mikudagur 13. august 1980síða 6

Nr. 62 — 13. august 1980 telf. 147 20. 11820 box 76, 3800 Tórshavn p/f sosialurin Útgevari: Fyritaks- og bladstjøri: Blaðmenn: Tórfinn Smith (ábyrgd) Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miiller Arne Thomsen Uppseting: Sosialurin Prent?: Dimmalætting Lysingar: Sjåldsom provførsla | FLEIRI førum hevur Dimmalætting gjøgnum summarið borið fram hug- leiðingar um støðu Javnaðarfloksins til sosialu lóggávuna og um støðu Javnaðarfloksins til tann partin av samfelagsrakstrinum sum staturin rindar til Foroya. NÚ ER TAÐ valla so, at fólk flest blint trúgva tí politiska boðskapi sum kemur til sjóndar í Dimmalætting, tí hann er vanliga so grefliga fargaður av óndsinnaðum og speirekandi glefsum til alt og øll, sum hava sam- band við Javnaðarflokkin, at flestu lesarar duga at skilja at lítið hopi er i. EITT NÚ tá málgagn sambandsins førir fram, at Javnaðarflokkurin nú heitt hevur slept áskoðan síni um rættin um statsstuðul til Føroya. Hetta roynir Dimma at prógva við at siga, at Javnaðarflokkurin er í sam- vinnu við tveir flokkar, sum á skrá síni hava sum endamál heilt at loysa frá øllum sum danskt er. Eitt fantast- iskt háttalag í prévførslu, sum einans ein sjonglørur, sum blaðstjórin á Dimmalætting, kann føra fram. SOMULEIDIS, tá blaðið førir fram, at Javnaðarflokkurin hevur slept tank- anum um sosialu prinsippini í sosialu lógunum, tí danski javnadarflokkurin nú hevur broytt lóggávurnar soleiðis, at tað nú er mark fyri, hvussu mikið ein kann fáa í sosialum veitingum, um ein hevur stórvegis inntøku aftur- at. T.v.s., um inntøkur uppá 130.000 kr. og meira liggja frammanundan, so fær ein ikki óskerda sosiala veiting afturat. Hetta fær Dimmalætting til at hóreiggja sær sum hon ger. Hon sigur seg tala søk fólksins. MEÐAN SANNLEIKIN er hin øvugti, at Dimmalætting vid sini fullkomiliga åbyrgdarleysu skriving er vid i, ti bólki, sum einans hevur til endamáls at undirgrava tað sosiala stødi vit hava. Og tað ger hon við beráddum huga, bert hon á tann hátt kann skaða Ja-naðarflokkin. Viðmerkingar í samband við lesara- brævið »Tilvild« hjá Preben Simonsen Í Dimmalætting nr. 90 frá 9. august 1980 hevur Preben Simonsen lesara- bræv undir heitinum >Til- vild«. Av ti at Preben Simon- sen i brævinum skrivar, at hann til næsta skúlaráðs- val velur Eilif Samuelsen, kann tað bert vera Tórs- havnar Skúlaráð hann sip- ar til, og at lærararnir, ið hava sitið sum formenn í hesum ráð, annaðhvert eru Martin Holm, sáli, ella Torkil Skála. Preben Simonsen skriv- ar, at einaferð høvdu fleiri sent klagur inn um ein ávísan lærara, og at allar hesar endadu í pappirs- kurvuni, ti lærarin sjálvur sat sum formaður í nevnd- imi. Núverandi skúlaráðs- limir, ið nú skjótt hava sit- ið í ráðnum í 4 ár, kenna als onki til nakrar klagur um nakran lærara frá nekrum havnarborgara — og kortini skriva tygum: „Einaferð hevdu fleiri... 0.8.V.!a Tí vil eg hervið krevja av tygum, at tygum í Dimmalætting viðganga at tað ikki snýr seg um Tórshavnar Skúlaráð, tá tað verður skrivað, at: 1: fleiri hevdu sent klagur um ávísan lærara, og 2.: at limirnir í skúla- nevndini blaka so álvars- lig skriv í pappírskurv- una. Men um tygum meina at hetta er Tórshavnar Skúlaráð, ið talan er um í hesum føri, so eru hesir pástandir heilt og aldeilis ósannir, tí sum sagt eru ongar klagur komnar um nakran lærara, og tað eru ongi álvarslig skriv blak- aði í pappírskurvuna. So nú er tað upp til tyg- um sjálvan at avgera, um tygum vilja avsanna at talan er um Tórshavnar Skúlaráð, og um tygum ikki gera tað, so verða tyg- um at taka tær meguligu avleiðingarnar. Hetta er meint í ramasta álvara. Men nú til sjálvan brævskrivaran Preben Simonsen. Man nakar kenna hendan mann? Tá ið Tórshavnar Skúla- ráð skuldi seta seg í sam- band við Preben Simonsen kom undan kavi, at hann als ikki býr í Havn, er ikki føddur í Føroyum, býr ikki í Føroyum og er heldur ikki fluttur úr Feroyum. Sannleikin er tann, at hesin maður slett ikki er til. Hann er hverki inn- registreraður i Lands- fólkayvirlitinum ella í Fólkayvirlitinum fyri Tórshavnar bý. Hann er sostatt ongantíð feddur heldur! Man hesin maður, ið hetta lesarabræv hevur skrivað, ikki heldur eita Samuelsen og ikki Simon- sen? Jú, mon ikki? Er hetta tað slagið av lesarabrevum, ið fara at koma í Dimmalætting frá nú av og til skúlanevndar- valini hava verið í heyst, ja, so Gud náði okkum Feroya fólk! Skúlaráðslimur í