leygardagur 23. desember 1978síða 15

—————— TU UA Nr. 97 — 23. desember 1978 Einaferðina vóru tað her í Havnini tvær smágentur, sum itu Marin og Karin, tær vildu so ógvuliga gjarna hava ein beiggja, ja, ein lítlasystur kundi ganga an, allar vinkonur- nar hjá teimum hevdu smásystkin, men onki barn kom til teirra. Eitt kveldið tær vóru lagstar, tosaðu tær um hetta. Nú havi eg tað, segði Marin. Hvat, hvat, rópti Karin. Sum vit hava verið býtt- ar, vit hava gloymt hvenn vit skulu fáa til at biðja um hjálp. Jesus kann hjálpa okkum, bara Hann vil. »Ja, Marin, at vit ikki hava tonkt uppá hetta fyrr. Og báðar fóru upp- aftur og legdu seg á knæ og bóðu Jesus hjálpa teimum. Og tit, Jesus hoyrdi tær, soleiðis sum Hann altíð hoyrir okkum, og vita tit, Hann fór til Guð og spurdi, um teir ikki skuldu lata Marina og Karina fáa ein beiggja. Teir tosaðu eina løtu sam- an um hetta og vórðu so samdir um, at uppfylla bønina. Og sjálvan jóla- aftan fingu systrarnar beiggjan. Sum tær vóru glaðar. Tær fortaldu øll- um, sum tímdu at lurta eftir teimum, at tær høvdu fingið eina jólagávu frá Jesusi sjálvum og so ropti Karin. »Gita hvat«, men áðrenn fólkini kundu svara, var Marin har og rópti: >Ein beiggja, ein so ógvuliga fittan og lítlan Tær vóru so góðar við hann og vildu bara sita hjá honum, men hvat skuldi hann eita? Mamm- an og pápin vildu onki siga: Tit fáa at hoyra tað í kirkjuni, tað verður nógv stuttligari hjá tykkum. >Kunnu tit ikki siga okkum tað<. Tær plág- aðu, og plágaðu foreldrini. >Kunnu tit ikki siga fyrsta bókstavin, bara fyrsta.. Men tað varð aftur nei. Tó Marin og Karin góvust ikki, tær vildu hava navnið at vita. Ein dagin, tá mamman og pápin vóru so troytt at hoyra tær, funnu tey uppá ráð. >Ja, kæru gent- ur, segdu tey, »nu hava vit funnið tvinni nevn, men tíverri vita vit ikki, hvat vit skulu velja, og tí skulu tit siga okkum, hvat tað skal vera.«. Ja, nú vóru Marin og Karin ernar. Tær skuldu nokk siga, hvat navn, tær hildu vera vakrast. >Ja,< segði páp- in, >veljið so, antin skal tað vera Bolli ella Skeggi.« »Hatta, hatta kanst tú ikki meina pápi<, Marin var nærum at gráta. >Nei,< segði Karin, >so skal hann onki navn hava<. Mamman flenti og segði, at hatta fingu tær aftur fyri at vera so for- vitnar. So kom sunnudagurin, tá beiggin skuldi doypast. Sum tað var ringt hjá Marini og Karini at sita stillar, tað var so leingi at bíða. Pápin mátti hyggja strangliga uppum brill- urnar at teimum, tí í Guðs Framhald av síðu 12 seta upp í húsunum og pynta við dukkum og góðgæti. Hvaðan hes- in siður er komin frá, veit eg ikki; men hetta er eitt barnsligt pá- fund.