mikudagur 16. apríl 1980síða 14

Síða 14 sosialurin Listaummæli Hans J. Clerfoss Sýndi FriA påskir ir ininga Listaskål Hóast at tað er n hevði hanr rt 15 máln ingar við á im sinn Durturav nanr hevur fing ið n ingalist sum heildags arbeiði í gott 10 ár, eru málningar hansara enn rættiliga natúrulistiskir og tí lættir at skilja og at meta um. Teir eru tó ab- straktir á tann hátt, at hóast motivið sýnist at vera staðbundið, er úrsiitið ikki ein beinleiðis reproduktión av tí, men heldur eitt úrslit av teim- um kenslum, ið eitt bygda- lag ella ein mannamúgva gevur honum ið tí hann ferðast framvið. A framsýningini vóru nakrar litfagrar landslags- myndir, bygdar upp við perspektivi og litsaman- seting í javnvági. Gott og væl úr hondum greitt handverk. Eisini tær tríggjar kvinnumyndirnar vóru ógvuliga spennandi og følnar. Men fyri at venda aftur til tað eg segði um Hans J. sum fólkalívsmálara, so dámar mær ógvuliga væl tær myndir hansara, ið royna at lýsa stemningar og árin av menniskjum í teirra dagliga lívi og tilveru. Her hevur Hans J. nakað uppá hjarta og her síggja vit at hann arbeiðir við einum evni, ið kanska ikki er so »taknemmiligt« sum sorg, gravarferå o.a. slíkt, men at hann her tveitir seg ut i tann sprelllivandi dagligdagin vid sinum gravkúm, buldozarum og ungum gentum í reyðum T-shirts. Hans J. arbeiðir eisini við bundnum motivum viðhvert. T.d. arbeiddi Apropos fer- oyskari list Aðrenn eg fari víðari vil * LÁA : mælunum, noyðist eg at nema eitt sindur við málið: tann føroyski lista- maðurin/kvinnan og áskoðarin/keyparin Í segubókunum kunnu vit lesa um listamiðdepul- Málningur eftir Frimodt Joensen ar sum París, Firenze og Wien t.d., og um hverja ávirkan hesir býir hava havt á listaheimin í dag. Har vísti tað seg, at umsteðurnar vóru til staðar at skapa gróðrar- botn undir einum ríkum listaarbeiði og hetta elvdi so uppaftur til at alt fleiri fingu hug at arbeiða við hesum. A einum lítlum oyggja- landi í N. Atlantshavinum kanska timti heildagslistamonnum kvinnum, t.v.s. Í pr. 1000 vidurskifti t.d. i brochur- um og eðrum prentlutum, soleiðis at tann tradition- elli klippfiskurin fekk ein lítlabeiggja. Og hann, ið ber hesum listafólki uppi fíggjarliga, eru ikki so nógv teir al- mennu myndugleikarnir, sum tann vanligi borgarin — og kanska eina mest í Havn — ið trúliga vitjar inn á framsýningarnar, og sum keypir lutirnar frá listafólkinum at prýða sítt heim við. Listaverk eru ikki bílig og tí kundi áskoðarin saktans fingið list í einari nógv sterri mongd við at keypt repro- duktiónir og prent av ym- iskum slag fyri teir somu pengar, men nei, hann vil hava ektaða, feroyska list og tað eigur hann takk uppiborna fyri. Men at tað er gróðrar- botnur undir feroyskari list vil ikki siga, at vit ell eru listafólk. Nógv vilja royna seg sum listafólk, tað týða tær mongu framsyningarnar um og tað er bara gott, men onkur má solda frá og dema ímillum hvat ið er list og ikki, soleiðis at kvaliteturin ikki verður avloystur av kvantitetin- um, tí tá er einki eftir. Her er tað at tann ærligi og objektivi listaummæl- arin kemur uppí leikin, og teir kunnu teljast á einari hond! Alt ov ofta sær man hetta forherligandi tvætlið, har ið fullkomiliga talent- leys >listafólk< verða hevj- Málningur eftir Hans J. Glerfoss aði uppí skyggj. Hvat skulu hesi armu stakklar so hugsa um seg sjálvar aftaná. Tað er út frá hesum at eg vil loyva mær at siga nekur orð um tveir aðrar framsýnarar, ið sýndu fram málningar ávikavist í Listaskálanum og í Smiðjuni í Havn seinasta vikuskiftið. Frimodt Joensen sýndi fram 44 málningar í Listaskálanum. Nógv er sagt um Frimodt og onkur hevur roynt at álagt máln- ingum hansara ymisk virði hverja ferð hann hevur sýnt fram. Men lat tað verða sagt beinanveg- in, at mín meting av máln- ingunum hjá Frimodt er segan um klæðini hjá keisaranum, sum H.C. Andersen skrivadi um å sinni. Her eru ongi klædi og her er ongin list. Eg veit at onkur hevur roynt at fjalt Frimodt undir heitinum »naivistiskur«, men tað er ov lætt sloppið við tí. Eg havi sæð nógvar fantastiska góðar naivist iskar málningar, ið einki hava við tað sum Frimodt letur úr sínum hondum at gera. Lat meg lýsa hetta meira tekniskt. Tad er ov lætt at síggja, at Frimodt fyri tað fyrsta ikki dugir at tekna og tí sveima fjell, hús, bátar og fólk ímillum hvert annað. Litirnir eru eisini heilt út av lagi. Um tað var við tí fyri eygað at hann vildi provokera okkum við hesum, so hevði eg skilt hann betri, men tá ið sam- fullir 43 málningar