leygardagur 1. mars 1980síða 3

Nr. 17 — 1. mars 1980 sosialurin Síða 3 Í samband við legtingsmál nr. 54/1979: Ymisk lógarupp- skot um stuðul til fiskivinn- una hevur F.F. sent løgting- inum yvirlit yvir inntøku- og veiðuviðurskifti hjá ísfiska- skipum í 1979 og annars yvirlit yvir inntekurnar hjá fiskimionnum á sørum veiðihættum í 1979. Ein samandráttur av inn- tøkutølunum hjá fiskimonn- um í talvuni vísir gongdina í inntøku pr. dag bæði í krón- um og samanborið við løn- argongdina annars í samfe- lagnum. Sterri ísfiskatrolarar Smærri ísfiskatrolarar Ísfiskalínuskip Ísfiskagarnaskip Nótaskip Rækjuskip Ídnaðarfisktrolarar Hekkutrolarar á saitf. flaka- og ísfiskaveiði Saitfiskalínuskip Hemara- og svartkalva- frystiskip Snelluskip å saltfiska veiði Annars kann nevnast, at minstadagienin pr. 1. januar 1980 var 7% hægri enn hon var pr. 1. juli 1979. Sum tað sæst av tølunum omanfyri er yvirhøvur minking í inn- tøkum fiskimanna. Hendan minking er lutvíst beinleiðis í krónum á flestu veiðihætt um, sum eisini umfata nógv stærsta talið av fiskimonn- um. Men tá sammett verður vid lenarlagið annars er tal- an um minking í inntøkum fiskimanna á øllum veiði hættum uttan á rækjuveiðu og á hemara- og svartkaiva- veiðu, og hendan seinna veiðan hevur framvegis sina dagign, sum er undir minstudagign á landi. Til omannevndu uppskot, sum legtingið nú skal hava til 1. viðgerð, hevur Føroya Fiskimannafelag fylgjandi viðmerkingar: Viðvíkjandi fesk- fiskaveiðuni Vit sendu í november lands- stýrinum bræv saman við hinum feløgunum í landin- um sum hava áhuga í fesk fiskaveiðuni, har vit mettu, at neyðugt varð við eini hækking í ráfiskaprísunum pr. 1. oktober 1979, sum svaraði til kr. 1,20 pr. kg. um feskfiskaveiðan undir Dag- Broyt- Ár hýra ing 1979 543 1978 504 + 8% 1979 434 1978 522 — 17% 1979 327 1978 360 — 9% 1979 372 1978 439 — 15% 1979 454 1978 500 - 9% 1979 689 1978 537 + 28% 1979 438 1978 402 + 9% 1979 360 1978 362 1% 1979 462 1978 459 + 1% 1979 305 1978 222 + 37% 1979 312 1978 319 - 2% Føroyum skuldi kunna halda áfram. Lætt er tó at síggja at við hesum uppskoti er langt frå at fiskimenn hava fingið eina príshækkan, sum omanfyri nevnt, og vilja vit mótmæla at ikki i størri mun er fylgt hesum tilmæli. Fyri tær ymsu feskfiska- veiðurnar hava vit annars hesar viðmerkingar: Við- víkjandi línuskipum. Størsti batin í uppskotinum frá landsstýrinum er hjá mann ingunum á línubátum, men her kunnu vit eisini vísa á, at her eru inntøkurnar so mikið lágar, at tær framveg- is langt frá kunnu sigast at svara til, hvat hesir fiski- menn við teirra arbeiðs- umsteðum kunnu haldast at hava krav uppá. Skotið verður upp, at umframt eina vanliga prishækking skal manningarstudningurin hækkast ur 15 i 32 oyru pr kg. Hesi 32 oyru skulu so minkast við 1 oyra fyri hverji 10 oyru ráfiskaprísur- in fer upp í mun til prísirnar 1. februar 1980. Vit vilja undirstrika, at neyðugt verður við enn størri bata av inntøkumøgu- leikunum hjá hesum parti av flotanum, men annars halda vit ta uppskotnu av- trappingina vera heilt ógrundaða. Talan er jú als ikki um at avtrappa rakst Allar fiskimanna inntøkurnar minka Óli Jacobsen, formaður í F.F.: Lægsta Lut- dagien 1/7 fail Broyting 311 175% 276 183 — 4% 311 140 276 189 — 26% - 311 105 276 130 — 19% 311 120 276 159 — 25% 311 146 276 181 19% 311 222 276 195 + 14% 311 141 276 146 3% 311 116 276 131 11% 311 149 276 166 10% 311 98 276 80 + 23% 311 100 276 116 14% rar-studningin til skipini, hvussu høgt prisurin enn fer upp, og kann tað als ikki vera rímiligt og rætt at bert fiskimenn skulu avtrappast. Og annars at byrja at