mikudagur 10. oktober 1979síða 6

Síða 6 sosialurin Nr. 78 — 10. oktober 1979 telf. 14720 box 76; 3800 Tórshavn 11820 p.f. sosialurin "vritaksstj Blaðstjóri: Blaðmenn: Tórfinn Smith Vilhelm Johannesen (ábyrgd) Høgni Djurhuus Johann Mortensen Jan Miiller Lýsingar: Arne Thomsen Uppseting: Sosialurin Prent: Dimmalætting Yvirtøkan POLITISKU flokkarnir fara nu undir valstríðið upp undir félkatingsvalid 23. oktober. Í komandi viku verða politiskar valsendingar í útvarpinum og undir einum ella ødrum formi verða fundir helst eisini hildnir kring landið. ONGIN IVI er um, at tað aftur hesa ferðina verða yvirtøkurnar, sum fara at eyðkenna valstríðið hjá sambands- flokkinum, og at javnaðarflokkurin verður oystur undir í skuldsetingum fyri nógvar og kostnaðarmiklar yvir- tøkur. Hetta eyðkendi valstríðið upp undir seinasta fólkatingsval og somuleiðis upp undir løgtingsvalid fyri einum ári síðani. VERULEIKIN er kortini tann, at talan bert er um eina einasta yvirtøku, og tað er yvirtøkan av postverkinum. Og til hana er bert at siga, at í fjør gav frí- merkjasølan hjá postverkinum 15 mió. kr., at meginparturin av søluni er til útlandið, og at føroysku frímerkini sostatt eru okkara næststorsta utflutningsvøra. RAKSTURIN av postverkinum hesi årini hevur so at siga hvilt i sær sjålv- um. Eisini er vert at geva gætur, at vid frimerkjadeildini hjå postverkin- um eru nógv nýggj arbeidsplåss skapt, og at talan fyri tað mesta er um arbeiðspláss til fólk, ið framman undan høvdu trupulleikar við at finna hóskandi arbeiði. SOMULEIÐIS er girostovan nýggjur stovnur her á landi. Her er talan um, at eitt arbeiðspláss er flutt úr Keyp- mannahavn heim til Føroyar, og at føroyskur peningur, sum áður var í umfari í danska samfelagnum, nú er í umfari í okkara egna samfelag. SKULU VIT gera ein samandrátt, so mugu vit koma til ta niðurstøðu, at øll skrivingin og øll talan hjá sambands- monnum um tær nógvu og kostnað- armiklu yvirtøkurnar, er at jaunmeta við søguna úr høsnagardinum á sinni, tá tann eina fjødurin varð til fimm høsn. RÆTTLEIDINGAR TIL HANUSAR W. VIDMERKINGAR Endiliga gavst ein løta at seta seg nidur og gera nakrar rættleidingar til tað, ið landbúnaðarráð- gevarin hevði í Sosialinum nr. 73, 22. sept. í ár. Vón- andi kemur henda rætt- leiðing ikki so seint, at hann er kvaldur av tí, hann fekk í rangastrúpan, tá ið hann las tað, sum stóð at lesa á forsíðuni í Sosialinum nr. 71, 15. sept. í ár. Fyrst er at undirstrika, at ein viðtala altíð kann koma eitt sind- ur skeivt fyri, uttan tó at lasta blaðmanninum fyri tað; hann kann ikki vita, at málið er viðkvæmt. Tað er einki dulsmál, hvussu tomatprísirnir verða útroknaðir. Út- reiðslurnar verða fyrst taldar saman, og tær eru slíkt sum olja, avskriving- ar og frakt v.m. Men ein faktorur vantar, og tað er heildarframleiðslan, sum tú av góðum grundum ikki kanst vita, fyrr enn oll heystingin er liðug. Ti- skil má setast so mikið hegur prísur, at tú kanst tryggja teg ímóti einum meguligum óári. Í ár metti eg hóskandi prís liggja um kr. 13,00 til 14,00 fyri hvert kilo, og ikki sum tað stóð í viðtaluni kr. 11,00 til 12,00 fyri hvert kilo. Hesin prísurin var grund- aður á eina heildarfram- Av tí at mær dámar so væl at lesa hvat alt hetta vakra harralið av floks- bossum meinar um øll viðurskifti, festi eg eyga í eitt »serblad« ein dagin, sum var sera hjartakveikj- andi elvandi til at keypa føroyska framleiðslu. Nú var tað ikki bert før- oysk framleiðsla, tað var ikki nóg mikið at keypa, nei, einastaðni stóð „hugsið — føroyskt — keypið føroyskt«. Logiskt. Ikki rera, bara kikka. Ella fyrst hugsa, so keypa. Nú helt eg allar feroy- ingar hugsa feroyskt, av tí at teir hugsa á einum máli, sum målfrødingar nevna føroyskt. So logiska sam- bandið millum hugsan og keyp átti at verið givið á forvegin. Men so høvdu summar »føroyskar« verur óivað ikki verið keyptar. Til demis lýsir ein fyri- tøka sum nevnir seg >A/S Thorshavns Mælkeforsyn- ing og Margarinefabrik«. Leggid væl til merkis, Thorshavn vid Th og leidslu upp å 10 tons, men nú hendir tað, ið henda kann: framleiðslan gjerd- ist ikki 10 tons — ella sagt eðrvísi: veður og vindur má sær ráða. Við eðrum orðum merk- ir hetta, at kiloprísurin, sum av fyrstantíð varð kalkuleraður, var ov lágur. Hanus skilur