leygardagur 18. november 1978síða 6

Síða 6 sosialurin Nr. 87 — 18. november 1978 lesarabrøv Ikki at freista Nú valið er av koma við- merkingarnar og umber- ingarnar frå sambands- dimmuni, sum i erpnari erkvisni skrivar, at val- fr VIDERET- 19ERE T— i ET plakatirnar frá hinum flokkunum vóru hatskar og merktar av rakstrar- rópum. Nei, soleiðis var ikki hjá sambandinum, Vit gera lesarar okkara varugar við, at:treytin fyri at fáa lesarabrøv upp- tikin undir hesum teiginum er, at blaðstjórnin veit, hvor hevur skrivað brøvini. har var reidiligheitin sjålv i hverjum orði. Ein av sambands- plakatunum hevði annars .hendan tekst: Nei, til so- sialismu, yvirtøku, loys- ing o.s.fr. Tað eru ikki tey nogvu orðini, ið skreytirnar gera, sigur Dimma víðari, og leggur afturat „tómar tunnur buldra mest>. Ja, sig so ikki, at sambands- dimman er humoristisk. Stuttligt. Nú aftaná. Undir yvirskriftini »Kunnu freista veikar sål- ir«, hevur sambands- dimma nakrar myndir av plakatunum valdagin í Havn. Hon heldur fyri, at „reiðiligheitin< hjá sam- bandinum ikki serkendi hinar — og tí kundu tær <freista veikar sálir>. Jú, Jógvan í Leðuni, rættin hevur tú, nógv er skrivað undir ymsum heitum, men nú hevur hann fingið góð- an hjálparmann, sum eis- ini er Oførur at skriva fyri aðrar og undir ymsum heitum. Ein skuldi trúð hetta var í grýlutið, men mangt fyriferst i sambands- dimmu, hon er so råm og altfevnandi, lika frå Katt- rup til Petur Håberg. Nei, å plakatunum sum javnadarflokkurin hevði syrgt fyri, og sum m.a. hingu á sparikassagarð- inum, vóru m.a. tær bestu keipumyndirnar. Plakat - Guds orð sum politiskt fótatraðk Her á Sandoynni kom tað heldur dátt við, at javn- aðarmaðurin ikki kom inn aftur á ting, og kundi eg tonkt mær at gjørt nakrar viðmerkingar. Møguliga bleiv gjert ov lítið av við agitatiónini húsanna mill- um, sum t.d. tjóðveldið og fólkaflokkurin gjørdu, men her eri eg ålikavæl ivasamur. Ikki skal sam- bandsflokkurin hava tøkk fyri ta agitation, sum hann hevur ført ímóti okk- um javnaðarmonnum. At skýrt okkum gudloysing- ar og kommunistar. Tað mátti verið ovboðið av monnum sum missioner- ar og aðrir sálarfylgjarar at dømt okkum neyðars syndarar so harðliga. Eg meini við valevni hjá sambandsflokkinum úti um landið, og valevni framburðsfloksins i Skopun. Eg hevði hildið tað verið rættari at havt virðing fyri ti, sum skriv- að stendur. Demi ikki, tí tann sum demur skal sjálvur verða dømdur. Eg meini sjálvur, at vit áttu at verið Gudi takksamir fyri ta góðu tíð, vit hava havt undir hesum lands- stýri, og ikki tikið guðs orð sum politiskt fóta- traðk fyri at vinna okkum sjålvum ein verðsligan tingsess. Spennandi verð- ur nú at vita, hvussu sam- bandið við Paula Ellefsen á odda fer at gangast við at skipa stjórn. Min met- an er, at um hetta kemur at eydnast, so verður neyvan meir enn hálvt valskeið runnið, fyrr enn nýval verður. Tá fáa tit at síggja ein sterkan javnað- arflokk á tingi. A Sandi 8/11 1978 Fyrsta, sum manni rennur hug, eftir at hava frætt um valúrslitið, er: >so, so, væl gagnist!