mikudagur 30. januar 1980síða 6

telf. 14720. 11820 box 76, 3800 Tórshavn Útgevari: p/f sosialurin Fyritaks- og blaðstjóri: Blaðmenn: Tórfinn Smith (ábyrgd) Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miiller Arne Thomsen Sosialurin Dimmalætting Lýsingar: Uppseting: Prent: Útbúgving Í MORGIN hósdagin byrjar eitt søgu- ligt skeið á Feroya Fólkaháskúla. Skeiðið, sum verður hildið fyri 35 lut- takarum og varar vikuna út, er fyri arbeiðskvinnur. TAÐ ER AT fegnast um, at tílíkt skeið er fingið í lag, og vónandi er hetta bert ein byrjan til eitt storri skeið- og útbúgvingarvirksemið innan føroysku fakfelagsrørsluna vid reglu- ligum skeidum av ymiskum slag. TÅ VIT NÚ hava fingið lóg um arbeið- aravernd, skulu verkafólk velja trygg- leikaumboð á fleiri arbeiðsplássum, og eisini skulu verkafólk á teimum størru arbeiðsplássunum velja álitis- fólk. Tað verður sjálvandi tørvur á regluligum skeiðum bæði fyri trygg- leikaumboð og fyri álitisfólk. SOMULEIÐIS kemur tað sjálvandi uppá tal at halda skeið fyri tey, ið standa á odda innan fakfelagsrorsi- una og tað vil siga tey, sum sita í stjórn og annars hava ålitisstørv i verkamannafeløgunum. Og eisini er tað av stórum týdningi at reglulig skeið verða hildin fyri bæði verka- menn og kvinnur. TIL TESS AT tryggja verkafólki møguleikan fyri útbúgving og kunn- ing um ymisk viðurskifti, áttu verka- mannafeløgini at tikið seg saman um at stovna ein útbúgvingargrunn, við tí endamåli at fíggja styttri og longri skeið og kunning av ymiskum slag. Tað almenna átti eisini at latið eina hóskandi árliga upphædd í ein tílíkan grunn. VIT MUGU HAVA í huga, at síggja vit burtur frá fólka- og framhaldsskúlan- um, so er tað ikki verkafólkið, ið hevur tyngt fíggjarorku samfelagsins við krøvum um útreiðslur til útbúgv- ing. sosialurin Nr. 8 — 30. januar 1980 Prísirnir í Hebridunum Í samband við roknistykki tykkara á síðu 4 í Sosialin- um í dag, nr. 6, meti eg tað sum skyldu mína at geva tykkum tey data viðv. av- reiðingarprísum hjá Lewis Stokfisk Ltd í Hebridun- um ásettir tann 16/11- 1979, sum vit fingu fyri umleið tveimum vikum síðan. Sagt verður fyrst frá, at roknistykki tykkara, við einum teoret- iskum ísfiskatúri, vil eg ikki leggja meg út í. Men kann hetta roknistykkið ávirka floksleiðsluna hjá javnaðarmonnum, ella kanska enntá geva úttrykk fyri tí, sum hon meinar, nú hon, saman við restini av samgonguni, skal undir at hækka avreidingarprisirnar, so má tað vera skylda mín at koma við teim upplýsing- um, sum mangla á síðu 4 í Sosialinum í dag, sjálvt um tað kann gera grundar- lagið undir teorirokni- stykkinum veikari. Fyri uml. 14 døgum síð- ani fekk undirritaði upp- ringing frá einum norð- manni, staddur á Klaks- víkar Sjómansheimi og út- sendingur fyri Lewis Stokfisk Ltd. á Hebridun- um, sum gjarna vildi tosa við meg og aðrar um av- reiðingarprísir. Tíðin hjá honum her í býnum var stutt, men tað eydnaðist at fáa fatur á teim úr Klaksvíkar Utróðrarfe lags stjórn, sum ikki vóru á útróðri, og vóru vit so- statt fimm, hittu hann á Sjómansheimin um. Vit hildu ikki prísirnar síggja serliga hegar út, og spurdu tí beinanveg, um hesir avreiðingarprísir vóru ásettir við feroysk- um prísum sum