leygardagur 18. mars 1978síða 9

Nr. 21 — 18. mars 1978 sosialurin lesarabrøv Vidmerkingar til ætladu sjúkradagpeningaskipanina Allur bati betir. At so er eisini í hesum feri, eri eg fullvís í. Henda ætlaða sjúkradagpengaskipan er ein bati í trygdini hjá tí timalønta arbeidaranum, útróðrarmanninum og teimum í sjålvstødugari vinnu í mun til núgaldandi veitingar, soleiðis sum skipanin varð lýst í Út- varpinum av Jákupi Lin- denskov, landsstýrisman- ni. Skipanin stuðlar tó ó- grundaðu vanahugsanini um, at tímalenti arbeið- arin ikki má fáa somu semdir sum hin fastlønti, ti so er vandi fyri, at hann (arbeiðarin) fer at misnýta sín rætt. Eg havi ikki sæð lógar- uppskotið, men haldi meg til tað, sum nevnt varð í Útvarpinum 16/2 1978. Áðrenn eg komi til treytirnar fyri at fáa veit- ingar eftir nevndu skipan, fari eg at ávara ímóti, at arbeiðsplássini, og harvið arbeiðsgevarin, sleppa undan allari ábyrgd. Eg eri álvarsliga bangin fyri, at henda sjúkradagpenga- skipan, sum burturav ætlast figgjað yvir skatt- in, verður at mótarbeiða trygdini á arbeiðsplássu- num. Virkini hava íkki fyri neyðini at kæra seg um vandan fyri, at arbeið- arin gerst sjúkur orsakað av ov vánaligum trivnaði, tervandi trygdarfyriskip- anum og ávirkan av yms- um eitrandi evnum, ti tað nervar ikki raksturin. Tað almenna tekur sær av ar- beiðarunum so hvert, sum teir gerast sjúkir. Hetta er beinleiðis í stríð við tað, sum er gald- andi fyri aðrar lenmóttak- arar. Um ein starvsmaður gerst sjúkur, líkamikið um hann er í almennari tænastu ella undir S & K- sáttmálanum, so fær hann sína len frá arbeiðsplássi- num frá fyrsta degi og hann skal bert koma við læknaváttan, um so er, at arbeiðsgevarin krevur tað og hann skal ikki lata inn nakra umsókn. Len undir sjúku er náttúrligur part- ur av rakstrarútreiðslu- num. Hon verður bókað eins og onnur len og ikki á eina serliga >sosiala< út- reiðslukonto. Kemur sjúkradag- pengaskipanin í gildi í tí líki, sum hon varð fram- borin, so verður á hverj- um ári, tå id figgjarlógin kemur fyri á Legtingi, jabbað upp í saman, hvus- su nógv hon hevur kostað og hver sjúkradagur hjá arbeiðaranum verður tugdur igjøgnum. Tað er eitt framstig, at arbeidarin kann fåa løn undir sjúku frå 4. degi. Tað er eitt framstig, at hann kann fáa uppi 9/10 partar av vanligu lønini. Tað er eitt framstig, at timalønta barnakonan sleppur upp i part. Tad er eitt framstig, at Vit gera lesarar okkara varugar vid, at treytin fyri at fåa lesarabrøv upptikin undir hesum teiginum er, at blað- stjórnin veit, hver hev- ur skrivað brevini. handverkarin, handils- maðurin, bilstjórin, sum eru einsamallir í sínum virki, kunnu tryggja sær løn undir sjúku. Tað er eisini eitt fram- stig, at lenin hjá møgulig- um hjúnafelagi ikki forðar fyri, at hin hjúnafelagin kann fáa sjúkradagpen- ing. Men tað er ógrundað at vera bangin fyri, at ar- beiðarin misnýtir sín rætt meira enn aðrir lenmót- takarar. Tað er órimuligt, undir okkara samfelagsskipan, at flyta alla ábyrgd yvir á tað almenna, so skjótt ein arbeiðari ikki er beinleiðis framleiðandi, so leingi aðrir lønmottakarar hava eina nógv lagaligari skip- an. Tað er somuleiðis óri- muligt, at arbeiðarin fyrst skal bíða (hann skal líka- Asea Skandia 800F Serlig upphang: Maskinan rørist ikki — sjålvt tå hon sentrifugerar Mát: 850 m/m heg 600 m/m breið, 550 m/m djúp vigar 100 kg. fæst hvít, gul avocadogren Alt sami prisur Tygum eru vælkomin inn á gólvið at síggja hana 3 ——————————ii——————————————————————————"—— Serligt ull-programm sum er góðkent av ullskrivara- stovninum