mikudagur 11. oktober 1978síða 14

Síða 14 sosialurin Nr. 76 — 11. oktober 1978 — Mitt størsta ynski er at skriva nakrar bøkur — og tilfarið trýtur ikki, sigur týðarin Hans Thomsen Ofta verður tikið til, at ein hevur nógv jern í eldinum — og so man vera við havnar- manninum og týðaranum Hans Thomsen. Mangar týddar bekur liggja eftir hann, og fleiri munnu koma aftrat. Í løtuni týðir Hans »Lagnuna« til før- oyskt mál. Hann fer skjótt undir at týða eitt sterri franskt bókaverk fyri tey fer- oysku bjargingarfeløgini — og tveir sjón- leikir skal hann týða fyri ungmannafelagið í Húsavík. Hans Thomsen hevur týtt 34 útlendskar stuttsegur, sum koma út á feroyskum. Hetta verður ein antologi í trimum bind- um. Tað fyrsta bindið eitur >Silvurfirvald- urin< og fer til prentingar fyrsta dagin. Fáur hevur sum Hans Thomsen havt til fragd og arbeiði at lesa og týða úr útlendskum bókmentum. Hans er farin um tey hálvthundrað, og hesi seinastu 15 árini hevur hann burturav tikist við at týða úr fremmandum måli til føroyskt. Meginparturin av týð- ingum hansara hava verið upplisnar í Útvarpinum, og mong eru tey kveldini, tá fólk kring alt Feroya land hava sitið og lurtað eftir hesum týðingum. Størsta ynski Hóast Hans Thomsen dámar væl arbeiðið, dval- ist hann manga letuna við sínum stersta ynski, nevniliga sjálvur at skriva einar tvær ella triggjar bekur — og tilfarið til hesar bekur trýtur ikki. — Eg havi tilfarið til hesar bøkur liggjandi, men eg veit ikki, nær eg fái stundir at seta meg við ti, sigur Hans, og hann leggur aftrat: — Tíðin er knepp, tá ein fæst við at týða Úr at gera Hann hevur úr at gera í letuni. >Lagnan< er bert komin í helvt. 24. partur- er júst tyddur, og tað verða helst einir 40 partar ialt. Fyrsta dagin verður 1. bindið av eini antologi, sum Hans hevur týtt, prentað á Estra. Sjálvur sigur hann, at talan helst verður um trý bind. Hetta fyrsta bindið ber heitið »Silvurfirvaldurin« og inniheldur 9 stuttsøgur — ella perlur innan heims- bókmentir, sum Hans tek- ur til. Íalt hevur Hans týtt 35 heimskendar stuttsøgur til føroyskt, og nogvar av hesum søgum hava ongantið sæd dags- ins ljós á føroyskum máli. Tað er Bókadeild Feroya Lærarafelags, sum gevur bekurnar út. Bók fyri bjarg- ingarfelggini Bjargingarfeløgini í Før- oyum hava heitt å Hans Thomsen um at týða eina kenda franska bók eftir rithevundan Alain Bom- barde. Henda bók er ein frágreiðing um eina ferð í gummibáti tvertur um Atlantshavið miðskeiðis í fimti-árunum. Bókin verður mett at hava rætti- liga stóran upplýsandi týdning fyri bjargingar- felog. Hans situr eisini við tveimum sjónleikum, ið hann týðir fyri ung- mannafelagið í Húsavík. Hetta eru tveir stuttir irskir leikir, sum báðir verða framferdir sama kveld. Ætlanin er, at hús- víkingar skulu byrja at venja longu í november. Týtt nógv Hesi seinastu 15 árini hevur Hans Thomsen týtt hópin av bókum. Fyrstu bókina týddi hann í 1964, og tað var „Seinasti vik- ingurin< eftir norðmann- inum Johan Bojer. Síðani hevur hann týtt hesar bekur: »Livsins morgun« eftir Kristmann Guðmunds- son, >Fólk í andgletti« eftir Johan Bojer, >Quo Vadiz« eftir Hendryk Si- enkiewicz, »Gandaring- urin« eftir Sigurd Hoel, »Landastrokini« eftir Knud Hamsun, »Bombi Bitt og eg« eftir Fritiof Nilsson (Piraten), »Blå- mannavik« eftir Richard B. Thomsen, »Ur bjarga- søguni« eftir Arne Nørre- vang og nú seinast >Lagn- an< eftir Richard B. Thomsen. Richard og persónarnir — Hvussu bar tað til, at tú fór at týða Richard B. Thomsen, sum skrivaði á donskum? — Eg var og vitjaði Richard Long, sála, eitt kveldið, og vit báðir komu at tosa um Richard Thom- sen. Vit