mikudagur 23. januar 1980síða 3

Nr. 6. — 23. januar 1980 Vitjan á klekistødini hjá Fiskaaling við Áir: sosialurin Skulu hava nýggja klekistoð við Air Hava nú umleið 200.000 laksayngul gang- andi Jón Andreasen til vinstru, ein teirra, sum skal hava laksayngul frå Fiskaaling til vårs — og hegrumegin Andreas Reinert, lívfreðingur og leiðari fyri royndunum hjá Fiskaaling Í hesum degum eru 140.000 norsk laksarogn klakt á klekisteðini norð- uri við Air. Rognini komu úr Noregi við flogfari í desember mánað. Andreas Reinert, lívfreðingur, sum stendur fyri arbeiðinum, sigur,at tað hevur klakt væl og at lítið er deytt. Hetta er onnur sending- in av laksarognum, sum P/f Fiskaaling hevur keypt úr Noregi Tey fyrstu rognini, 120.000 í tali, komu til Feroya tíð- liga í 1979 og liva í dag umleið 60.000 laksayngul eftir av hesi sendingini. Hesin laksayngulin verð- ur tann fyrsti yngulin, sum føroyskir laksaalarar til vårs fara at seta út. Tað ganga síðani tvey ár, áðrenn laksurin verður dripin og seldur. Alt ov trongligt Tað er við at verða alt ov trongligt á klekisteðini við Air. Samstundis sum tann nógvi yngulin veksur, krevur hann størri pláss. Tí er nú ætlanin at byggja eina nýggja klekisteð við Áir. Endaliga projektið er ikki liðugt, men helst verður bygt í tveimum, soleiðis, at ein bygningur verður til kleking og byrj- unarfóðring, meðan fram- leiðslan av laksamurti skal fara fram hinum bygninginum. 1* smoit) > 2 mir =nir sum Hygningarnmir, sum int norðan ; erða bygdir be yri hvalasteðina við Air, V £ i 1 koma at kosta góða milli ón kr. Ætlanin er at fara undir arbeiðið sum skjót- ast og fáa tað liðugt longu í ár Higartil mest síl Higartil hevur klekisteðin við Áir fyrst og fremst verið nýtt til kleking og byrjunarfóðring av sílum. Sílini verða strokin og rognini klakt her. Sílayng- ulin hevur síðani gingið í kørunum í einar tveir mánaðir og er so fluttur til hyljarnar í Skálabotni. Fiskaaling leigar ein av bygningunum hjá gomlu hvalasteðini. Tað er ikki av tilvild, at klekisteðin er legd júst her. Tað er nevniliga so, at ein heit kelda rennur omanfyri Air. Henda keldan er 14—15 stig heit árið runt, meðan vatnið í áunum hesa ársins tíð liggur um 1—2 stig. Tað heita vatnið verður brúkt undir klekingini og byrjunar- fóðringini og skundar sostatt undir alla gongd- ina. Laksaaling framtíðin Fiskaaling hevur gjert royndir við ælabogasílum í nógv ár. Arliga fram- leiðslan liggur nú um 100 tons Nú eru menn komnir til ta niðursteðu, at sílini vaksa ikki so skjótt sum upprunaliga hildið. Orsek- irnar til hetta kunnu vera hitin í sjónum og megu liga eisini saltinnihaldið í sjónum. Tað vísir seg haraftur ímóti, at feroysk viður- skifti eru sera væl egnað til at ala laks. Tí Fiskaaling eisini keypt tey mongu rognini úr Noregi hevur Andreas Reinert upp- Ð lýsir at faian er um eina serliga góða norska laksa stammu, fáa stóran laks av sum vit kunnu Hetta er tann laksurin, sum norðmenn selja fyri rætti- liga góða prís. Laksurin skal býtast Laksayngulin, sum hevur gingið við Air í skjótt eitt ár. skal býtast út til ymsar áhugaðar í mai mánað. Tá er hann búgvin at fara í saltvatn. Tað verða helst triggir avtakarar umframt Fiska- aling, sum ætlar at gera sínar egnu royndir. Til hetta endamálið hava teir longu keypt tveir flóti- hyljar, sum ætlanin er at hava liggjandi nærhendis Air Andreas Reinert sigur, at teir fara at brúka annan flótihylin til síl og hin til laks. Uppá fyrispurning hví tað einans eru 60.000 laksayngul eftir av teimum 120.000 rognunum, teir fingu úr Noregi, sigur Andreas Reinert, at tað altíð er eitt natúrligt svinn, men at tað hevur verið í sterra lagi nú, kemst av, at teir hava havt so lítið pláss á steðini við Air. Teir hava