grundar- lag. Hetta viðgekk hann beinanveg, uttan at blunka. Teir vóru forrætn- ingsmenn og úti eftir so sum stórum vinningi sum meguligt. Vóru okkara prísir hægri, so hevdu teirra sjálvandi eisini verið tað. Hann helt tíðina ikki vera væl valda at koma her, tí allir feroying- ar, sum hann tosaði við, sóu fram til 1. februar sum dagin, tá teir fingu nýggj- ar og góðar avreiðingar- prísir. Hann tók tí ta stødu at endurskoda Hebriduprisirnar, og gera nyggjan prislista, grund adan å teimum føroysku avreidingarprisum, koma 1. februar 1980 Hetta sigur okkum, at tå Føroya landsstýri hevur hækkað okkara av reiðingarprísir við 1.20 kr sum pr. kg. soleiðis sum umboð fyri alla feskfiskaveiðu hava kravt, so ger Lewis Stokfisk Ltd. á Hebridun- um tað sama. Toskaprísur uppá 5,20 kr. pr settur til teirra kg., verður tá 6,40 kr. pr. kg. og teir eru forrætings- vilja hava so framvegis menn, sum stóran vinning sum megu- ligt. Telini hava hug at tala. Vert er at leggja til merkis, at hesir menn sita við einum ráfiskahúsi við ongum frystigreiðum, bundnir til at ísa fiskin umaftur senda hann, fyrst við skipi og so við kelibilum á bretska mark- naðin, og at tilboð teirra er fyri ísfisk, sum vanliga er 10—14 dagar gamal. Prísirnir eru allir netto- prísir. Frátrekt eru 25% fyri toll og svinn (yvir- vekt). Tey 24% eru havnagjald og verða rokn- að av bruttovekt frá skipi. Klareringsgjald er fast 150.00 kr. Ísur kostar 12 pund pr. tons, og landing- in er frí, burtursæð frá ein- um manni av skipinum at fylgja við vektini. So vítt eg minnist, vóru hetta tær flestu upplýsingarnar, vit fingu frá hesum norð- manni Tað, sum vit bitu merki , var, at Hebriduprísirnir vóru fastir meðan nettoprisir okkara eru kunstigir, stuðlaðir av rå fiskagrunninum, og brukt vit ti sjålvandi av rokningar- og ikki avreid- ingarprisir okkara, tå vit sammettu Orsaka, eg lovadi ikki at blanda meg uppi rokni stykki tykkara. Vit tosaðu sjálvandi um teir møguleikar, hesar upplýsingar avdúkaðu fyri okkum, um nærum livandi fisk, sum vit kunnu senda sjálvir á bretska marknaðin, tá ís- fiskur 10—14 dagar gamal, kann fáa menn at geva tílík prístilboð og viðganga, at teir hava góð- an vinning. Sjálvur ivist eg onga letu í, at avrokningarprís- ir okkara á toski t.d. eisini aftaná 1. februar 1980 verður 3,56 kr. pr. kg. meðan hann á Hebridun- um verður 6,40 pr. kg. Heldur ikki ivist eg i, at Feroya landsstýri, eins og Nelson, ikki dugir at síggja nakað skeivt við okkara selupolitikki av fiskaproduktum, ella við tí avoldaðu avlopsskipan, sum fiskimenn liva undir Við heilsan Isak Matras Útvarp Føroya Tað verður ferð eftir ferð framhildið, at grundarlag- ið, tað berandi undir okk- ara samfelag og sam- felagsskipan „uppá gott og ilt« er fiskivinnan — tað alt umráðandi er at halda flotan gangandi. — Flotin má og skal haldast gangandi Tað fíggjarliga steðið verður á meir og minni skeivum rundarlagi skapt, soleiðis at skip eftir skip hóast barsilslíknandi trupulleikar stevnir út á tær fiskileiðir, ið enn unn- ast okkum her og har Her skal ikki so nógv komast inn á tey viður- skifi, ið arbeitt verður undir umborð Viðurskiftini eru stød- ugt nú sum fyrr uttan fyri alt tað, ið tangerar lóg og