mikudagur 21. juni 1978síða 11

Nr. 47 — 21. juni 1978 sosialurin Síða 11 lesarabrøv Aftursvar og viðmerkingar frá Telefonverksstjóranum Í >Dagblaðnum< nr. 44, 1978, eru nakrir spurning- ar til mín, eins og politiski leiðarin í sama blaði við- ger Telefonverkið. Spurningarnir eru tríggir. Í samband við aft- ursvarið vil eg loyva mær at taka teir uppaftur: Spurningur 1. Hvussu ber tað til, at telefonfelagi í Havn, sum snarar eitt 6- sifrað tal i København, 6- rågvar annan telefonfel- aga i Havn. Hertil er at siga, at eitt tekniskt brek er antin i sjålvum telefonapparati- num hjá ti, ið ringir, ella inni á automatsteðini. Í báðum førum eigur brekið sum skjótast at verða frá- boðað til »feilmelding« nr. 0047, so tað kann verða rættað. Spurningur 2. Hvussu ber tað til, at telefonfelagi á bygd verður órógvaður, tá ið maður í Helsingborg í Svøriki ringir Køben- havn. Um so er, at felagin í Helsingborg hevur snarað rætt og fær felaga á bygd í Feroyum, so má onkur feilur vera á automatút- gerðini í Helsingborg ella Kebenhavn. Hetta kann Telefonverk Feroya Leg- tings einki gera við. Spurningur 3. Hvussu ber tað til, at ein hevur politistødina, brunatrygg- ingina ella einhvenn ann- an í hinum endanum, tá ið hornið verður tikið av fyri at ringja? Tað er eitt tekniskt brek á automatsteðini og eigur at verða fráboðað sum skjótast til nr. 0047. Tilik- ir feilir kunnu vera tor- førir at rætta, tí eigur hann, ið kemur fram á tilik brek, at siga frá, hverji telefonnummør, ið koma saman. Annars er at siga um sjálva feilrættingina, at hverja ferð, brek verður fráboðað, verður seðil út- skrivaður. Á henda seðil verður skrivað bæði, hver rættað hevur feilin og eis- ini, hver feilurin var. Seðl- arnir verða goymdir fyri at verkið betur kann koma afturumaftur, um sami felagi fekk feil aftur, ella um felagin hevur okkurt at klaga um. Ti er óg- vuliga umráðandi, at felagarnir fråbo8a brek beinanvegin og beinleiðis til »feilmelding« 0047. Fleiri ferðir NEI frá býráðnum Í sama Dagblaði er eisini annað tilfar um Telefon- verkið. Føroya Ídnaðar- felag hevur eitt bræv til landsstýrið. Hesum verð- ur landsstýrismaðurin í telefonmálum at svara aftur. So er tað tann polit- iska oddagreinin. Til hana skal eg gera nakrar fáar viðmerkingar. Har verður skrivað, at kostnaðurin verður mettur at vera om- anfyri 200 mill. kr. Hetta er skeivt, og tað við lít. Kostnaðurin er um 120 mill. kr. Tað er ein stór í- lega; men verður upp- hæddin roknað í mun til felagatalið, so er hon ikki sterri enn hvat tað kostar at byggja út telefonina í Danmark, ið verður rokn- að at vera eitt tað bílig- asta landið í heiminum, hvat viðvíkir telefon- kostnað. Tá ið ein hugsar um, at Feroyar í suður — norður og eystur — vestur er næstan eins stórt og Sjælland, har teir kunnu pløga kaðalarnar niður í sandmold og vit skulu um firðir og fjøll við grýtutum lendi, og kunnu arbeiða næstan eins ódýrt og teir, tá kann Telefonverkið við sínum starvs- og arbeiðs- fólki væl standa til svars fyri tað, ið gjørt er. Tað ber væl til at arbeiða við skili á almennum stovni, sjálvt um hann hevur einkarrætt á sínum eki, sum til demis Telefon- verkið. Tað er rætt, at vit á heimabeiti onga kapping hava; men tað ber til at sammeta við onnur lond og seta setningin hareftir. Frammanfyri meg liggja tvey Dagblød. Tað eina er frá 26. apríl 1975 og annað er frá 16. juni 1978. Frá 26. apr. 1975 til 16. juni 1978 er leysasøluprisurin hækkaður úr 1 kr. og upp í 3 kr. fyri eintakið — í sama tíðarbili hava tele- fontakstirnir = verið ó- broyttir. Í oddagreinini stendur, at øll væntaðu vit, at ein dagur skuldi koma, tá eingin tregi stóðst av at bíða eftir sambandi við annan