tí flutt nakað í flótibúr í Skálabotni og skulu í næstum flyta nakað í fimm ker, teir hava standandi í húsum í Skálabotni. At tað er trongligt við Air sæst eisini uttanfyri. tí har gongur eisini nógvur fisk 1r i néókrum KØrum. Ur 3 gr. uppí 20 g Laksayngulin lavnur il støddar. hóast hann all r varð klaktur í 1979 ur Tann minsti er g1 meðan tann stersti er 2( gr. Fyri at fáa smæsta laksavngulin at vaksa skjótari. er neyðugt at hava hann í nakað heitari vatni. Andreas Reinert sigur annars, at teir hava strok ið føroyskan laks har á stødini. Men hetta er smá- laksur, sum ikki egnar seg so væl til aling. Gongur alt sum ætlað við byggingini, so hevur Andreas vónir um, at teir kunnu strúka tann fyrsta kynslt norska laksin í 1982. Tá skuldi so veruligt grund arlag verið skapt fyri før- oyskari rognframleiðslu eisini. Uppá fyrispurning um hann heldur, at góðir meguleikar eru at ala laks í Feroyum, sigur Andreas Reinert, at vit hava góðar umsteður til tílíka aling men krevur tað, at menn seta seg væl inn í viður- skiftini áðrenn teir av ålv- ara byrja aling. Kunnleiki til fóðring og til sjúkur hjá fiskinum. er av ógvuliga stórum týdningi fyri at kunna reka eitt alibrúk, heldur Andreas Reinert fyri. Tað er vorðið alt ov trongligt á klekistødini við Air. Hon heldur til í einum av húsunum hjá gomlu hvalasteðini Síða 3 Skattaspurningar Regin Thomsen svarar Flutti til Foroya í august 1979 — hvussu við skattinum? erne i august 79, og er ansat som lærer. Det eneste, jeg har hørt fra skattemyndighederne er, at jeg har modtaget en sjálvuppgáva 1980 81. Jeg vil gerne vide Hvordan beregnes min skat til Færøerne i kalenderåret 1979? 2. Hvordan beregnes min skat i året 1989? 3. Hvilke tal (hvilken periode) skal opgives på sjålvuppgåva 1980/81? 4. Kan renter af gæld i Danmark trækkes fra den færøske skat og hvordan gør jeg det? 5. Min kone bor Danmark. Giver det nogle skattemæssige komplikationer? Venlig hilsen »Tilflytteren« ad. 1—3. Tå tygum koma til Føroyar i august 1979, verda tyg- um fyrstu ferå settur i skatt fyri skattaårid 1979/80 av mettari inn- teku í tíðini frá tygum koma og skattaárið út, t.vs. til 313.1980. Henda inntska verður umroknað til eina års- inntøku fyri at faa við progressiónina í lands- skattinum. Skattur verður so goldin fyri tann partin av skatta- árinum, tygum eru skattskyldugur Aft aná 14 1980 verður alikningin regulerað samb. veruiiga inn teku Fyri næsta skattaar 1980/81, ið rekkur frá 1.4.1980 til 313.198! i verda tygum settur skatt av mettari inntøku i hesum sama íðarskeiði, og verður broytt samb. veruliga inntøku aftana 1.4.1981 Fyri skattaárið 1981 82 verða tygum settur í skatt av inntøkuni i 1980, og eru tygum tå komin inn i gongdina, t.v.s. at tyg- um i hesum skattaåri rinda skatt av inntøkuni tygum høvdu í álmanakka- árinum frammanund- an. alikningin vanligu ad. 4. Høvudsreglan viðv. frádrátti fyri rentu av skuld er, at uttan mun til hvar lánið er tikið ella hvat endamál tað verður nýtt til, kann rentan dragast frá í inntøku- uppgerðini í Føroyum. I ti viðfangi kann gerast vart vid sundur- byti í vinnuliga og privata rentu. Sama er galdandi fyri rentu av lánum í sethúsum í útlondum, t.d. í Danmark. Gerast má tó vart við, at um so er at húsini verða út- leigaði, verður rentan frådrigin inntøkuupp- gerðini fyri húsini, og kann tá eitt meguligt hall dragast frá í inn- tekuuppgerðini í Føroyum. ad 5. Tá konan býr utianfyri Feroyar. verða tygum skattaður við persónskodu »OL«, t.v.s. sum levsur persónur. Tygum fáa tá í útroknaða lands- skatiinum ein brutto- persónsfrádrátt uppá 4000 kr. Er talan um bern hiunarlagnum xx hesi børn tilhald hjá verður eing! hava mammuni, i barnafra frattur ittur í skatt Inum í Førovum