« Presturin kundi havt tikið tað hóvligari, ti i Strasbourg fall hesin siður skjótt niður fyri og kom ikki fram aftur fyrr enn eini 250 ár seinni. Tað er líkt til, at eingi ljós vóru á treunum. Ikki fyrr enn í 1737 sigur týsk- arin Gottfried Kisseling frá »einum jólatræi, sum strálaði av ljósum<. Um- leið 30 ár seinri helt hin ungi Goethe jól í heimi sínum, har fólk komu saman um eitt jólatræ, pyntað við voksljósum. Umleið ár 1800 kom jólatræið til Danmarkar og einaferð í 1840-unum til Onglands. Victoria, drottning, sum var gift systkinabarni sínum, Al- bert, prinsi, og var sera góð við hann, skrivar í einum brævi: »Min kæri Albert, endi- liga hava vit havt jólatræ, og vit hava frett okkum, meðan vit hava pyntað tað. Nú strálar og blaktrar tað í stovuni til mikla gleði fyri okkum og bern okkara og gestirnar.« At byrja við eru tað bara rikmenn og embætis- menn, sum hava jólatre í teimum ymisku londun- um; men seinri hetta siður, ið rekkur inn í flestu heim. Jólatræið er sostatt ikki stórt meira enn 100 ára gamalt í Norðanlondum — eitt stutt áraskeið, tá ein hugsar um, at hesin siður kortini kann fylgjast eini 1000 ár aftur í tíðina. verður - sosialurin húsi skulu øll vera still og góð. Endiliga spurdi presturin, hvat skal barn- ið eita? Jákup — áh Ják- up, at tær ikki hevdu git- að tað, sjálvandi Jákup eftir abba. Jákup vaks og bleiv ein fittur smádrongur, skjótt var hann so stórur at systrarnar hevdu hann við í sunnudagsskúla. Ikki fataði hann nógv, men honum dámdi so væl at koyra oyra í bússuna. Ja, tá hevði sunnudagsskúlin nógv flottari bússu enn nú. Ein nakaradrongur sat á henni, og hann nikk- aði hverja ferð eitt oyra varð koyrt í, tað var hans- ara máti at siga takk. Hvenn sunnudag legði pápin tvey 25 oyru við hvønn tallerk hjá bern- unum. Tað eina 25 oyrað áttu tey sjálvi at keypa fyri, hitt 25 oyrað skuldi í bússuna í sunnudagsskúl- anum. Og Marin og Karin og Jákup vistu, at bússu- 25-oyrað átti Jesus, og tey máttu aldri keypa nakað fyri tað, og um mamman og pápin ikki sóu tey koyra oyrað í bússuna, so sá Jesuspápi tað, tí Hann sær alt, og fyri Honum kann man onki fjala og heldur ikki siga ósatt. Tá Jákup varð stórur, fekk hann at vita, at pengarnir í bússuni vórðu sendir til ein drong, langt, langt burturi í Afriku, drongurin var púra svart- ur við purlutum hári og brúnum eygum, akkurát sum drongurin á bússuni. Fyri pengarnar fekk hann mat og klæðir og skúlar, tí tá vóru ikki skúlar 1 Afriku fyri øll. Summatið- ir, tá Jákup varð keddur av skúlagongd, ynskti hann, at hann hevði búð í Afrika, so kundi hann spælt allan dagin. Sum árini ganga, fær Jákup eitt sindur at vita um heidningalondini, serliga frá systrunum, tær eru skótar og ganga eisini í Várgleði. Ein dagin ger mamman eina so fína dessert. Jákup hyggur at og spyr dúg- liga. Jú, KFUK hevur heidningamissiónsfest. Jákup fatar ikki alt, akku- rát tá hevði hann hoyrt so nógv um Kina og droymdi bara um hetta risalandið. Er skálin meðni til Kina- bernini. »Åja,« svaraði mamm- an troytt og koyrdi dess- ertina í ta fínu glasskálina. Morgunin eftir kemur Jákup oman í køkin, glas- skálin stendur tóm á borð- inum, hann gapar og hyggur at henni. >Mam- ma, mamma, hevur longu fartur verið úr Kina?