av trappa henda Jutfalsliga avmarkaða bata, so skjótt prísurin er farin upp við teimum fyrstu 10 oyrunum fyrikemur okkum at vera burtur úr vón og viti. Inn- tøkutølini vísa heilt skilliga, at prísurin skal hækka við nógvar ferðir 10 oyrum, áðrenn inntøkurnar við línu- bátum kunnu sigast at vera bert nøkulunda rimiligar, og tað sjálvt um hesi 32 oyru standa við. Vit kunnu bert nevna, at minstadaglønin fyri 8. tímars arbeiðsdag á landi í dag er hægri enn miðaldagignin = var við einum linubåti til ísfisk i 1979. Og so kann ein og hvør gera sær eina meting av hvussu munurin er å timalønini. So vit fara í minsta lagi at mæla til, at viðbótin hjá fiskimonnum verður ásett eftir somu reglum sum rakstrarstudningurin til skipini, t.v.s. uttan avtrapp- ing. Tað kann eisini vera mint um, at mettu utreiésiu- tølini av hesi skipan eru bygd á ta fullu upphæddina, t.v.s. uttan avtrapping. Viðvíkjandi garnaskipum. trol- og Skotið er upp, at manningarstudning- ur til trol- og garnaveiðu skal vera 5 oyru pr. kg. Sum framlagda uppskotið er orð- að, skal hesin studningur ikki avtrappast, men lands- styrismaðurin, sum legði málið fram, segði undir framløguni, at hetta var eitt mistak, og bað hann um at fáa hetta broytt undir við- gerðini í figgjarnevndini, og verða viðmerkingarnar nið anfyri gjørdar ut frá hesum. Hetta uppskot er ætlað at minka um viðbótina hjá trolara- og garnamonnum við 2 oyrum. Umroknað til prís merkir hetta sostatt eina lækking uppá 7-—8 oyru hjá troimonnum og 4—5 oyru hjá garnamonn- um, ella ein midallækking í inntekuni uppá eini 2% í mun til hvat hon annars vildi verið. Hesi ætlan vilja vit mótmæla. Viðbótin er fastløgd eftir legtingsióg frá 1975, og merkir hendan ætlan ein versnan av hesi skipan. Vit halda tað vera heilt órímiligt, tá talan verður um hækking av oll um møguligum veitingum at fara at minka sk'pan sum hava. um eina fiskimenn Vit hava jú longu víst á, at inntekurnar hjá stiska- monnum beinleiðis eru minkaðar frá 1978--79 Hendan minking er í krón um hjá línubátum, garna bátum og smærri trolarum meðan talan er um minking í inntekuni í mun til lønar lagið annars hjá øllum ís fiskamonnum Og alt bendir á, at henda jutfais liga minking fer at halda fram í 1980. Tí haida vit tað vera høpisleyst við beinieið is lóggávu at økja um hesa niðurgongd í inntekunum. Vit vilja undirstrika, at eing in bólkur av fiskimonnum, sum her er talan um, fær nakra órímiliga hega teku. Tad er nærmast tvørt ur ímóti. Vit kunnu nevna sum demi, at við lægstu timalønini í dag gevur ein 10 tíma arbeiðsdagur á landi meira enn midaldagiønin var við teimum smærru ís fiskatrolarunum í 1979. Vit kunnu bert taka upp- aftur, at vit kunnu ikki góð- kenna, at grundir eru fyri teirri ætlaðu skerjing av við- bótini, og vilja vit mæla til í minsta lagi, at lógargreinin hesum viðvíkjandi verður samtykt sum hon stendur uttan nakra broyting, og vilja vit annars viðvíkjandi ætlaðu avtrappingini vísa til tað sum er ført fram oman- fyri inn At enda vónar og roknar F.F. við, at løgtingid fer at hava viðmerkingarnar huga, tå nevndu uppskot verða vidgjørd: Okkara tilmæli eru øll saklig og halda vit tey vera væl undirbygd, og rokna vit tiskil vid at tey verda tikin til eftirtektar Framhald av forsiduni — Javnadarflokkurin er komin til eina aðra steðu? — Ja, vit hava fingið út- rokningar til vega, sum sýna, at ein partur av tøl- unum, sum tjóðveldis- flokkurin bar fram undir viðgerðini á tingi, ikki eru heilt rett. Erlendur Patursson hevur víst å,at ein innteka upp á 41.000 kr. fer at missa 11 pst. av prísvið- bótini i komandi ári, meðan ein innteka