mikudagur 20. juni 1979síða 2

Síða sosialurin Nr. 4. — tuni 1973 Javnrættindarnevndin skal ráðgeva myndugleikunum: At tryggja javnrættindi millum kynini li vinum á arbeiðsplássum og í samfelags Undir viðgerðini av setan av javnrættindarnevnd, helt Jona Henriksen hesa rødu: Henda nevnd, ið skal ráðgeva myndugleikunum um, hverji tiltek, ið eru neyðug at fremja fyri at tryggja javnrættindi mill- um kynini á arbeiðspláss- um og í samfelagslivinum. Sum longu sagt í við- merkingunum er tað ongin hini Norðan- komin longur ávegis enn vit og tó hava øll verið neyðugt hesi seinastu ár- ini at steðugt arbeiða víðari við spurninginum og geva myndugleikunum áhald- andi tilmæli um fyriskip- anir fyri at tryggja javn- rættindi millum kynini, so væl sum tilber. Noregi, Svøriki og Fin- land fingu teirra javn- rættindarnevndir í 1972, Ísland í 1973 og Danmerk 1975. Upprunin til donsku nevndina kann m.a. sigast at stava frá >Kommissi- ónen vedrerende kvinder- nes stilling i samfundet, henda kommission varð ivi um, at londini eru tey hildið tað seta nevndir, sum sett í 1965 av forsætis- ráðharranum og arbeiðið hjá henni var at taka upp til umhugsunnar: 1) broytingarnar í fam- iljuviðurskiftunum, ser- stakliga barnaviðurskift- ini við tí stødugt vaksandi tali av útiarbeiðandi mammum. 2) útbúgvingina hjá kvinnum og brúkið av út- búgvingini 3) meguleikarnar fyri eftirútbúgving m.a. fyri kvinnum, sum ynskja at venda aftur til vinnulívið. 4) neyðsynið at opna nýggjar útbúgvingar- formar. Kommissiónin endaði arbeiði sítt í 1974 við 9 álitum og eini slut- rapport, har m.a. varð skotið upp at seta á stovn eina javnrættindarnevnd til at arbeiða meira mið- víst við javnrættindar- problematikkinum. Danska stjórnin setti so hesa nevnd, kallað Lige- stillingsrádet, og fekk hetta ráðið fylgjandi kom- missium við formansins loyvi: z 1) Fylgja gongdini í samfelagnum, undir hes- um lóggávuna og fylgja gongdini á arbeiðsmarkn- aðinum, undirsøkja við- urskifti, sum mótvirka javnrættindum og koma við fyriskipaðum foran- staltningum til broytingar av slíkum viðurskiftum. 2) Virka sum ráðgev- andi og koordinerandi málgagn fyri lands- myndugleikar og komm- unur í spurningum um javnrættindi millum menn og kvinnur. 3) Fremja uppskot til gransking viðvíkjandi javnrættindum millum menn og kvinnur og eisini fremja upplýsingarvirk- semi um javnrættindar- spurningar við m.a. at út- geva ritgerðir. Tá eg taki danska Ligestillingsrádet fram, so er tað ikki bert fyri at vísa teirra arbeiði, men eisini ti vit koma inn í bílætið her. - Ligestillingsrádet fær nevniliga frá fólkatingi- num øll mál, ið snúgva seg um javnrættindi, og so- statt eisini Bmálini frá okkum. ed sled] ÍÞrofa træ og útiolja 'heldur við líka og verjir virðini... Profa firrin og leys træverja er so vatn- | náttúrulíkum litum | litleys. fyri = ka Á . Træ, ongin | sum Profa | Fæst í 18 Vanda- | plantur. Lett at arbeiða við. | Fæst í dunkum við 1, 60” Tlf. 56272 — Klaksvík 3 og 10 litrum 3 litrar kr. P/fIRIS Í. Úti-olja til trystim-;- pregneraðan við, nú garðsmeblarnar. Úti-olja forðar fyri, at viðurin tornar og