“ »Ur Kina, hvat meinar tú Jåkup«? »Men skålin er longu afturkomin, dámdu kines- arabørnum dessertina hjá tær?“ Mamma má flenna, so fortelur hon Jákupi, at dessertin varð seld uppi í KFUK og pengarnir fyri alt, sum kom inn, vórðu sendir til heidningalond- ini. Ein sunnudag Jákup fór rennandi í sunnudags- skúla, datt hann og misti bæði 25 oyruni. Tað eina fann hann aftur beinan- vegin, men hvussu hann leitaði, hitt fanst ikki! Hann mátti bara gevast við leitingini og fara niðan í meinigheitshúsið. Men hann hevði fingið nakað at hugsa um. Hver átti nú 25 oyrað, hann hevði funnið, var tað bússan ella var tað hansara. Sum hann hevði tað ringt, hvat skuldi hann gera tann dagin, Tann dagin hoyrdu tey um, at man skal geva Jes- usi, tað Hann eigur, og so mátti Jákup viðganga, at 25 oyrað skuldi í bússuna, men hann var so keddur, so keddur, og hann ynskti so, at tey gloymdu at seta bússuna fram, ella at hon var so full, at onki meira passaði í hana. Men búss- an varð ikki gloymd og heldur ikki var hon ov full. Hetta var ein ringur dagur hjá Jákupi Um kveldið spurdi páp- in hann, hvat hann hevði keypt sær í dag. Tá var Jákup nærum at gráta, men ein rættur drongur grætur ikki. So hann beit saman tenn eina lítla løtu, og so segði hann pápanum frá ellum. Men hvat var hatta. pápin hevði tár í eygunum, ja, vaksin fólk vóru ofta legin. So tók pápin niður í lumman og kom upp við 1 krónu, hesa skalt tú eiga, Jákup, og gloym ongantíð tað, sum hendi tær í dag. Tá var Jákup glaður. Árini gingu og Jákup var nú nú vaksin og sigldi í langfarasigling og kom til nógv av teim- um londunum, hann hevði hoyrt um í sunnudags skúlanum. Men nú skulu tit hoyra, hvat hendi hon- um eini jól. Stutt framm- anundan hegtíðini fekk skipið maskinskaða og mátti inn í ein bý í Afriku. Sjómanspresturin kom til skipið og vitjaði. Tað var ikki ofta, at manningin hoyrdi Guðs orð, nærum bara í útvarpinum, og tá skip lógu inni í teimum býum, har sjómansprestar vóru. Hesir sjómanspresturin var norðmaður og hann fortaldi teimum at langt uttan fyri býin lá ein kost- skúli, sum danska heidn- ingamissiónin hevði, og hann hevði lovað seg út higar jólaaftan at hjálpa, tá visti hann jú onki um skipið. Teir bóðu hann endiliga fara, og so fann ein uppá, at teir allir skuldu keypa jólagávur til bernini har. Men tey eru so nógv, segði presturin. Ja, vit keypa eitt smáting til hvenn. So samlaðu teir pengar inn og presturin við teimum í býin. Teir keyptu og keyptu, so var ein bussur leigaður jóla- Síða 15 aftan til prestin og allir pakkarnir koyrdir inn, og skiparin bað Jákup fara við teimum. Tá skúlabernini hoyrdu bussin komu tey renn- andi, øll skuldu heilsa prestinum, tað sást hvus- su góð tey vóru við hann. Eitt sindur smæðin hugdu tey at Jákupi. Og Jákup, hann sá so týðiliga fyri sær bússuna í sunnudags- skúlanum við nekara- dronginum á. Missionerurin kom út og bjóðaði hjartaliga væl- komin og hann mátti endi- liga halda jólaaftan hjá teimum.. Nakað seinni kimaði kirkjuklokkan og øll fóru í kirkju. Ein lítil drongur tók í hondina á Jákupi peikaði, og ein nekara- missionerur umsetti. »Hann vil fylgja tær i kirkju og hann spyr, um tå veitst, hvat kirkju- klokkan sigur.