felaga. Hetta er eitt ynski, ið Telefonverkið kann taka undir við. Vit eru ikki tiknir á bóli og hava í samráðingum, í skrivum og samreðum ferð eftir ferð gjørt vart við, hvat er neyðugt. Fyri teir avvarðandi politisku myndugleikarnar hava vit lagt fram tað tekniska, figgjarliga og juridiska grundarlagið til stødutak- an og avgerð, so ein nýggj stoð kundi setast upp í Tórshavn og fullgóð nýts- la kundi fáast av lands- automatiseringini, ið skuldi fremjast sambært løgtingsvidtøku, gjørd i sekstiårinum. Sum dømi um, nær vit byrjadu at arbeiða við Havnini burt- urav, skal eg taka brot úr brævi, dagfest 18. febr. 1969, til Tórshavnar Kom- kunu: »Sostatt må Telefon- verkið longu nú útvega grundøki til eina nýggja innan bíggjarsteð, um ikki steðgur skal koma í at gera telefonir til býarins borgarar og virkir.« Tað gingu meira enn tvey ár, áðrenn vit fingu eitt nei. Seinni sekti Telefon- verkið um byggiloyvi at broyta (hækka) telefon- húsið. Eisini tá fingu vit nei. Tá sektu vit eisini um eitt grundeki til goymslu og fyrisiting uttanfyri bý- in, so telefonhúsið kundi nýtast til tekniska útgerð burturav. Enn einaferð fingu vit nei. Tað er meti- mikið fyri stovnin og tann einstaka at arbeiða undir tilikum viðurskiftum; men ongantíð eru vit steðgaðir á, og eg vóni, at vit skjótt koma á mál. Óðamannaverk at broyta teknikk Tá ið á stendur tykjast fleiri at hava hug at leggja uppi við góðum ráðum. Eitt tað seinasta, eg havi hoyrt, er, at eg Telefon- verksins vegna havi keypt eina avoldaða steð til Havnina. Tílíkt kann við góðari samvitsku verða víst aftur. Nýggja steðin til Havnina er ein nym6t- ans stød, gjørd av somu eindum, ið vit hesi seinnu árini hava keypt til lands- automatiseringina. Til demis rokna bæði sviar og danir við, at útgerð av hesum slag ikki skal út- skiftast fyrr enn um eini 40 ár. Útgerðin fekk sítt endaliga snið síðst í sekstiárunum og verður nýtt í nógvum londum og verður roknað at vera nakað av ti mest ålitandi, ið finst á heimsmarknad- inum. Tað er rætt, at so- nevndar EDV-automat- steðir eru komnar á marknaðin. Tær eru væl dýrari enn tær, ið Telefon- Vit gera lesarar okkara varugar við, at treytin fyri at fáa lesarabrøv upptikin undir hesum teiginum er, at blað- stjórnin veit, hver hev- ur skrivað brevini. verkið hevur keypt. Tær fylla nakað minni; men ein tilik stø skal samvirka við alla aðra útgerð, ið vit hava í nýtslu. Til tess krevst nógv eyka útgerð, so fyrimunirnir viðvíkj- andi plássi detta burtur. Hesar EDV-steðirnar eru á einum byrjanarstigi, ha- va byrjanartrupulleikar, og eru torferar at hava við at gera í rakstri. Tað krevjast serfrødingar burturav at hava hesar stødirnar um hendi. Enn finnast teir ikki i Dan- mark og enn minni hjå okkum. Tað vildi verið óðamannaverk og ein van- lukka fyri telefonfelagar- nar at broytt teknikk nú. Tá ið nýggja steðin til Havnina er keypt áðrenn nýggj heli eru tek er or- sekin, at tað ganga 2—3 ár frá ti, útgerðin er sett i ordra, til ell útgerðin er komin. Ti er umráðandi at hava útgerðina teka, tá ið avgerð er tikin viðv. hel- inum. Uppsetingin av tól- unum kann byrja, sjálvt um helið ikki stendur liðugt, ti ein partur av tól- inum skal setast upp inni í ti gamla telefonhúsinum — aðrir partar á Tveroyri og í Klaksvík og Seldar- firði. At fáa viðurskiftini í rætta legu vildi tikið enn longri tíð, um vit ikki hevdu útgerðina teka. Í endanum á oddagrein- ini verður skrivað, at um ikki skjótt skil kemur á, so má tað fáa fylgjur fyri leiðslu stovnsins. Sum stjóri á Telefonverkinum eri eg fullgreiður yvir ta skyldu og ábyrgd, ið eg arbeiði undir, og eg meti, at tað er rætt, at 6- dugnaskapur eigur at fáa fylgjur — eisini fyri