Havn Um gelugreinina Skúlanevndarval Tað var ikki hissini, sum oddagrein mín í Skúla- blaðnum um skulanevnd- arval fekk gruggað upp nekur av teimum mest ó- tiltalandi og óreinu lyndis- eyðkennunum í menniskj- unum. Tey flestu av lesara- brevunum, sum sjálvandi øll eru dulnevnd, eru eyð- kend av eini øvundsjuku, einum sjálvrættvísi og óndskapi, sum eru heilt ó- hugnalig. Tað er einki mark fyri, hvat ið drigið verður fram fyri at spilla meg út persónliga, í staðin fyri at halda seg til tað, ið eg havi skrivað. Eg verði gjørdur til ein raman heidning, sum ætlar at av krisna føroyska skúlan. og sjálvur Paulus verður hål- aður fram fyri at, »Abyrgdarmadur« sum skriv- ar, »vit, ið játta okkara kristnu trúgv kunnu lata okkum úr líkasælishamin- um og fara í herklæði trú- standa ímóti svikaålopum djevulsins«. Her kann sjålvt hin fari- searin fara heim at leggja seg. Her stendur hann als ikki måt, tå id talan er um sjålvrættvisi, sjálvgóðsku og demisjúku. Onkur av lesarabrøvun- arinnar at um siga, at eg skrivi niður- setandi og vanviri um okkara íólkavaldu skúlaneyvndir, og at eg skrivi um — tilvildarlig fólkavald umboð. Danski arkitekturin, skaldið og mentamaðurin, Poul Henningsen skal einaferð hava sagt, at Danmark er tað landið í heiminum, sum hevur flest analfabetar, sum duga at lesa. Eg havi vissuliga onga- staðni í greinini skrivað um tilvildarlig fólkavald umboð, og tað skal einans ein óndsinnaður og for brendur hugsanarháttur til at fáa snara tí, ið eg havi skrivað, tann vegin. Harafturímóti skal eg geva teimum rætt, ið ógv ast yvir seinasta brotið í greinini, sum ljóðar soleið- is: >Tað hevði verið ein stórur vinningur fyri skúl- an, um sloppið kundi verið undan slíkum avgerðum, sum vóru merktar av per- sónligum, lokalum, polit- iskum, religigsum ella eðr- um óviðkomandi målum«. Her havi eg ikki orðað meg nóg týðuliga. Tað, ið eg hugsaði um í hesum sambandinum, var tað, sum hevur verið hevuðs- irbeiðið hjá nógvum skúlanevndum, nevniliga setan av vikarum og inn- stilling av lærarum til starv. Slíkar avgerðir eiga ikki at vera merktar av skyldskapi, av politiskum liti ella religiøsari stødu hjá umsekjaranum. Tað er sjálvandi eyð- vitað, at skúlanevndarlim- ir, í teimum málum, sum ikki hava við starvssetan- ir at gera, eiga at taka stødu út frá síni persón- ligu sannfering, og henda sannfering vil altíð vera merkt av, hverja steðu tey hava til tað veri seg politiskar, religiøsar, mo- ralskar, sosialar ella tjóð- skaparligar spurningar Í september 1977 skriv aði eg í Skúlablaðnum eina oddagrein, sum kallaðist Sinnalagseftirlit. Hetta var í samband við, at nakrir lærarar og lærara- lesandi, sum hevdu skriv- að undir eina adressu, vórðu hóttir við, at hetta fór at koma teimum aftur um brekkur, tá ið teir fóru at sekja starv. Í hesi grein stóð m.a.: »I eðrum londum verður fort kartotek yvir fólk, sum hava meiningar, elfa sum haldast at hava mein- ingar, sum víkja frá teim- um, ið eru ráðandi á fjall- inum í letuni. Her hjá okk- um, í okkara smáu viður- skiftum er ikki neyðugt við kartotekum. Hevur tú eina ferð sagt nakað um kommunismu, liberalismu ella eitthvert annað, so ert tú markaður. Vit liva í einum landi, har vit hava grundlógar- skipaða trygd fyri, at hver einstakur hevur frítt at hugsa, trúgva og tala. Við at hugsa um tað trongskygni, ta fanatismu og intoleransu, ið sýnist at hava so góð gróðrarlíkindi her á landi, so er ikki eing- in orsek til at óttast, at slíkar undirskriftir kunnu fáa avleiðingar tann dag, ið undirskrivararnir fara at søkja sær starv. Úr Vesturtýsklandi kenna vit >Berufsverbot<, ein roynd hjá myndugleik- unum at fremja sinnalags- eftirlit, tá ið talan er um setan í alment starv. Tað eigur eingin ivi at vera um, at í Feroyum hava øll óskerdan rætt til ideologiskt frælsi, at ein og hver kann hava sína politisku og átrúnaðarligu sannfering, uttan at tað skal føra til skerjingar av rættindum á nakran hátt. Føroya Lærarafelag er eitt partapolitiskt óheft felag, sum fer at standa fast í kravinum um, at per- sónliga ideologiska frælsi hjá lærarunum verður virt allastaðni, annaðhvert so vindurin blæsur frá hegru vinstru ella — úr erva.« Eilif Samuelsen Billykilin iit ioreldur, sum eiga bil, latið ongantíð billykilin til 11 børn tykáara, sum ikki hava koyrikort! Tonkið yvir, hverjar ólukkur, tey kunnu gera. Og hendir ólukkan, eru tit tá uttan skyld? Betur er at vera fyri- varin. Ein, sum fylgir við