leygardagur 11. februar 1978síða 7

Nr. 11 — 11. februar 1978 sosialurin Síða 7 Hvussu kunnu vit fremja bygdamenningina? Í teimum seinastu leygardagsblødunum hava vit havt eitt panelorðaskifti um bygdamenning. Tilsamans tíggju panel eru skrivaði um hetta evnið. Vit fara nú at taka eitt nýtt evni upp í panelteiginum. Evni verður: Skulu vit hava sjónvarp í Føroyum? Øll, sum hava áhuga fyri hesum málinum, eru væl- komin at skriva til panelið. Men áðrenn vit sleppa evninum um bygdamenning, skulu vit gera ein sam- andrátt av tí, sum er komið fram í orða- skiftinum um hetta mál. Panelskrivarnir hava ver- ið samdir um, at fyrsta treytin fyri at bygdirnar kunnu mennast er, at mø- guleikar verda skaptir fyri lønandi vinnu å bygdu- num. Harnæst er neydugt at allar bygdir hava góð samferðsluviðurskiftir, at bygdaskúlarnir verða varðveittir, at tey ungu hava meguleika fyri at setast í búgv í heimbygd- ini, og at fritidarmøgu- leikar eru úti á bygdu- num. Sum demi um lenandi vinnu, hevur dentur verið lagdur á fiskivinnuna. Vist hevur verið á, at tann heimafiskiskapurin ekti Hanna Lisberg, lærarinna — Í ødrum londum hevur verið gjørt nógv av at miðsavna, soleiðis at skúl- ar eru niðurlagdir. Her mugu vit ansa okkum, at vit ikki missa bygdaskúl- an, tað vil vera eitt stórt tap fyri bygdina. At teir sterru næmingarnir koma at ganga í framhaldsskúla i grannabygdini er einki Ó- rimiligt, tí tað fer at vera ov dýrt hjá nógvum bygd- um at fara undir fram- haldsskúla. hevur verið mennandi fyri bygdirnar, serliga tær sterru. Sum ein annar megu- leiki fyri lenandi vinnu hevur verið vist á land- búnaðin. Í hesum sam- bandi er drigið fram, at ognarviðurskiftini eru fyri ein part til hindurs fyri, at landbúnaðurin kann rek- ast sum ein lønandi vinna. Sum ein triðja vinnu- møguleika á bygdunum, hevur verid vist å idnadar- virkir og onnur små virk- ir. Burtur úr orðaskifti- num um bygdamenning, skulu vit her draga fram nekur av sjónarmiðunum. Eyðfinn Jacobsen, flúgvileiðari — Hevuðsendamálini í bygdamenningarpolitikki- num mugu vera at skapa so fjølbroyttar vinnumø- guleikar sum yvirhevur gjørligt og at virka fyri mennandi fritidarvirk- semi. Sonn bygdamenning krevur peningaligar iløgur — tad skerst ikki burtur, og sonn bygdamenning krevur eisini breitt sam- starv, fyrst og fremst millum bygdafólkið. Hans Jergensen, lærari — Tann privatkapitalist- iski politikkurin fer ong- antid at stuðla sanna byg- damenning, ti tað >loysir seg ikki. Tað loysir seg ikki fyri kapitalin at hava vinnuliv á plåssum, har tað ikki gevur stersta vinningin. Vit mugu gera okkum púra greitt, at vilja vit bygdamenning, so mugu vit eisini góð- taka, at tað almenna t.e. landsmyndugleikar saman við kommununum og ann- ars áhugaðir borgarar í bygdunum ganga á odda fyri at gera vinnumegu- leikar í teimum ymsu bygdunum. Axel Skoubo, skúlastjóri — Í samband við ein framtíðar bygdamenning- arpolitikk er spurningurin um ráverubýtið í framtíð ini kanska ein hin mest avgerandi. Ti má steðið undir einihverjari avgerð hesum viðvikjandi verða: Grunnarnir um Feroyar og tann fiskur, ið á teim- um er, er felagsogn, og øll eiga vit eins stóran rætt til hansara. Liggjas Eliassen, postmaður og bygdaráðs- formaður í Mikladali — Småplåssini eru fåment i dag; ti er umrådandi at gera livilikindini so góð har, at fólkaflytingin úr hesum plássum steðgar og at fólk aftur fer at flyta út á bygdirnar. Ikki fyrr enn tað er hent, kann talan verða um veruliga menn- ing. Zakarias Wang, studentaskúlalærari og bygdaráðslimur — Tann vantandi bygda- menningarpolitikkurin vísir seg soleiðis i ti, at politikarar okkara ikki vilja áleggja kommunun- um altið at hava tek grundstykkir, teir vilja ikki hava at húsaláns- grunnurin skal hjálpa, har sum hjálp munar mest, teir vilja heldur hava, at fólk skulu flytast til av- reiðingarsteð enn at fisk- urin verður fluttur til virkir í bygdini. Avleið- ingarnar eru sera sjónsk- ar. Fólk trunkast saman í teimum sterru plássu- num, og har verður eftir- spurningur eftir grund- stykkjum so stórur, at sjálvt ikki tey, sum eru uppvaksin har, kunnu fáa so frægt, at tey kunnu seta eini hús upp. Vilhelm Johannesen, blaðstjóri og formaður Feroya Komm- unufelags — Megintreytin fyri góð- ari og sunnari bygda- menning má vera, at vit fáa eitt størri kommunalt sjálvstýri, og at tær fer- oysku kommunurnar verða munandi styrktar figgjarliga. Ég eri av teirri áskoðan, at tað er úti í kommununum at bygda- menningin skal fremjast, og at hon ikki verður framd varandi, uttan so, at kommunurnar fáa størri og betri kor at virka undir. Jógvan Joensen, bóndi á Trellanesi — Samanumtikið meti eg treytirnar fyri eini bygda- menning at vera: 1) At brúkini hava eina slíka stødd, at livandi er av teimum. 2) At tad, sum framleitt verður kann avsetast til hoskandi prisir. 3) At øll søla og keyp av bunadarvørum i landinum verdur samskipad. 4) Og at eftirlit verður við verunum, soleiðis at keyparanum verður tryggjað vera av bestu góðsku. Eitt slíkt eftirlit hevði verið til gagn fyri báðar partar, ikki fyri framleiðaran. minst Finnbogi Ísaksen, landsstýrismaður — Stutt sagt: samferðslan til og frá bygdunum má vera í lagi, havnir mugu byggjast har tað er gjer- ligt, bygdirnar skulu hava skúla, landbúnaðurin má rekast á samvinnugrund- arlagi, smávirki mugu stovnast á smáum og mið- alstórum bygdum Hetta er bygdamenn- ingarpolitikkur. Ólavur Michelsen, býráðslimur, lærari og blaðstjóri — Mær tykir tað misskilj- ing at bygdamenningar- politikkurin verður tíkin burtur úr einum lands- menningarpolitikki sum heild. Hetta eru tættir i sama máli, ti skulu vit liva eitt ríkt tjóðskaparliv í landinum, tá er neyðugt, at allir partar í samfelag- num trívast og mennast Óivað hevur miðsavn- ingin í nógvum ferum verið ov bráð og mein fyri bygdirnar, men vit mugu gera okkum greitt, at eini vissari miðsavnan sleppa vit ikki undan í okkara litla samfelag. um vit skulu hava nekulunda framkomnar og tidarhosk- andi stovnar, ikki innan heilsuverkid og inn- an skulaskapin. Vit hava hvørki figgjarligt grund- arlag ella fólkagrundarlag undir fleiri slíkum stovn- um kring landið minst (2335 77