standa og.skríggja teg inn í eyg- uni í einum litruðuleika, dugir henda umberingin ikki meira. Eg havi heldur ongantíð sæð bara ein væl blandaðan lit hjá Frimod. Tá ið teir endliga eru blandaðir fáa teir ein skitnan „karakter“, sum týðir uppá, at litirnir, ið standa sum pólar ímóti hverjum eðrum, verða blandaðir saman og tí verður úrslitið har eftir. Av øllum hesum 44 málningum var tað tó ein ið eg kundi góðtaka. Tað Nr. 29 — 16. apríl 1980 var nr. li í skránni »Veltan«. Har var ein åvis javnvåg i millum litirnar og hetta var tann måln- ingurin, ið nærmast kundi koma heitinum »verulig naivisma«. Jacob Fuglø sýndi fram 28 málningar niðri i Smiðjuni. Motivini vóru ógvuliga traditionell: Risin og Kellingin, Royk- stovan, Grindadråp, Trøll- konufingur o.s.fr., men tey vóru sum tikin burturúr postkortum. Púra stein- deyð og ein ræðulig litsamanseting - við svertum, plastiskum og vamlusligum fjøllum, ið eg ikki kenni til at hava sæd nakrastaðni i Føroy- um. Tær myndirnar, ið vóru úr Grenlandi, vóru heldur ikki betri. Eg vil tó heita á Jacob um at halda áfram, tí hetta er bert hansara onnur framsýn- ing, so tað er tíð til øll framstig, men listamaður er hann so ikki vorðin enn. Bjarki Højgaard A —axW Gálgahumor á intensivari deild stovuna hjá deildarsjúkra- systrini og skrivstovuna hjá Dr. Emerson. Pallurin er bygdur upp í trimum hædd- um og ljósini verða brúkt til skiftini. Ein einføld og effektiv loysn. Skiftini ganga skjótt, i so skjótt við- hvert. Til dømis var sálar- læknin longu inni á skriv- stovuni hjá yvirlæknanum, grøddir, bæði sålarligir og likamligir — uttan tann á mønuni. Ein dagin fær hann yvirlæknan at vátta, at hann ongantíð fer at kunna røra seg aftur. Og so tekur Vit minnast Oskar Hermans- son í »Hitabylgjuni« og Eyðun Johannessen í „Vit eiga ikki eitt oyra — vit lata ikki eitt oyra«. Teirra frálíka spæl í hesum sjénleikum. um — og vinnur. Hann fær dóm uppá. at hann sjálvur kann avgera, um hann skal doyggja ella liva víðari. Harrison er hevuðs- persónurin í leikinum. Men Sjónleikararnir eru son. Margreta Næss, hjálpar Og ikki minst Birita Niel- læknin, sum stuðlar Harri- sen, sakleysi sjúkrasystra- son í kravinum at sleppa at næmingurin, og Sonni doyggja. Lina Larsen, deild- Smith, fjákuti sjúkrahjálpar- arsjúkrasystirin við „hjarta in. Nýggj á pallinum, men Vit fara heldur ikki fyrsta | hann avgerðina. Hann vil eftir mínum tykki er Dr úr rustfríum stáli. Oddvá — ikki aftanfyri tey meira áðrenn hesin, eftir at hava dagin at gloyma tað frålika útskrivast so hann kann Emerson ein ikki minni Nattestad. sosialráðgevin, royndu. ringt eftir honum, hevði spælið hjá Høgna Joensen í | sleppa at doyggja. Ein nátt- tydningarmikil persónur. sum ikki fær annað burturúr Hóast leikurin er um sera lagt hornið á. »Livid er mitt«, sum Havnar úrligt ynski, heldur hann. Tað er spell, at Flóvin Ja- ráðgeving sínari enn, at álvarsligt evni, er hann alt Um leikin sjálvan kann Sjónleikarfelag fyrstu ferð Tað er jú hansara egna lív cobsen ikki hevur so gott Harrison gerst uppestur. annað enn tungur. So legið sigast, at hann m.a. er eitt framførdi leygardagin. Men —yvirlæknin, Dr tamarhald á leiklutinum. Olivur Næss, yvirlæknin á tað kanska ljóðar, er hópur- = jjø í tjakinum um rættin hjá Hegni Joensen spælir Emerson, hevur eina heilt Annars kann sigast um sinnissjúkradeildini, sum in av góðum skemti í fólki sjálvi at avgera, um Ken Harrison, unga mannin, aðra meining. Hann noktar spælið. at tað sum heild var heldur ikki fær nakað úrslit honum. Tí skemti, sum tey vilja vera í hesum heimi sum eftir eina ferðsluvan- at útskriva Harrison. Hans- gott. Úttan seinast, á rætt- burturúr sínum royndum at gongur undir heitinum eila ikki. Eitt tjak, sum eins og so nógv annað, er leingi um at finna leiðina hendanvegin, men vænt- lukku er vorðin lamdur nið- anfyri hálsin. Harrison hev- ur ligið á intensivari deild í hálvt ár og er nú vorðin heil- ur aftur. Allir skaðarnir eru ara uppgáva sum lækni er ikki at lata fólk, sum liva, doyggja. Men Harrison heldur fast við avgerð sína Hann stevnir sjúkrahúsin- arfundinum. Hann bar lítlan dám av at vera hæddar punktið, klimax, í leikinum. Men kanska er hetta batnað á seinni sýningum? hjálpa (?) Harrison. Finnur Lútzen, sakførarin hjá Harri- son og Poul Jákup Thom- sen, landsrættarsakforarin, sum vinnur málið fyri Harri- gálgahumor. Og tað er væl hóskandi her. Pallmyndin skiftir í heilum millum eina- stovuna hjá Harrison, gongina uttanfyri, skriv- Framhald á síðu 10 F