fólk, ið arbeiða fyri tað al- menna. Men er nakar í iva um, hví viðurskiftini eru sum tey eru, serliga hvat Havnini viðvíkir, so er ein og hver — eisini Dagblað- ið — vælkomið á Telefon- verkið. Eingin hurð ella líka skal vera afturlatin og einki skal vera dult. Við heilsu S. Jacobsen Viðmerking til J. V. og tann >Umvenda< Til J. V. og »Umvenda« í Dimmu skal verða við- merkt, at tær sokallaðu porno- og abortlógirnar, sum borgarliga stjórnin (Vinstra, Konservativu, Radikalu) legði fram á Danatingi, fingu hesa lagnu við 3. viðgerð: Lóg um frigeving av pornografii frá 1969: 112 atkveður fyri, úr ellum flokkum á tingi 25 atkveður ímóti, úr flestu flokkum á tingi 4 atkveddu ikki 38 atkveður vóru ikki í tingsalinum Lóg um frían abort frá 1973: 95 atkveður fyri, úr ell- um flokkum á tingi 56 atkveður ímóti, mest úr Vinstra, annars úr flestu flokkum á tingi. 17 atkveddu ikki 11 atkveður vóru ikki í tingsalinum. Tann feroyska politiska súpan, sum Jermund Vá- gadal roynir at kóka av hesum atkveðum, gevur tað úrslit, at bert danski Javnaðarflokkurin, sum tá var í andsteðu, hevur viðtikið pornológina og a- bortlógina. MEN TAÐ ER IKKI VERULEIKIN! Er ein imóti hesum lóg- um, so er úrslitið at harm- ast. Men meira harmiligt man tað vera, at teir, sum segdu seg vera ímóti, ikki fingu hesar lógir til av- greiðslu hjá fólkinum, ið er hægsti demokratiski lóggevari. Um 60 ting- limir vildu tað, so komu lógirnar til viðgerðar eina- ferð enn. Feroyski javnað- artinglimurin, Jóhan Niel- sen, royndi at fáa 60 ting- limir at taka undir við sær at fáa abortlógina til fól- kaatkveðu, men tiltakið miseydnaðist, og tað er besta prógvið fyri, at mót- steðan var ikki markant frá nakrari síðu. Tað er harmuligt, at so varð, ikki minst, tá ein sum sambandsmaður hev- ur bygt sina politisku tilveru út frá hesum. »Men historiske kends- gerninger kan man ikke komme udenom.« Spyr bara Hartling! Viðvend AK OG SO KOM SKATTURIN Herfyri kom so skatturin ut, og fólk flest hava bíðað í spenningi eftir at fáa at vita, hvussu nógv gjald- ast skuldi í skatti — ser- liga, tá ið ein hugsar um tey gyltu lyftini frá polit- ikkarunum um skatta- lætta. Men eins og undan- farnu ár er skattarokn- ingin í ár ein beinleiðis húðfletting av tí arbeið- andi fólkinum. Skatta- lappariið hjá politikkaru- num tykist altið at venda hin tyngra endan niður á arbeiðaran. Besta demið um hetta er avtøkan av dupultskattingini av partafeløgunum. Blaðið hjá OFML, Arbeiðið, kom herfyri út í eykaútgávu. Her var í reinum telum víst á, hvussu ávísir per- sónar og åvis virki sleppa frá at gjalda skatt. ella sleppa at sníkja seg undan eini rættvisari skattgjald- an. Hesir legalu skatta- svikararnir kunnu loyva sær at hava eitt ovur- honds stórt privatforbrúk - skattafritt. Bilar verða keyptir av virkinum — so eigarin sleppur biligari í tolli. Uttanlandsferðirnar hoyra jú til virkisútreiðs!- urnar o.s.fr., o.s.fr. Men alt hetta er sjálvandi lóg- ligt í einum so góðum landi sum Feroyar, har ar- beiðandi fólki skal sveitta seg í hel, fyri at gullash- barónarnir skulu liva og láta sum teimum lystir. Men tá ið tað kemur til at gjalda skatt, so eru gull- ashbarónarnir fátækir sum kirkjutottur. Tá er arbeiðarin ríkur, hóast hann við eini so lágari tímalen sum í dag neyvan fær endarnar at rekka saman. Hvussu man gull- ashbarónurin kenna seg, tá ið hann gongur oman- eftir Aarvegnum og metir einum hundi? Man hann ikki kenna seg eitt sindur illa við? Sambært skatta- listanum gjalda summir av gullashbarónunum ikki eingang tann skatt, sum latið verður fyri ein hund Í tinginum verður ófert tosað um at spara. Serliga Óli Breckmann tykist at vera ein fyrisprákari fyri Fr