um følk tosar enskt. Hvi enskt-talandi ut lendingar skuldu verið vandamiklari enn danskt bio Hvat blóðinum talandi tervar onkra topiska forkláring magnetinum í viðvíkur, so eru vit nærri skyldir írum, bretum, (keltum) norðmonnum og íslendingum enn donum, sum so áttu at verið van- damiklari fyri eitt tryggerde miljø.« »be- Vit kunnu eisini skilja imillum »fremmandaar- beidarar«, sum koma hig- ar til at arbeida uppbyggi- ligt arbeiði, framleiða virði fyri tjóðina, og so teir sum koma higar við destruktivum endamáli (evt. vendir móti føroy ingum sjálvum jvf. Major Jensen-gøluna) og onki virði skapa fyri tjóð- ina Tað merkisverda er, at hesin seinni bólkur, sum er danskur og amerik- anskur, kemur inn í landið uttan um tollkanningar og kann innflyta byrsur og av nýggjum, teir gjørdu garðar, reistu búgv; hjá teim, sum upp ur nyggjum brutu tað stóð um tolni stóð um trúgv Í einsemi teir bygdu landið, og tíðan verk var illa lønt, tann gleðin ikki untist mongum at siggja gerðið fagurtgrønt Men tú, sum arvar d; rkað lendi, minst til, hvor grønur teigur er ein ogn, sum lívið í tær eigur, tað veldst um teg, um bøur ber Hanna Lisberg annað, sum Legtingið hevur bannað her á landi. Meðan teir produktivu fremmandaarbeiðararnir eru her við arbeiðsloyvi, hava teir destruktivu fremmandaarbeiðararnir ikki loyvi okkara at vera her. Teir produktivu frem- mandaarbeiðararnir = eru betri fyri tjóðina, tosi teir franskt, enskt ella swahili, so selja teir okkum sína arbeiðsmegi. Ella eru ferðamenn, sum vit vinna pening av. At tað er biologiskur skyldskapur, sum bindir danir og føroyingar sam- an, tað man OR-IF í Dim- malætting hava úr síni magnetisku lumma- heimspeki. Heldur er tal an um gávu frá onkrum tilvildarligum kongi. Í dag eru vápnaðir menn her á landi, sum vaka yvir politiska virk- semi feroyinga Hesir gjalda hvørki skatt, toll ella lýða boð tingsins um at vera burturi. Feroyar eru hersettar av fremm- andaarbeiðarum. Um vit skulu forða nekrum at koma inn um landamerk okkara, má tað vera fólk við vápnum, tosi teir danskt, enskt ella før- oyskt. Fyrst mugu vit sleppa okkum av við byr- sumenninar, áðrenn vit byrja at gramsa og fela uppiå hampafólki á flog- vellinum í Vágum! Gramskið AAA AAA AA] Framhald frå síðu 7 verða bóndi fyrst og fremst. Av arbeiðinum og skyldunum. Fangaður av »rolluni« bóndi. Og hann megnadi ikki longur at siggja tað, ið hann sá sum unglingi, tå hann fann sær konu niðri á hell sum uni gomlu trettandu nátt. Tað sum búði í honum var forfjónað av gerandis degnum í Men kona hansara átti alt hetta bygdini og so við og við skilti tað burtur var hann komin enn hann ikki. So langt Tad eru ikki menniskj uni sum eru ónd í sær sjálvum. Tey eru ikki fødd Eisini fjóskonan átti allari ond sinar kenslur | neydini, medan hon gekk vid barninum, megnadi hon at tosa um kærleika sin og góðsku sina. Henni dåmdi best at vera einsa- møll vid neytunum uti i haganum neytunum kundi hon siga frå um seg sjålva og har kundi hon vera góð við neytini. Og nátúruna. Ti er hetta ikki ein dap- ur leikur Menniskjuni eiga møguleikar i sær. Tað rædur um at fåa umstød- urnar lagadar soleidis, at menniskjans møguleikar ikki verða týndir og fara fyri skeyti. Menniskjuni kunna ikki sum kópakonan rýma aft- ur á látrið. Eg helt eisini stóra fragd vera i at síggja sjålva framførsluna. Leik- urin ella innihaldið í leikinum verður ikki bara framborið í orðum í søgdum setningum ella replikkum. Leikararnir siga eisini tað teir vilja siga við dansi og rerslu Kópaleikin á helluni fáa vit ikki bara sagdan í orð um, men vit fáa eisini við kropsrørslu at siggja sjålvan leikin leiðis síggja vit kópakon- una leika kenslur sínar á pallinum. Eg helt at dans- urin ella kropsleikurin hjá kopakonuni var at sam- Og somu meta við veruligan ballett dans har ongi orð eru til, men har tað bara kropsrerslurnar, sum bera fram innihaldið fyri á skoðarunum Allir leikararnir fleiri leiklutir. Teir limirnir í ham og leiklut í ongantið eru høvdu timm skiftu heilum, kendist leiklutur yvir á ein ann rad sjonell fram Grimu men nakað til at ein »smittadi an hjå sama leikara Kva did hevur Tonleikin til um KODaKONnuna Finnbogi Johannesen gjørt Alla vælhoskandi til innihald- ið. Finnbogi hevur staðni sera rakt »nervina« í leikinum. Umframt sjálvan leikin, sum Gríma hevur gjort, nýta tey nakað av tilfari frá oðrum: Yrkingar hjá I. N. Djurhuus, Hans Andr. Djurhuus og J. H O. Djurhuus. Hartil er ein partur av dialoginum å låtrinum tikin frå einum handriti hjå Steinbjørn B Jacobsen, id eitur Ein Byrjan Ti tekniska tendur Grima partinum sjalv fyri Leikpallurin skiftur i heil um: Vit eru á låtrinum, í bóndans garði, í fjósinum niðri á helluni og úti í hag inur Hesi skiftini eru nogv mer er einfalt gjørd. Askoðarir. ong antið í iva um, hvar Kur fer. Væl funnid uppå Fad er ein spennandi leikur. Hann er stuttligur væl spældur og gjørdur, og ogvuliga tankarikur Eyðun Andreassen J. MORTE ekanisku PRECISA 2200 Hvør loysir allar roknitrupulleikar? Tad ger Precisa 2200 bæði skjótt og vakurt Urslitið sæst bæði á pappírinum og sum ljåstøl NSEN