klovnar. Fæst eisini í ti eyð- kenda grøna liti- m. 1 litur kr. 3310 | litur; veggjum og-góluu Eitt demi: tá vit í 1977 skuldu hækka einkju- tryggingina, varð málið av fólkatinginum sent Ligestillingsrádet. Tað skuldi verið nátúr- ligt, at vit sjálvi viðgera slík mál, bæði sermál og felagsmál, ið koma undir javnrættindi. Her hjá okkum hevur kvinnan altíð staðið høgt í metum, men tað var mest í heimalivinum sum kona, mamma og matmóðir, tid- irnar broytast og kvinn- urnar koma í útistarv lá teirra partur ikki eftir. Tá vit komu so at siga bóltandi frá miðeldini til slupptíðina, var tað ein ødiliga stór samfelags- broyting, bædi fyri mann og kvinnu. Uttan at taka nakað frá kvinnuni í tí gamla sam- felagnum ella frá tí gomlu samfelagsmynstrinum, so gjørdist steðið eitt heilt annað fyri kvinnuna í nýggju tíðini. Hetta ein stóran part av árinum at vera einsamall- ar við heimi og børnum og ofta stórum barnatali, rekja torv og hoyna einsa- mallar og nógva staðir eis- ini vera í fiskaarbeiði, har slíkt var, og síðan hava húsarbeiðið við ongum hentleikum og so at siga ongum peningi at keypa klæði fyri, næstan alt mátti virkast, ja, hetta hevur ikki verið nakar 8 tímar arbeiðisdagur, nei fyri okkum í nútíðini er hetta næstan ótrúligt, og ti er eisini lætt at fata, at kvinnur kundu ikki eisini hava stundir at hverki í lands- ella bygdahúsar- húsarhaldinum. Og álíka- væl — í teimum starvum og fátæku tríatiárunum seta tær á stovn arbeiðs- kvinnufelog, og her koma so kvinnurnar sjálvar at stríðast fyri teirra áhuga- málum, og væl er strítt t.d. fyri hesum líka løn fyri líka arbeiði. Lenar- misjavnin verður burturi 1. mai 1981, sanniliga eitt stórbragd. Kvinnan i Før- oyum hevur nú leingi verið í útiarbeiði eisini, og tann sjónligasti misjavnin á arbeiðsplássunum mill- um mann og kvinnu lenar- misjavnin er so at siga burtur fyri flestu stættir, men álíkavæl er eitt og annað, ið trongir og vil koma at trongja til við- betur, ti vit mega ikki gloyma, at vit kvinnur eru farnar inn eitt mannfólka- styrt samfelag. Lógir og normar ilt er sett av Jona Henriksen: framå teimum, og tá hesar lógir t.d. skulu endurskoðast, skuldi tað ikki verið logið um ikki okkurt kom undir. Okkara samfelag eins og onnur broytist við rúk- andi ferð, og henda broyt- ing ella hesar broytingar nema við alt samfelagsliv- } ið. Ut frá hesum hava vit fyri fyrstu ferð fingið nið- urfelt í samgonguskjalið eina heila grein, grein 11: familju-, trivnaðar- og umhvervismál. Ein samgongusáttmáli skal gerast veruleiki, og í samband við nevndu grein haldi eg, setan av javn- rættindanevnd eitt stig frama vera — Javnrættindarnevndin er eitt stig Viðvíkjandi samanset- ingi av nevndini: 1 leg- frødingur, 1 umboð fyri starvsmannafelagið, 1 umboð fyri SÆK., 1 um- boð fyri Feroya Arbeið- arafelag, og 1 umboð fyri Feroya Arbeiðsgevara- felag, so er at siga, at hetta er bert eitt uppskot og kann altið broytast. Harra formaður. Til seinast vil eg siga tingmanningini frá, at tey ymsu kvinnufelegini her á landi arbeiða við javn- rættindamálinum. Við vón um góða undir- teku frá háttvirdu ting- monnum.