Trygdarlás. Kann ikki latast upp fyrr enn maskinan er steðgað. Trumlan tekur 48 litrar: 3,7 kg av toyi Feturnir at stilla, a um gólvið hellur. BIRGIR SIVERTSEN Veruleikin vit liva í Tað er uppá tíðina, at vit fáa eyguni upp fyri veru- leikanum og síggja tað sum tað er, at tey ungu hava eitt kynslív, eisini áðrenn tey eru gift. So er spurningurin, hvussu tey skulu sleppa undan at fáa bern, fyrr enn tey sjálvi ynskja tað. Her mugu øll, foreldur, lærarar og onnur, ið hava samband við tey ungu. hjálpa til við at geva teimum allar teir upplýsn- ingar um fyribyrging, sum teimum tervar. Men her er tað, at okk- ara samfelag svíkur. Í staðin fyri at tosa opið um problemið, verður bert tosað uttanum. Antin vil man av siði- ligum ella religiøsum or- sekum ikki vidganga, at dreingir og gentur i 14— 16 ára aldrinum fara í song við hverjum ødrum, ella eisini hugsar man sum so: >Soleiðis hevur tað verið í nógv ár, hví so gera tað til eitt problem nu?« Samfelagið er so mikið broytt tey seinastu árini, at ollum ungum tervar eina útbúgving og ti eru bæði sjónarmiðini egoist isk. Her verður ikki hugsað nógv um viðurskiftini hjá teimum báðum bólkunum, ið verða meinast raktir nevniliga mammurnar og bernini. Hverjar meguleikar hevur ein ung genta at fáa sær útbúgving, tá ið hon er bundin av barni ella børnum. Tað. ein einsamøll mamma fær i peninga- studli, er hvørki til at liva ella doyggja av og um- stødurnar vidvikjandi barnaansing eru ógvuliga vánaligar. Fyri ikki at tosa um ta ábyrgd, ið verður legd á eina einsamalla mammu. Tað eru ikki bert tær ungu genturnar, ið koma illa fyri við at fáa barn í úrtið, men tað er sjálvt barnið, ið er tann veruligi taparin. Ti eiga ell ungfólk at fáa meira at vita um præven- tión og lættari atgongd til fyribyrgjandi evni. Viktoria Pe sum visa, at hann er rættuliga sjukur), sidan skal hann tilkalla lækna — við øllum ti roksi, sum stendst av ti — og sidani senda umsókn. Skipanin verður væntandi rættu- liga stirvin. Og tað er vandi fyri, at trygdarfyriskipanirnar vera slakari. Eg veit væl, at tað var- semi, sum hetta lógarupp- skot vísir, ikki er heilt 6- grundað. Ti ivaleyst verða fleiri logtingsmenn ímóti, men samanbera vit hetta lógaruppskot við lógina um fritidarpening, sum í dag er 9 1/2% av út- guldnu lønini, so var hetta eitt eins stórt framstig tå í tidini, men tað kom ikki igjøgnum uttan motstødu, men er tad to i dag nåttur- ligt, at abeiðarin summarfri vid løn. Ein bati í nevndu skip- an hevði verið, at arbeið- arin fekk fulla len fyrstu vikuna, og at virkið lat á- vist %-tal av umsetningi- num til lutvísa figgjan av sjúkradagpeningaskipan- ini annars. fær Til samanberingar skal nevnast, at í hinum Norð- urlondunum lata arbeiðs- plássini millum 20 {= og harav fer meginpartur- in til fritíðarpening. Marjun Sigurðsdóttir Uppiskoyti! Av ti, at tad av lesara- brævi i 14. September, 15/3 1978, framgongur, at misskiljingar kunnu standast av, at eg, i vid- merkingum mínum til ætlaðu sjúkradagpeninga- skipanina, samanberi kor- ini hjá limunum í Starvs- mannafelagnum og S &K við korini hjá arbeiðaru- num, skal eg koma við einum uppiskoyti Starvsfólk gera, eftir minari meting, (og henda meting er grundað á royndir, sum eg, sum starvsmaður, havi bæði frá land-, stats- og komm- unalum stovnum, har eg havi arbeitt) eitt samvits- kufult arbeiði og visa i flestum førum eitt sjåld- samt tol og samåbyrgd vid sinum arbeidsplåssi og harvid vid bædi ti umsit- ingarliga og politiska leid- aranum Skuldi eitt starvsfólk ella embætis- fólk einstøkum førum