« Jákup boygdi seg niður yvir drongin og segði. bim— bam, bim—bam. Drong- urin flenti og segði okk- urt. Missionerurin um- setti: Nú sigur hann, at klokkan sigur eisini nakað annað, hon sigur: komið nú, komið nú Tað kendist so legið fyri Jákupi, at ein lítil svartur drongur úr ti myrka Afr- ika skuldi fortelja honum, sum var úr einum gomlum kristnum landi, hvat kirkjuklokkan segði. Góði Guð, bað Jákup í hjarta sínum, lat meg ongantið gloyma hetta, sum hann lærdi meg. Og jólaguðstænastuna gloymdi Jákup ongantið, at hoyra ell hesi svertu bernini syngja um Jesus pápa við skínandi eygum, og hvussu tey lurtaðu, tá presturin fortaldi teimum um ta fyrstu jólanáttina her á fold. Jú, alt goymdi hesi bern í hjartanum. Aftaná varð jólatræ og tá bernini fingu gávurnar frá skipinum, vóru tey so glað, at tey klappaðu og hoppaðu og róptu hart. Jákup ynskti so, at øll manningin skuldi sætt tey. Seinni fortaldi nekara- missionerurin fyri Jåkupi, at hann hevði gingið i skúla fyri pengar, sendir ikki úr Danmark, men úr Feroyum, úr sunnudags- skúlanum. Tá gapaði Jákup. — Jólaaftan (Sunnudagur 24.) 14.00: Veðurtiðindi og tíðindi 14.10: Útvarpið á jólum 14.20: O sigursæla náttar- stund. Feroyskir jólasálmar 14.50: Eva og Maria Axel Tórgarð 15.20: Sending fyri bern Samreður, sangur og upplestur 16.00: Jólatræ á Bryggjubakka 16.40: Jólaoratorie av J. S. Bach. Fyrsti partur. Janus Mohr leggur til rættis. 17.15: Midnåttarstjørnan 13 logar. Yrkingar 17.40: Tað sótu seyða- menn á vakt Feroyskir jóla- sálmar 18.00: Jólaevangeliið 18.05: Veðurtíðindi 22.30: Jól og jólahald Samreður, frásagn- ir og tónleikur 24.00: Miðnáttarmessa Beinleiðis sending úr Katólsku kirkj- uni í Tórshavn Jóladagur (mánadagur 25). 10.30: Jolaløg i Havnar kirkju. Havnar hornorkestur spæl- ir. Beinleidis sending 11.00: Gudstænasta i Havnar kirkju H. J. Joensen prestur prædikar Beinleiðis sending. 14.00: Veðurtíðindi og tíðindi 14.10: Jólakonsert Kristiliga sang- kórið, stj.: Knút Olsen, syngur. 14.45: Gardinurnar fyri, og hvat so. Ut- varpsleikur eftir Steinbjørn B. Jacobsen. Oskar Hermannsson legg- ur til rættis. 15.25: Jólaoratorie av J. S. Bach Onnur sending. Janus Mohr leggur til rættis. 16.00: Vit støkka inn á gólvið. Niels Juel Arge hittir Rosu Dahl-Christiansen 150 åra minningar- konsert Fr. Schu- bert. Luttakarar: Rigmor Restorff, Arni Hansen, Anna Olsen, Havn- arkórið. 17.30: Prát og plátur. Samrøda við Erik Petersen, ið eisini spælir tónleik. Ove Olsen 18.30: Veðurtíðindi og tíðindi 18.40: Tíðindi á grenlendskum Klassisk grammo- fonkonsert: Ludw. van Beethoven: Klavertrio í b-dur. opus 97. Emil jilels spælir klav- er, Leonid Kogan violin og Mstislaw Rostropowitsch cello. 19.30: Vedurtidindi 16.50: 18.50: