mikudagur 12. mars 1980síða 6

Síða 6 - am telf. 14720. 11820 sostalurin box 76, 3800 Torshavn Útgevari: p/f sosialurin Fyritaks- og blaðstjóri: Blaðmenn: Tórfirn Smith (ábyrgd) Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miiller Arne Thomsen Sosialurin Dimmalætting Lýsingar: Uppseting: Prent: Tveir sjónvarpssendarar og hvat so??? TAÐ MÁ SIGAST, at kjakið um sjón- varp i Føroyum er komið í eina heldur løgna legu. Mong eru tey, sum eru sera fegin um núverandi sendingar og kanska kundu fleiri hugsað sær hetta sum eina varandi loysn á sjón- varpsmálinum. Onnur eru meira krit- isk og kundu hugsað sær eftirlit við sendingunum. Aftur ein annar partur heldur at lítil dugur er í teim føroysku sendingunum. ONKI ER AT IVAST Í, at tey ymisku sjónvarpsfelggini kring landið gera sítt besta, og at dygd er í nógvum av teim sendingum, sum vístar verða, er ikki so legið. Hetta eru sendingar, sum m.a. danska sjónvarpið hevur nýtt stórar peningaupphæddir til at framleiða. SJÁLVANDI SKULU vit miða móti einum almennum sjónvarpi, og somuleiðis krevja vit eftirlit við send- ingunum, um tær so eru sendar frá einum privatum ella einum almenn- um sjónvarpi. Vit hava eina útvarps- nevnd, sum hevur eftirlit við tí, sum verður sent í útvarpinum. Vit hava eina nevnd, sum hevur eftirlit við teimum filmum, sum vístir verða í biohøllunum, so sjálvandi skulu vit eisini hava eina nevnd, sum skal hava eftirlit við tí, sum sent verður í sjónvarpinum. TAÐ ER SERLIGA umráðandi við eini tilikari eftirlitsnevnd, tá talan er um føroyskar sendingar. Tað er ógvuliga skjótt, at tílíkar sendingar kunnu fáa eina ávísa »slagsidu«, m.a. við at ávísir áhugabólkar kunnu fáa valdið á sjónvarpinum. Vit vita, hvussu effek- tivt sjónvarp kann ávirka fólk, og tá kann lættliga vandi vera á ferð. TAÐ FRÆTTIST einaferð, at ein landsstýrismaður skal hava bílagt tveir sjónvarpssendarar, men ikki er at vóna, at landsstýrið heldur spurn- ingin vera loystan við tí. Vit hoyra lítið um ætlanir landsstýrisins í sjón- varpsmálinum. Hví??? TVEIR SJÓNVARPSSENDARAR — og hvat so??? sosialurin Nr. 20 — 12. mars 1980 Skommin og/ella skaðin Sjónvarpsfelagið, sum fekk fyribilsloyvi til at standa fyri sjónvarps- sendingum, hevur nú longri tíð sýnt okkum, hvussu tað heldur, at slík- ar sendingar skulu fyri- skipast. Eftir øllum at dema verður hevuðsdenturin lagdur á, at senditíðin skal vera so long sum megu- ligt, meðan minni verður lagt í dygdina á sending- unum. Sjálvandi kann verða ført fram frá felag- sins síðu, at soldað verður væl og virðiliga, og at sent verður bert 4 dagar um vikuna o.s.fr Í hvussu vendir, víkir og so er senditíðin nógv ov long og dygdin ov vánalig — ella fyri at siga tað eðrvísi, so er megin- parturin av tí, sum sent verður, fullkomiliga á- hugaleys og óneyðug ifylla — og vit høvdu verið betur fyri, um vit høvdu sloppið undan slíkari ifyllu. Afturat hesum kemur so tað, sum bein- leiðis er so vánaligt, at tað liggur niðan fyri eitthvert lágmark. Nú skal eisini sigast, at summar av sendingunum eru framúr góðar, men tær eru nú bara tær fáu. Samanumtikið kann sigast, at sjónvarpsfelagið tykist ikki at vera ført fyri at standa fyri tí álvarsama málið, sum tað er at velja tað tilfar burturúr, sum skal sendast út til øll tey heim, sum hava sjón- varpstól. Aðrenn skommin verður alt ov stór, og áðrenn skaðin er heilt 6- bótaligur, má landsstýrið taka sær rættiliga um reiggj. Her er ov mikið drálað — nú skal og má okkurt gerast — og tað skal ikki bara vera nú, men nú í stundini at fáast skal í lag tað tiltakið, sum er neyðugt fyri at fáa skil á. Og tiltakið er einans at festa nakrar fáar reglur niður á blað. Nóg mikið er at vísa til skriv barnaárs- nevndarinnar frá 1.2.80 til landsstýrið við hjálagda skrivi frá undirnevnd barnaårsnevndarinnar við víkjandi sjónvarpi. Soljóðandi skriv er í dag sent Feroya Landsstýri, her: „Í teirri áheitan um setan av eini barnaárs- nevrd, sum í mars 1979 varð sent landsstýrinum, varð tilskilað, at barnaárs- nevndin m.a. serliga átti at leggja dent á: »at gera vart við tervin á reglum um senditíð og innihaldið í sendingunum nú sjón- varpssendingar verða byrjadar«. Visandi til hetta setti starvsnevndin hjå barna- årsnevndini við skrivi dagfest 21 september 1979 eina undirnevnd at viðgera spurningin um hendan tervin, og í undir nevndini vóru umboð fyri hesar stovnar og feløg: Útvarp Føroya, Næm- ingafelagið á Læraraskul- anum, Havnar Sjónleik- arafelag, Rithevunda- felagið, Foreidrafelagid á Venjingarskúlanum, Brúkarafelagið, Feroya Skótasamband, Feroya Landsstýri og Lands- skúlastjórin. Undirnevndin hevur í skrivi dagfest 10 novemb- er 1979, sí hjálagda avrit, boðað starvsnevndini frá úrslitinum av arbeiði sín- um. A fundi í barnaárs- nevndini 12. november 1979 varð hetta skrivið vidgjørt, og samtykt varð, at barnaársnevndin skuldi boða landsstýrinum frá úrslitinum av hesum undirnevndararbeiði. Sostatt sendir nevndin hjá barnaárs nevndini vid starvs- hesum landsstýrinum umrødda skriv dagfest 10. novemb- er 1979 frå undirnevndini vid åheitan um, at lands- styrid skipar fyri, at veru- lig reglugerð verður gjørd fyri sjónvarpssendingar nar hjá privatu sjónvarps- feløgunum, og at sjónar miðini hjá undirnevndini verða havd í huga, tá ið reglurnar um tilfarið, ið sent verður, senditíðina og eftirlitið verða gjørdar Í hesum sambandi kann starvsnevndin upplýsa, at á umredda fundi í barna- ársnenvdini gjerdi eitt umboð vart við, at undir viðgerðini av legtingsmáli nr. 70/1978: Stovnan av sjónvarpi, setti Jona Hen- riksen 29. september 1978 fram uppskot til samtykt- ar um, at: »Aårenn loyvi verður givið til royndar- sendingar hjá sjónvarps- felogum, verður álagt landsstýrinum at gera reglugerð fyri nevndu sendingum. Reglugerðin verður at leggja fyri sjón- varpsnevndina.« Hetta uppskot varð samtykt av løgtinginum sama dag. Tað er henda reglugerð, undirnevndin í hjálagda skrivi dagfest 10. novemb- er 1979, ynskir sett í gildi í staðin fyri tær 4 treytir- nar, sum landsstýrið hevur sett sjónvarpsfeleg- unum í teimum førum, har loyvi hevur verið givið at senda sjónvarpssending- ar: Starvsnevndin hjá barnaársnevndini hevur eina serliga viðmerking til ta 3. av teimum 4 treytun- um, sum sigur: „At tilfarið, ið sent verður, er av slíkari dygd, at ell kunnu síggja tað, um neyðugt undir eftirliti av filmseftirlitinum« Tað kemur fyri, at sjón- varpsfelagið í skránni til- skilar, at ein sending er óegnað fyri bern ella tílíkt. Tá ið ein treytin fyri at senda sjónvarpssendingar er, at tilfarið skal vera av slíkari dygd, at øll kunnu síggja tað, metir starvs- nevndin, at tað tilfar, sum sjónvarpsfelagið sendir, eigur at kunna síggjast av bæði vaksnum og bernum. Er hetta ikki ætlan lands- styrisins við treytini, mælir starvsnevndin til, at treytin verður orðað ødrvisi, t.d. við at eitt ippiskoyti verður gjørt um, at: »t skal vera loyvt sjónvarpsfelagnum at gera vart við, at ein send- ing er óegnað fyri børn«, ella tílíkt. Lagt skal verða afturat, at starvsnevndini kunn- igt eru upphavsrættar- ligu spurningarnir í sam- band við sjónvarps- sendingarnar hjá sjón- varpsfeløgunum ikki loystar, og sendingarnar, sum verða tappaðar frá danska sjónvarpinum, mugu sostatt helst sigast it vera ólógligar í mun til 1pphavsrættarlóggávuna, ella sum sjálvur landsstýr- ismaðurin í mentunarmál- um málbar seg undir við- gerðini av uppskotinum til figgjarløgtingslog 1980/ 81 í legtinginum fyri stuttum: »Sendingarnar eru illegalar«. Ut frá hesum skal starvsnevndin gera vart við, at tað sjálvandi eftir teirri reglugerð, sum eigur at verða gjerd fyri sjón- varpssendingunum, má vera ein treyt, ikki bert at telefonvrek Føroya Løg- tings landsstyrisins vegna hevur fingið loyvi frá »Post- og telegrafvæsen- et« til, at sjónvarpsfelagið kann senda við avvarandi tólum, men eisini at felag- ið lúkar treytirnar eftir upphavsrættarlóggávuni. Sum tilskilað av undir- nevndini í hjálagda skrivi dagfest 10. november 1979 kann sjónvarpið fáa stórt árin bæði á vaksin og bern, og sostatt heitir starvsnevndin hjá barna- årsnevndini við hesum á landsstýrið um skjótast gjørligt at fáa framman- fyri umreddu viðurskifti viðvíkjandi sjónvarps- sendingunum í rætt lag«. Sagt verður frá hesum. Elisabeth Thorsteinsson formaður Tysdagin 6. november kom nevndin saman at vidgera punkt 7 i virkis- skrånni: »Tørvin å reglum um senditíð og innihaldið i sjønvarpinum«. Nevndin er samd um,at hetta lag, sum hevur verið higartil, ber ikki til og má betast um. Mælt verður til at venda sær til Lands- stýrið við áheitan um at nágreinilig reglugerð um senditíð og tilfar verður sett í gildi. Í letuni verður sent sambært fyribils- treytir kunngjerdar sjón- varpsfelagnum í Havn við skrivi frá 2/11. 1978, so- ljóðandi: 1. Tíðin verður avmark- að til alment feroyskt sjónvarp byrjar sending- ar. 2. Sjónvarpsfelagið tek ur sjálvt alla ábyrgd av sendingunum m.a. at fáa tilfar til vega, og fær ikki loyvi at krevja alment gjald. 3. At tilfarið, ið sent verður er av slíkari dygd, at øll kunnu síggja tað, um neyðugt undir eftirliti av filmseftirlitinum. 4. Verða hesar treytir ikki hildnar, missir felagið rættin at halda fram við sendingunum. Landsstýrið skilar sær rætt til at skoyta aðrar treytir uppi«. Higartil hevur Lands- stýrið ikki skoytt aðrar treytir uppí, tí omanfyri nevndu treytir kunnu ikki roknast sum ein verulig reglugerð. Tað hevur borið til hjá Sjónvarpsfelagnum at senda tilfar uttan eftir- lit og at hava sendingar í óavmarkaða tíð sunnudag sum gerandisdag. Tá hugsað verður um tað árin sjónvarpið hevur, bæði á vaksin og bern og hvussu kevandi tað er fyri heimliga hugnaðin og um- hvervið, er neyðugt at rópa eitt varskó sum skjótast. Nevndin mælir tí til, sjálvt um tað er í heldur seinna lagi, at barnaårs- nevndin heitir á Lands- stýrið og ger vart við hesi viðurskifti, serstakliga cå ein hevur bernini í huga. Landsstýrið má ikki drála longur, men syrgja fyri at ein holl reglugerð verður gjørd galdandi, at fullgott eftirlit verður við tilfarin- um, sum sent verður, og ikki minst verður neyðugt at avmarkað senditíðina. Hetta við avmarkaðari senditíð verður drigið fram av tí at nevndin hevur hugsað um hvussu henda núverandi senditíð fer at samsvara við ta senditíð, ið verður megu- ligt at hava, tá almenna sjónvarpið verður sett á stovn. + pt