upp á 180.000 kr. bert kemur at missa 5 pst. Gloymt lenar- frádráttin — Hetta er ikki rætt at fáa eina skattskylduga innteku upp á 41.000 kr skulu vit hava eina brutto- innteku upp á 45.600 kr., tí burtur av hesum talin- um skulu vit draga løntak- arafrádráttin upp á 4.600 kr. frá. — Hendan inntekan fer at fáa eina minni prísvið- bót upp á 2.277 kr. ella eina lækking upp á 4,7 pst. Taka vit inntekuna upp á 180.000 kr., so skulu vit upp á 174.600 kr teku, tí vit skulu fram- taka lentakarafrá- dráttin við. Hendan nn- vegis inn- tøkan ler at fáa eina hægr! prisvidbot upp á 6.857 kr sum 1 prosentum svarar t1 eina lækking upp á 3 1 a á pst Við eðrum orðum er tað ikki so, sum ein partur 2 tjóðveldisflokkinum hevur víst á, nevniliga åvikavist 11 og 5 pst Broytt og óbroytt Nú nevndi tú eitt tal upp á 2.277 kr., hvaðani fært tú hetta talið? Pad talið fáa a tann hati, at rokna við vekstr! a | 1t iram um vit einum upp á 15 árliga, og rokna út, hvat prísviðbótin vildi givið, um tollur og innflutnings- gjøld vóru tikin við, altso óbroytt, og um vit rokna prís- pst prístalið uttan toll og inn- flutningsgjald, altso sam- bært landsstýrisuppskot inum. Munurin millum hesi útroknaðu teiini verður 2.277 kr — Hvussu heg hevði prisviðbótin verið, eingin broyting framd? — Hon hevði verið 6.208 kr. Og um lógarunp- skotið kemur í gjegnum, verður viðbótin 3.621 um verður kr Skattur ikki við — Annars kann verða lagt afturat, at skattur verður ikki taldur við um. Tollur og ingsgjald er jú eitt slag a skatti prístalin- mm flt nnilutn- ondum hava Í eðrun politikarar fyri fleiri árum síðani tikið toll og inn- flutningsgjøld ur pristal- inum. Í Danmark varð hetta gjert í 1964. — Eisini kann verða nevnt, at prístalið hjá okk- um verður regulerað fýra ferðir árliga. Í nekrum londum er eingin pristals- skipan, meðan nekur lond bert regulera tvær ferðir um árið. Hækkingin verður minni Nú hoyra nogv bert, hesar ymisku vidbøturnar fara at minka, men hvussu verður veksturin? Bæði krónum og prosentum fær hin minna inntøkan sterr! endurgjald samanborið við hina sterri inntekuna, tá skattaloysnin og prís- talsviðgerðin verða tikin undir einum. — Hetta sæst á talvu 3, sum sýnir, at inntøka upp á 45.600 kr. fær 310 kr vit hvussu nógv minni í skatti, meðan hon fær eitt prísendurgjald upp á 3.621 kr., um vit framvegis halda okkum til ein prisvekstur upp á 15 prosent komandi ári. Samanlagt verður talið 3.921 kr. ella plus 8,6 pst fyri ta inntøkuna. Síðan minkar tann prosent v!si vøKsturin ongur app inntekan kemur, og taka Vit ta ova- stu inntekuna í talvu pp á 84.600 kr oO verður meirskatturin hjá henni 4.270 kr., meðan prísendurgjaldið erður 3.621 kr. Tað vil siga, at hendan inntøkan hevur eina minking upp á 649 kr ella eina minking upp á 0,4 pst Sostatt er ikki talan im eina minking i krón im, men taian er haraftur- 1Imoti um eina Tinni hækking enn, um tollur og nnflutningsgjaldið kki varð tikið úr prístalinum. Vendir ikki tunga endan niðureftir Loysnin hjá landsstyr- inum er segd at venda tann tunga endan niður eftir, er tað ikki so? at loysnin vendir tí ist í, um tað er rætt, tunga endanum niðureftir Um vit góvu fulla kom- pensatión í gjegnum prís- tollhækkingar- nar og hækkingarnar í inn- flutningsgjaldinum, vildi tað fert við sær, at t.d. eini hjún, sum bæði arbeiða og talið fyri hava eina stóra inntøku, men eingi børn hava, fáa tvær pristalsvidbøtur medan ein låg inntøka in naður við fleiri børn im og sum er einsamallur at forvinna til húsið — fær ert en viðbót P.v.s., at tann seinni erðu lóg harðar: raktur av toiunum og inn Framhald á síðu 7