vóru samdir um, at Richard átti at verði týddur til feroyskt fyri hansara persónslýsingar. Tær eru so feroyskar, sum tær kunnu vera, bæði av kjøti og blóði. Niels Juel Arge, útvarpsstjóri, helt somuleiðis, at eg skuldi fara í gongd, og eg so gjerdi: »Blåmannavik« varð ti tydd til føroyskt. — Tad eru tey, sum halda, at tað er óneyðugt at týða danskt til fer- oyskt, tí tað duga vit jú. Hvat sigur tú til hetta? — Eg havi hoyrt fólk klaga um, at tað er óneyð- ugt at týða bekur á donskum til føroyskt mál. Til hetta vil eg bert siga, hví skulu vit tá yvirhevur tosa føroyskt ella skriva og prenta feroyskar bek- ur! Meginparturin i skuffuni Héast Hans Thomsen hevur týtt nógv, so er lítið prentað og givið út sum bók. Meginparturin av hansara týðingum liggur sum handrit í skriviborðs- skuffunum heima við hús. — Bekur eru dýrar at geva út í dag, sigur Hans. Skuldi eg t.d. givið eina bók sum »Quo Vadiz« út her í Feroyum, hevði tað ikki kostað minni enn 100.000 kr. Men nakrar av týðing- unum eru kortini komnar út sum bók. Útvarp Fer- oya stóð fyri útgávuni av „Seinasta víkinginum< eftir Johan Boel. Herfyri góvu Hans Thomsen og Estra í Getu út bókina »Livsins morgun< eftir Kristmann Guðmunds- son. Eisini er útkomin >Úr bjargaseguni< eftir Arne Nerrevang. Bjargasøgan strævnast Sjålvur sigur Hans Thom- sen, at hetta bókarverk, »Ur bjargaseguni<, hevur verið eitt tað tungasta takið í sínum týðingarar- beiði. Men samstundis hevur tað verið eitt tað mest áhugaverda týðing- ararbeiði. — Bjargamálið hevur teir eginleikar, at tað er ógvuliga ymiskt úr oyggj í oyggj. Menn til bjarga í Mykinesi brúka heilt annað orðatilfar enn menn til bjarga í t.d. Skúvoy. Hetta ger málið ríkari og meira livandi, leggur Hans aftrat. Hetta man annars verða fyrsta royndin, sum er gjørd her heima hjá okkum, at savna alt orðatilfarið, ið finst um bjargamál. Týtt leikir Hans Thomsen hevur eis- ini týtt bæði útvarps- og sjónleikir: útvarpsleik eftir Anton Tjekov, »Friggjarin«, sjónleikin eftir Dario Fo, >Tjóvar, lík og falar kvinnur< og eftir Lord Willis, >Hita- bylgjuna<. Eisini týddi Hans filmshandritið til Hans Thomsen: — Tú kanst ikki bara slúka alt rátt, sum dettur fyri eyguni „Páll fanga<. Haraftrat hevur hann skrivað mangt til V4-sendingarnar í Út- varpinum. Tol krevst — Tað er áhugavert, spennandi og lærurikt at týða fremmandar bók- mentir. Men til hetta ar- beiðið krevst tol. Tað er altíð okkurt, sum situr betri, og tú verður noydd- ur at lesa handritini fleiri ferðir, áðrenn tú gevst. Ofta rennur tú teg fastan. Tú veit, at orðið ella vend- ingin finst á føroyskum, men hvussu tú leitar, kanst tú ikki koma á tað. Tá er best at leggja tað heila frá sær eina letu og so venda aftur til tað seinni. Ringt at selja Tá vit spurdu Hans, um ov lítið verður týtt til foroyskt mál, hyggur hann ivasamur út gjegn- um vindeygað. — Nakað verður týtt, men tað kundi væl verið meira. Sjálvsagt mugu vit hava allar teir stóru og kendu alheimsklassik- ararnar á feroyskum máli. Tað vil eisini vera við til at míkja málið, sigur Hans. Og hann heldur fram: — Tað er so torfert at velja og vraka, tí tað er so ymiskt sum fólki dámar. Heimsbókmentirnar eru so umfatandi og vit fáa bert lisið ein lítlan part av øllum. Ti ræður um at lesa við skili og ikki bara slúka alt rátt, sum dettur fyri eyguni á einum. Vit spurdu at enda Hans Thomsen, hverjar útlendskar bókmentir honum dámar best at lesa. — Tað eru teir stóru russararnir. Men ein bók, sum hevur hugtikið meg nógv, er »Gandaringurin« eftir Sigurd Hoel. Henda bók er ein psykologisk lýsing av menniskjanum: hvussu vit menniskju eru og hví.