mikudagur 1. oktober 1980síða 9

SOSIALURIN Vit mugu berjast ímóti arbeiðsloysi Roynt verður sum fræg- ast, at meta um framtíðar- útlitið hjá tí fólki, sum býr á hesum klettum. verður gjert av stovnum og ráðgevandi nevndum, føroviskum og donskum, og á Olavsøku kemur so Legmaður landsstýrisins vegna við síni frágreiðing. Alt, sum sagt verður um framtíðina, kann bert vera met og ætlanir, tað fær ikki verði eðrvísi, serskak- liga í hesum ótryggu tíðum. Tað er tó umráð- andi at mett verður sum frægast um, hvussu útlit- ið er, fyri at tey, ið skipa skulu fyri á tí vinnuliga ekinum bæði á sjógvi og á landi, betri fáa ætlað um, hvussu farast skal fram. Hetta ger seg ivaleyst galdandi á øllum samfel- agsins ekjum. Fólkið eigur at fáa at vita, at sol- eiðis sær samfelagsmynd- in út, at soleiðis er steðan í veruleikanum. Tað er tí ikki rætt at mála alt so ógvuliga ljóst, ella ikki ljósari enn tað í veruleikanum er, men tað er sanniliga heldur ikki Hetta ymsum rætt at seta upp ræður fyri fólkið. Bæði hesi bert skaða og gagna ongum Tað hevur kenst nakað av ótryggleika yvir, hvussu vit fóru at koma burtur úr teimum trupuleikum, sum máttu koma av teimum broyttu umsteðum, bæði hvat í fiskileiðum og olju- prísum viðvíkur Stutt kann sigast, at vit vorðin eru fátækari enn undan farin ár. Skipini hava verið í fíggjarligum trupuleikum, og eru tað partvís enn. Her hava til- tek verið sett í verk á leg- tingi fyri at bøta um steð- una. >Tað má sláast fast, at vinnan má ganga, hon er lívsnervin í ellum sam- feløgum og er tað í okkara viða. Hvussu peningurin verður fingin til vega er óneyðugt at siga Feroya fólki. Meiri tollur og meiri skattur, samstundis sum prístalshækkingin varð tálmað, varð hildin aftur. Við tí politisku samanset- ing á legtingi tyktist hetta at vera einasta gongda leið fyri at fáa innteku til landskassan. Ikki serliga Jergen Thomsen, legtingsmaður skrivar: populert vil onkur halda, rætt er tað. Tyngri og dýrari at liva, men samtíð- is hugsi eg, at vit megu fegnast um, at vit í stóran mun hava hildið arbeiðs- loysi niðri, og tað var tað, sum miðað varð ímóti við teimum sokallaðu kreppu- tiltøkunum, sum framd vórðu síðsta vetur, har ein samdur javnaðarflokkur tók undir. Tað er neyvan nakað, sum er meira nívandi og oyðileggjandi fyri fólkið og samfelagið enn arbeiðs- loysi. Mong eru tey, ið kenna ta støduna. Ikki nýtist at fara so mong ár aftur í tíð- ina, tá ið hetta nívdi arbeiðsmannin og fiskimannin við. Ottin fyri at einki fekst fyri tvinnar raskar hendur lúrdi altíð. Síða 9 So mátti leitast burtur fremmand lond við teirr: arbeiði á landi Tað er soleiðis, tá ið rbeiðsloysi ger seg gald S( r að AT DE ða as er n I SKT 201 samfelagi. Hesi k kor KK 2 Kenna s Ji 2 sam 1a va KK! ráðin 11k sr iy g nátúrliga 3 2 - n A rf Sa + rðu 4 A 51 = r i " r got at sOslalar it na r g ør ir r á eini arbeiðsloysisskipan, men tað sum er mest neyðugt er:ARBEIÐI TIL ALLAR HENDUR Soleiðis at ikki gerst neyð- 1gt við nekrum arbeiðis- loysisstudningi. Tað er hetta sum landsins polit- ikkarar megu hava fyri eyga — royna av øllum alvi — at berjast ímóti arbeiðisloysi. Hetta hevur altíð verið javnaðarfloksins stevnu- mið ARBEIÐI TIL ALLAR HENDUR. Tú kanst hjálpa til her við at geva hesum flokki tína atkveðu til valið Mugu fyribyrgja at vit koma í kreppu JAVNAÐARFLOKK URIN MÆLIR TIL at: Allar inntøkur eiga at koma til skattingar — Utbyggjan av brutto- skipanini — Kelduskattaskipan må nú setastíverk — Skattainnkrevjingin má gerast nógu effektivari. Hetta vóru nekur av teim- um málum, sum javnaðar- flokkurin i fjør vísti á sum treytir fyri at koma burt- urúr kreppuni, sum komin var inn á okkum. Javnað- arflokkurin segði tá, at føroyska samfelagið manglar til alla lukku tey fremstu eyðkenni fyri eini kreppu, t.d. arbeiðsloysi og útflutningstrupuleikar Men flokkurin ásannar, at kreppa uttan um okkum er vandi fyri okkum, at henda kreppa