einki av hes- um, tí eg skal hava selt fyri kr. 18 — 20 fyri kilo. Gaman í, ta fyrstu tíðina letur hetta seg gera at senda tomatirnar á mark- naðin fyri henda prísin, men sum frálíður verður tú tvungin at seta prísin niður, mest orsakað av innflutninginum. Síðan er tað rættleiðing til Begoniu H. Tað tykist sum sera av- gerandi, at fólk fáa ta fatan, at Begoniu H. ongantid ådur er roynd, hvørki å Royndarstødini ella adrastadni. Begonia H. er roynd ådur, og tad å Royndarstødini! Si årsfrå- greidingina frå 1975, har sæst hvussu eydnadist. Men i somu årsfrågreiding stendur einki um, hvussu stórur innflutningurin av hesi somu plantu er, hóast landbúnaðarráðgevarin sýnist at vita hesi tel, tí, hann sigur: sølan er nógvar, nógvar ferðir sterri vegna innflutning av somu veru. Sjálvur havi eg spurt Hagdeildina um hesi innflutningstøl, men haðani var einki at frætta. Síðani vilt tú vera við, at eg ikki geri brúk av teimum selumeguleikum, ið eru. Hertil er bert eitt-- ans at siga: eg selji til flest allar blómuhandlar í land- inum. Teir, id ikki keypa frá mær, eru kanska tryggir kundar hjá Royndarsteðini. Royndarstjórin meinar, at eg havi lagt fót fyri fyrstu > royndirnar at stovna fakfelag fyri vakstrarhúsgartnarar. Ikki dugi eg at siga, um teir báðir áðurnevndu gartnarar bert vóru komnir vestur við tí í kvittanum at stovna fak- felag. Men annar var sama dag ávegis til flogvellin, og hin var bert í ferðalag við tí í hyggju at stokka inn á gólvið at síggja vakstrarhúsið, tí teir hevdu ikki sæð tað áður. Annars haldi eg tað er óhóskandi av landbúnað- arráðgevaranum at draga fakfelagsspurningin í blødini á ein slíkan hátt, at meguligar samrådingar gerast ómeguligar. Ég mundi sagt: »Skomager, bliv ved din læst!!« Til seinast verdur ein lítil viðmerking til broytt- ar matvanar hjá føroyingum. Um so feroy- ingar eta 1000 tons av tomatum um árið, so verð- ur hin feroyska tomatin ongantíð kappingarfer í prísi við hina útlendsku, so leingi oljan er avger- andi orkukeldan. Tí betur hava brúkarar- nir enn ráð í vissan mun at gjalda meira fyri góðsk- una í tí avmarkaðu fer- oysku framleiðsluni. Tað er ikki neyðugt við nærri frágreiðingum um, hvat ið hevði hent við prísinum, um nú 'tann feroyska framleiðslan var til dømis 40 tons ímóti teimum 10 tonsunum, ið nú eru (nýtslan er í letuni umleið 80 tons). Sum er, er striltið við avsetninginum. Eg vil her nýta høvi at takka búnaðarráðgevar- anum og Royndarsteðini fyri hollan stuðul og sak- liga ráðgeving. Kári á Lofti tjak og meiningar Vit gera lesarar okkara varugar við, at treytin fyri at fáa lesa. abrev upptikin undir hesum teiginum er, at blað- stjórnin veit, hver hev- ur skrivað brevini. HUGSIÐ DANSKT — KEYPID FØROYSKT! navnorðini við stórum, sum áðrenn danska skrift- málið broyttist. Var okk- urt »å« í navninum, so átti tað at stavast »aa«. Henda fyritøka framleiðir fer- oyskar verur, sum eita m.a. »RIGTIG' APPEL- SINJUICE — FRISK FRA MEJERIERNE«, 1 LITER SØDMÆLK og slikt. Kann hin føroyski heilin, sum hugsar før- oyskt fylgja vid? Aðrar føroyskar verur eru m.a. »HAZY PANTS« sum ikki koma úr Carnaby Street í London, men úr Gøtu. Hyggja vit at før- oyskum sodavatni, so sær tad ut til at bryggjariini hava ikki råd til at gera føroyskar etikettir, tí sodavatni eitur alt millum himmal og jørd á enskum og donskum. Soleiðis kundi ein hildið fram. So tað er ikki so undar- ligt, at onkur lýsir við ís- lendskum lekasteinum mitt ímillum øll hesi »føroysku« tilboðini í ser- blaðnum fyri feroyska framleiðslu. Nú mundi eg gloymt tað — men »HUS- MOR-VINDUET« — er tad ikki eisini »føroysk« framleidsla? Tad er ein føroysk fram- ' leiðsla, sum keypmenninir og verksmiðjustjórarnir hava gloymt í mongum forum. Tað er føroyska málið, sum er ein av okkara dýrmettastu fram- leiðslum. Hetta mál kann prentast á feroyskum prentsmiðjum, og soleiðis kunnu nevn setast á ver- urnar, nøvn sum eisini eru føroysk framleiðsla. Ella skal lóggáva veru- liga til fyri at fáa hesar stættir at viðurkenna okk- ara móðurmál? krippi Við burturlutingina hjá Ungmannafelagnum Virkið á Sandi hevur Notarius Publicus tann 7.10. tikið hesar vinn- arar: 1. Uppvaskimaskina seðil nr. 2712 2. Kappkoyringarsúkkla seðil nr. 992 3. Drápsveðrur seðil nr. 740 Ungmannafelagið Virkið