rættindi Tað verður arbeitt nátt og dag, gerandis heilagt — langafríggjadag og páskadagarnar sum harðast. Glottin hjá apuni er stødugt nú sum fyrr, vónin um at vindmegin fer so mikið langt upp um tað steðugt hækkandi markið, ið ger tað meguligt at fáa fiskireiðskapin í havi og bjarga honum inn aftur — v.0.0. um 10—12 vindstig beaufort. Tað verður hildið, at 6 sum tímar í koyggjuni er tann reina luxus — arbeiðsdag- urin og náttin er sostatt 18 tímar — ein skjótt- slúktan degurðabita og onkran kaffimunn. 6/6 skipanin er galdandi á nøkrum førum meguliga frægari!! Men, enn sum fyrr, eru hesar apur tær sum i skapi og hvat heilavirksemi vidvikur teir skapningar, ið einamest likna skapn- inginum sapiens Skapningar 1 x L.V.S - síggja, hoyra tosa droy ma, ieinglast, tantasera. klandrast, tjak ast, semjast o.s.fr., o.s.fr — Og her er tad, at nakad áivarsligt skortar. — Eitt nú tjakið — hvat skal ein tjakast um, og hví skal føroyska apan ikki hava hevi til at hugsa um. og oratoriskt viðgera og meguliga gera sær sínar egnu metingar um tey viðurskifti, ið aloftast liggja einum nærmast — nevniliga vidurskiftini heima å landi. Ella er hetta miðvíst? 0 informa- tiónir minni opposition — ella hvat í Guds garði er meiningin við — ella orsekin til hesi fullkomi- liga út av lagi viðurskifti. ið gera at ein ikki hevur meguleika fyri at hovra útvarpið á Munkagrunn- inum, á sjálvum Feroya Banka, fyri ikki at tosa, um ein er staddur á Ís- lands-miðunum — Gren- land — ein illa skiljandi telex strimmul — New Foundland kann ein jú ikki droyma um — men tað er ivaleyst av minni týdningi, tí har verða vit — eins og vit verða tað í Íslandi — riknir ut!! Men vegna allar menn- iSkja apur við tilhalds- staði | Førovum — er tad ikki møguligt at fáa skoytt nøkur milli-watt uppi sendiorku útvarpsins Ul sjálvt um tað stødugt verður puklað nátt sum dag — gerandis heilagt sum so ynskja hesir, teir miskendu, ið fáa eina ársfrágreiðing frá FF tveitta inn á messuborðið har ein svart upp á hvítt á síðu 5 beinleiðis kann lesa, at minstalønin við basis í faktiska tímatalinum knappliga táttar í tey 30% og ikki 99,5% av tilsvar- andi lønarlagnum hjá ein- um arbeiðsmanni á landi. tá er roknað við normal tímum. Ja, so ynskja hesi menniskju stødugt at falda hendurnar og biðja Faðir vár, tá ið morgun- andaktin verður útvarpað — hesi menniskju liva enn í vónini og biðja. Afturat hesum kann leggjast, at tíðindastubbin er ófert tjakgrundarlag tá tað vegna einhverja preusara radio-steð ikki gerst til kappgitingar. Vit hava móttakaran í ordan. Tað er ein lívstreyt — og hartil eru eisini hátalarar á dekkinum. Eg haldi, at hetta ynsk ið (ella krav) menniskja- apunar átti at verðið gingið á meti — serstak- liga tá hesar somu apur eru nærum einasti virðis skapandi stætturin, ið landið eigur og misnýtur Hetta einum seinasta er við lítlum men er einamest skrivað fyrivarni — um ein skal taka hin partin av fiskimanna stættini fyri fult — nevni liga stemmufiskara-spýtt- slikkararnar — serliga tá hesir koma sær fram at eini mikrofon, og tað, ið tá verður sagt frá teirra síðu serliga tá tað stundar móti vali! A Munkagrunninum stutt fyri jól 1979 John Smith, meistari á Th. Nygaard |