fyrr ella seinri kann raka okkum — og tað ræður tí um at vera fyrivarin og seta í verk tiltøk, sum kunnu fyri- byrgja, at henda ólukka rakar samfelag okkara. Síðani hevur flokkruin fingið nakrar av tonkum sínum á hesi leið lógfestar, soleiðis at fiskifloti og vinna okkara kom aftur í eina betri fíggjarliga legu. Tað eru serliga fyri- brigdini arbeiðsloysi, undirskot á gjaldjavn- anum og inflasjón, sum har eru at hugsa um. Sterstu vandamålini metir javnadarflokkurin arbeiðsloysi og undirskot á gjaldjavnaum verða. Størstu orsekirnar til kreppu t.d. í Danmark og eðrum smærri ídnaðarlondum er steða teirra sum hegt specialis- eraði ídnaðarlond. sum liva av hesum útflutningi. T.v.s. at tey útflyta eins- táttaðar og sera hegt spec- ialiseraðar verur, sum fara til nekur fá lond. Og tá kreppan rakar okkurt av útflytaralondunum, ja so rakar kreppan sera hart t.d. Danmark. Í Danmark og í líknandi londum royna stjórnirnar tí av øllum alvi at styrkja ut flutningsidnadin å tann hått at minka um fram- leidslukostnadin i teirri von at bøta um gjalds- javnan og samstundis minka um arbeiðsloysið Heraftrat kemur so stødugt dýrkandi oljan, sum flestu lond noyðast at innflyta. Men tað er ikki einans oljan sum er orsek- in til kreppuna, tí prísirnir á ídnaðarverum hava alla tíðina hækkað væl meira enn oljan. Kreppan hjá vestur lendsku ídnaðarlondunum, serliga teimum smærru, stavar frá selutrupuleik- um — frá, at tey ikki sleppa av við sínar hegt specialiseraðu idnadarvør- Tiltøk aðrastaðni hava sett í verk hava bett um steðuna, men kreppan herjar tó enn, helst tí at tað er eingin meguleiki hjá hesum londum at broyta sjálvt hitt kapitalistiska framleiðslumynstrið sum Kreppurnar rundan um okkum hava fert til stóra afturgongd fyri stóru fjøldina av fólkinum og hevur haraftrat torfer politisk viðurskifti So er at spyrja hvat vit kunnu læra av eðrum, um vit hava lært av eðrum ført (tu ú er tað so, at okkara úttiutningur er matvøra, fiskur. Ein vøra, sum vit utflyta meira ella mi SE vidgjørda. Líta vit at gongdir seinastu árini uttanum okkum, síggja vit, at tað ikki tykist sum henda serliga kreppuni 1 På sjalvandi útflutningsvera er meint rakt av Hetta sína forkláring Fiskur er ikki nekur speci :1vera Tað er tverturímóti ein vera, sum at kalla øl] lond hava brúk fyri vera, sum tað meguliga fer at vera minni g minni av ein Samanum- tora vit at ganga ut frå, at okkara utflutnings- vøra er av einum sum tað ikki fara at vera álvarsligir trupuleik ar at sleppa av við altso ein avgerandi munur slíkum slag á okkara útflut hjá teimum hart kreppu raktu londunum Okkara vinnuliv er minni kompliserað minni specialiserað — hetta er ein tyrimt J ir tað sum sína frem skyldu at gera tiltek fram kreppu. Tað er greitt, at vi kunnu koma iggjarligar trupuleikar, kkara fiski og kanska virkir eis ini kunnu kom í álvarslig- ar trupuleikar. Tað er Javnaðarflokkinum gre Ti vil Javnaðarflokkurin síggja sum sterstu polit- isku uppgávu sína í letuni, at tryggjad verður fr haldandi arbeiði til allar hendur á SjøgvV1 og á landi J. Lindenskov »Topp 30« "ilsamans 30 av teim- im 318 uppstillaðu val- evnunum við løgtings alið 1979 fingu fleiri nn 200 atkveður. Tey n 269 K 26f Sy 262 { 26( Ivan Johannesen 254 Edmund i Garåi 250 Ove Mikkelsen 251 Asbjørn Joensen 248 Niels P. Danielsen 239 Hilmar Kass 232 Vilh. Johannesen 229 Jona Henriksen 228 Jåkup Mortensen 219 Andr. P. Jacobsen 216 Øssur D. Jacobsen 210 Petur Reinert Håkun Djurhuus 204 Oli i Åarstovu ve Í Sjálvandi mátti Gamla Sjálvstýri hava upp- stillingarfund í Gamla — >. Var tað Pauli E ella 6 FLOKKALÝSING sTað er eingin omøk ol at halda að rn Jøtuverk at folkaflokksins mikli tokki * Kristian Djurhuus r sem enn sambandsfjokksins ob ii hansara. Vit kunnu ra vísir at fólkaflokkurin and vil vera hlin valdefvikingini mótvegis som mn íramburði hitt aftur aldandi tjodri3 mbing millum aftur arnar rumbarð og idsløkking