< Fólk velur tað sum tey vilja hava, 'g so mugu tey eisini taka tað Eins og í super- marknaði, verði hann á Trapputreð ella aðra- staðni: velur tú rotnar 1anir, so skalt tú eisini sleppa at eta tær. So skalt tú taka avleiðingarnar, smakkin Men tó er eitt tingval ikki heilt líkt einum vali í sjálvtekubúðini. Ti tað vildi merkt, at um meiri- 1 av viðskiftafólkinum valdi sær rotnar bananir, so máttu hini eisini svíða fyri tað og eta rotnar ban- Men sjålvtøku- inum kanst tú kanska, hóast tú ert minniluti, velja og vraka g eta tað tú sjálvur keyp- ir, og ikki tær rotnu ban- anirnar sum meirilutin keypir. Hetta er munurin á sjålvtøkumarknadi og tingræðismarknaði Men rs er øll glorian rund- x yvir til hin diskin og velja tær eitt Bilætablad og eina toilettrullu uttan at keypa ådurnevndu dags- ins tilboð. So frælsið er sterri í eini sjálvtekubúð. Nú — skemt til síðis. Men um tað veruliga er so, at føroyskir verka- menn vilja hava sam- bandið og annað afturhald og borgaraligar leigu- sveinar hjá kapitalistun- um til at taka sær av rættindum teirra, so er onki annað at siga enn: væl gagnist! So kann fer- oyska fjeldin sjálv fáa egnan pisk á egnan rygg. Grønland og Føroyar Tad tykist sum grønlend- ingar og føroyingar, tey bædi gomlu hjålond Dan- markar, fara politiskt hvert sín veg. Tá atkvett var um 18-åra valrætt i danska rikinum, sóust grønlendingar burturúr við at velja greitt 18-ára valrætt, meðan føroyingar vistu sitt greiða aftur halde Á r oil 1 idssemi og vildu nokta IKI henda demokratiska rætt. Hesi tíðindi gingu kring heimin, og s agt hevur heimurin skoðað ndini sum eitt fram- skygt og eitt afturhald- andi land. Nústaðni fáa rranlond — hóast nógvir teirra vilja meira sjálvstýri enn tát- una — og radikaliseringin av grenlendingum er í stødugari menning. Før- oyingar førkast i sam- bandsrætt og yvir i borg- araliga konservatismu. Men hvi? Kanska ti »vælferdin« hevur kubbað hevdið av fólki. Feroyar er blivið eitt brúkarasam- felag av hægsta slag. Hugaheimur føroyinga er vordin samansettur av vørum og peningi. Ment- anin er vorðin til selumið- steðir og peningar og bil- ar, og menniskjanslig samvera til trúarhysteri við politiskum innihaldi. Grenlendingar harafturi- móti eru so kúgaðir at teir eru kleimdir uppí ein krók, teir eru noyddir at vakna. Ti vakna teir umsidir til dáð Valstríðið Tað, sum sermerkti val- stríðið, var 1) kommun- istaræðslan 2) átrúnaðar- uppgeilingin og 3) persón- lig útspilling. Hvat kom- munistaræðsluni viðvíkur er ilt at siga hver verstur var. Sosialurin kappaðist við Dagblaðið og Dimma- lætting um ræðslu, stavaði av verum Meðan Dimma og Dagblaðið løgdu orkuna i á lí fon sik? um sum ókunn leika valdu javnaðar- ella tjóð- veldisfólk, so komu tey í sibiriskar fangaleirar og sluppu ikki at trúgva á Várharra — so gjerdist SOSIALURIN so bangin, at so gott at siga allar greinir hansara vóru ein avnoktan av at nakað spor av ræðuligu kommunista- grýluni skuldu vera at finna í javnaðarflokkin- um. Uppfatan Sosialsins og Dagblaðsins av, hvat kommunisma er, var javnlík, ja, at enda