mikudagur 24. september 1980síða 16

Lærlingur hjá Brecht viðger avtofting Rudolf Penka úr Eystur Berlin er lærlingur og fyrr- verandi samstarvsmaður hjá Brecht og Fria Teat- ern hevur í 12 ár lagt doyin á at gera sjónleik fyri og um arbeiðsfólk. Hetta skuldi borga fyri góðsku. Rudolf Penka og Fria Teatern hava í felag skrivað leikin >Ett liv før en smed«, sum verður sýndur í Feroyum í næstu og aðru viku Havnar Sjónleikarfelag og Gríma, sum standa fyri vitjanini hjá svenska leik- húsinum einum tíðindabrævi spurningin liv før en smed«, viðkemur okkum »To húsini átti har norðuri í Líð og bátin og trønna og børnini trý men tíðirnar skiftu, úr bygd og í bý neyðin teg noyddi at flyta Tað hendir seg stundum, at bygdir. býir. ja heil samfeløg mistrívast, minka doyggja út Vil onkur vita hvussu ein kann forða fyri eini slíkari gongd, má svarið vera: tað er ein spurningur um, hvussu nógv satt demokrati finst í viðkomandi landi. Í londum, har teir demokratisku stovn arnir ongan meguleika hava at leggja upp í, ávirka ella avgera samfelagsgongdina, verða bygdir, býir, landspart ar finnur í einum leiki, har kósin verður avgjørd av einum samspæli millum teir ytru konjunkturirnar og fa friu vinnuna Føroyingar hava meira enn so kent svidan av tí óstýrdu samfelagsgongdini. Í fimtiår unum måttu 1500 føroyingar ryma frå husi islands og heimi til at arbeida, ti einki varð gjørt fyri at minka um arbeiðsloysið. Og tey astu 10—15 árini hava vit sæð, hvussu fólk í hópatali sum hava havt sín bústað á oyggjum ella í bygdum langt av leið frá hevuðsstaðnum, eru blivin tvingað at finna sær arbeiði í Havn, við tí úrsliti, at summar smáoyggjar eru at kalla avtoftadar og fleiri bygdir á Streymoynni og sein Tilfarið til leikin hevur Fria Teatern fingið frá fólki, sum sjálv eru rakt av tí, leikurin er um. Tey 12 árini, Fria Teatern, hevur virkað, hevur tað miðvíst arbeitt framímóti at skapa eitt leikhús fyri og um arbeiðsfólk, livskor teirra og stríð. Teir bíða... og bíða... og biða x bíð SG KAD AD ALDEA AD AT PM AMT EM EL PAT PAT PAT BLD MP RAT ADEL ILD Eysturoynni »sovibvir« endadar sum Tu kanst hugsa um hesi vidur skifti upp á tveir mátar Annar er at síggja tey sum forløg, tú ikki kanst vika ella ávirka. Hin er at síggja teg sjálvan sum ein leikara í hesi gongd, taka ein aktivan lut í tí, sum hendir, fara í hernað, tå ein vinna, hvers einasta stavnhald er økingin av ágóð- anum, hóttir títt heim, títt arbeiðspláss, tín trivnad, tina vælførå. Hetta seinna sjónarmiðið verður umboðað av svenska sjónleikarabólkinum FRÍA ARLY TEATERN, sum í hesum døgum vitjar í Føroyum. Bak grundin fyri arbeiðinum hjá FRIA TEATERN er tað hótta- fall, sum tey seinastu árini hevur rakt veldug bygdaløg í Sveríki. Tey virki, stålvirki, skógarbrúk osfr, sum hava verið lívsgrundarlagið undir nógvum bygdum í upp til 300 ár, eru nógvastaðni blivin nidurløgd, tí leiðslan hevur sæð meguleika fyri sterri ágóða aðrastaðni, við tí úrsliti, at tað arbeidsføra fólk ið er blivið pensionerað fyri tíðina ella tvingað at flyta ella er blivið arbeiðsleyst, kanska restina av lívinum SASSSSSSSSASSISISISSRASSIA iii ENNIS SRANSSINUNARSNRNNIRN ANN NR NN KER Vitjanin hjå FRIA TEATERN eigur at elva til umhugsan og spurningur. Kanska hava vit í Føroyum ikki enn til fulnar skilt, hvørjar fylgjur avtofting og flyting av fólki kunnu hava vid sær, av ti einføldu grund, at vit ikki enn hava kent svið- an av seinasta tátti í hesum leiki: arbeiðsloysinum. Vit eiga ikki bara at spyrja, hvat nú hendir. Vit eiga eisini at spyrja, hvat ið fer at henda í framtíðini. Hver situr eftir við bygdajørdini, tá fólkið er flutt? Hvat verður lagnan hjá føroyskum útróðrarmonnum — og teimum bygdum, hvers lívi og trivnað teir halda uppi — TÆNARIN ! !! um tað eydnast teimum áhugaðu, m.a. teimum størru reiðarunum, at fáa Feroyar inn í EF? Hvat verður fylgjan fyri samfelagsmynstrið í Fer oyum, um Aladdindreymurin hjá mongum vinnuligum fus- entasti og politiskum útgjar ara, nevniliga oljuboring undir Føroyum, gongur út? At duga at svara rætt upp á hesar spurningar, tað er kanska avgeranda fyri, at tað vera nakrar Føroyar í fram- tíðinia „Ett liv før en smed« verð- ur vístur í Hvalba, Hoy delum og Húsavík. Óli í Áarstovu 3 13 IE TE IE IC IE IE IE ICE IC III SIS IMC IE IE IE IE IE IC IE IC IC IE SEES SES SES SS SNE, | | | i |