var kommunistahetzurin sterri hjá blaðmonnum Sosialsins enn í leiðarum Dagblaðsins. Javnaðar- flokkurin varð sagdur at vera einasta >verjan< móti ræðuligu kommunismuni, sum varð definerað á tann mest primitiva og barns- liga óskúlaða hátt, sum sæddur er í Norðurlond- um, líkur Erhardi Jacob- sen í Danmark og Franz- Josef Strauss, hinum naz- istiska leiðaranum av kristiliga flokkinum í Bayern. At átrúnaðurin ikki skuldi fáa frið, varð greitt eftir einum heitum ári við nógvum hóppskykotisk um rúgvufundum í stúgv aðum helum. Enn eitt tek- in um eina mentanarliga útarmaða tjóð, sum letur seg stýra av køldum heil- um, sum kyniskt útnýta instinkt í fólki. Men alt hetta gav afturhaldinum atkveður. Og — væl gagnist, veljarar! Glæstrimyndirnar = av persónunum stóðu so glitrandi saman við onki- sigandi orðum teirra i dagblødunum. Tad riggaði so væl saman. Menn vid meiningum — nevniliga. Men hvat hevði ein roknað við? Politikkur er jú sjón- leikur, men vandin er, at sjónleikararnir kunnu eftir framfersluna fara út úr glæstrimyndini og gerðir teirra fáa fylgjur fyri van- ligt fólk. Men áskoðarar- nir velja teir — so væl gagnist. Blað-sensururin upp móti vali Blødini broyttu snið tå valið nærkaðist. Tað fyrsta var, at frælsa orðið hjá lesaranum varð skert, og summastaðni heilt skorið burtur. Í einum »demokratiskum« landi var tungan skorin av fólki, sum ikki var polit- ikari ella hevði ráð at eiga eitt blað. Pressufrælsi? Hetta byrjaði við >14. September<. Hetta blað, sum áður undir Ólavi Michelsen hevði upp til 2 síður við »rødd folksins«, eitt blað har vanligt fólk uttan krav til serstakt skrivikynstur kundi fáa hugsan sína fram er eftir at tað hevur fingið »politiskan bladstjora« (hava blaðstjórar ikki al- tíð verið politiskir?) vorðið næstan fullkomiliga tømt fyri lesarabrøv. krevst na Har stan bæði navn n, Sólvit adressa, familja, persón- nummar, nummar av skóm og aðrir upplýsingar til, fyri at fáa orðið fyri seg. So vanligi ella moynigi« maðurin er bakkaður út. Í staðin eru floksins glæstrimyndir sloppnir at goysa út orða- floymar uttan innihald blað upp og blað niður. Fólksins redd er tagnað í Fjúrtanda. >Dimmalætting< sen- surerar nú eisini, hóast hon eftir at >14e. innførdi sensur, hevur verið fræls- asta blað fyri lesarabrov. Millum annað burtursens- urerar hon greinir, sum loypa á løgmann og hans- ara naivu heimspeki um, hvat kommunisma er — helst tí sambandsmenn vilja mála legmann á veggin sum hin versta kommunistin, og tá rigga ikki rættleiðingar frá vinstru, sum peika á, at løgmadur og hansara fylgi á SOSIALINUM eru eins stór offur fyri kommun- istagrýluni sum Dagblað- ið og Dimma — hóast Dimma kanska er tað móti betri vitandi. Og »Sosialurin«, sum annars hevur verid heldur opin, hevði helst fullar pappirskurvar upp undir valið. Har var mestsum hvert bræv, sum ikki lov- prisadi kommunista- ræðslu javnadarmanna, rent i kurvina. Einasta blad, ið var eins og fyrr, var Dagblaðið. Har var enn tað undarliga fyribrigdi, at dulnevni er bannað í lesarabrøvum, undantikin tey lesara- SERRA | i i