mikudagur 18. februar 1981síða 6

telf: 147 20. 118 20 box 76, 3800 Tórshavn p/f sosialurin Útgevari: Fyritaks- og blaðstjóri: Blaðmenn: Tórfinn Smith (ábyrgd) Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miiller Arne Thomsen Sosialurin Dimmalætting Lýsingar: Uppseting: Prent: Planlegging og samstarv LESARABRÆVTEIGURIN í blødun- um er vanliga góð spegilsmynd av teim mest aktuellu hendingunum. Somuleiðis ivaspurningum — ósemju — um aktuell mål. Í ðrum hverjum blaði fyri og síðani ímóti. TAÐ EVNID, sum hevur fingið størstu umtaluna í lesarabrævateig- inum í Sosialinum hesa seinastu tíð- ina er spurningurin um flakavirki skal byggjast á Sandi ella ikki. HVAT VIÐVÍKUR flakavirki í Sand- oynni er jú stødan tann, at flakavirki er í Skopun, meðan sandingar nú eru farnir undir at byggja sítt egna. Um hetta er beint ella skeivt, fer Sosialur- in ikki at leggja seg út í. Líkalítið fara vit her at gera viðmerkingar til nakað av teimum lesarabrøvum, sum hava verið her í blaðnum um sama evnið. Men bert undirstrika, at tá ein av les- arum blaðsins skrivar, at »skrivingin í Sosialinum móti hesi útbygging, sum er í gongd, er helst at koppa tiltakin- um á hálvari leid...« er hetta ikki beint. Hetta er ikki blaðsins støda. Tað ein lesari skrivar, nýtist ikki at samsvara við støðu blaðsins. HINVEGIN kunnu vit gera okkum nakrar generellar metingar um tílíka ídnaðarútbygging sum m.a. her er ligu hugsjónum — teimum, sum m.a. fólkaflokkurin og sambandsflokkurin umboða — átti sjálvandi eisini á hes- um øki at verið frí og ótálmað kapp- ing. Hvat úrslitið av hesum vildi verið, kann helst ein og hvor hugsa sær, men neyvan ynskt. TAÐ SUM VIT harafturímóti hava fyri neyðini, nú sum ongantíð áður, er heldur enn at arbeiða í sjálvdrátti, eina skilagóða planlegging, og neyvt samstarv, soleiðis at so nógv sum gjørligt kann fåast úr so lítlum sum gjørligt. Um hetta var havt meir í huga á so mongum økjum og kring landið alt, slapst mangan undan óneyðugum åsemjum bæði millum * einstakiingar og bygdir talan um. UM VIT Í hesum føri fóru eftir borgar- í i 4 monnum aði fyri táverandi bending um, at flokkurin, Heldur sambands- flokkurin at arbeiða er av ti ónda? Javnaðarflokkurin hevur lagt uppskot fram á tingi um at broyta lógina um inntekuskatt av rentum av innistandandi pengingi í feroyskum bankum og sparikøss- um. Í 1953 kom lóg í gildi um inntekuskatt av rentum. Hendan lóg hev- ur verið óbroytt í gildi síðani tá. Sambært gald- andi lóg hava vit ein rentuskatt, sum verður roknaður við einum 1/2 % av tí innistandandi peningaognini. Tað vil siga, at tað er í veruleik- anum ikki rentuinntek- an, ið verður skattað, men tann innistandandi peningaognin Við eðrum orðum er talan um eitt slag av ognar- skatti. Henda lóg varð samtykt í 1952. aftir uppskoti frá landsstýrin- um. Og vert er at undir- strika, at í tí landsstýrin- um sótu einans tveir flokkar, nevniliga sam- bandsflokkurin og fólka- flokkurin Tá lógin kom í gildi kendu fólk einans til eitt slag av innlánsrentu. Nevniliga 3 11/2 %. Rentuskatturin svaraði tá til 1/7 ella 14% av rentuinntekuni. Síðani er tað hent, at bankar og sparikassar eru farnir at geva hægri innlánsrentu fyri pening, sum stendur inni uppá upp- segn. Moguligt er at fáa heili 12 % í rentu. Stødan er nú tann, at sparipen- ingur á vanligari bók til 4% í rentu, rindar ein skatt, sum svarar til 12,5 % av rentuinntek- uni, meðan sparipen- ingur, ið stendur inni uppá longstu uppsegn, rindar ein skatt, sum ein- ans svarar til góð 4 % av rentuinntekuni. Alt bendir á at sam- bandsmenn og fólkafloksmenn hava fingið hetta uppskot javnaðarfloksins í ranga- strúpan. Teir tosa og skriva um, at javnaðar- flokkurin er úti eftir sparipeninginum hjá fólki, og siga, at hesin peningur er skattaður eina ferð fyrr og tað er púra rætt. Uppspardur peningur er skattaður. Men uppskot javnaðar- floksins hevur als ikki til endamáls at skatta upp- spardan pening. Tvertur ímóti. Í løtuni er tað júst uppspardi peningurin, ið verður skattaður, meðan uppskot javnaðarflok- sins hevur til endamáls at broyta rentuskatta- skipanina, soleiðis at rentuinntekan verður skattað, og ikki sum nú, tann innistandandi pen- ingaognin. Sambandsmenn og fólkafloksmenn halda fast við, at tað er tað vanliga fólki — arbeiðs- maðurin og fiskimaður- in, sum hava pening inni- standandi uppá longstu uppsegn, og harvið hava stersta fyrimun av gald- andi rentuskattaskipan. Vit hava júst nú eitt tíð- arskeið, = har ongin heimaútróður hevur verið, har onki arbeiði tí hevur verið í fiskiídnað- inum, har stórur partur av langfaraflotanum hevur ligið o.s.fr. Og hetta er nakað, sum altíð kann henda fyri ein ávís- an part av fólkinum. Halda sambandsmenn og fólkafloksmenn veru- liga at hesi fólkini hava meguleika fyri at binda meguligan sparipening í 6 ella 12 mánaðir? Tann beinleiðis orsek- in til, at eg setti meg við skrivimaskinuna og festi hesi orðini á blað, var ein grein, sum Flemming Mikkelsen, løgtingsmad- ur, hevdi i Dimmalætt- ing seinasta- týsdag. Hann kemur til ta niður- steðu, at orsekin til at javnaðarflokkurin hevur skotið upp at broyta rentuskattaskipanina er tann, at javnaðarflokk- urin er av tí áskoðan, at sparsemi er av tí ónda. Hetta sjónarmið hans- ara fær helst undirteku frá blaðstjóranum á SOSIALURIN við- merkingar Dagblaðnum og frá eðr- um sambands- og fólka- - floksmonnum við. Sambandsmenn og fólkafloksmenn hava fleiri ferðir verið við til at hækka tann beinleiðis skattin, sum verður roknaður av vanligari ar- beiðsinnteku hjá fólki, og eg loyvi mær at spyrja, um orsekin til hetta er tann, at sam- bandsmenn og fólka- floksmenn halda, at tað er av tí ónda at fólk eta morgunmat, degurða, nátturða o.s.fr. Teir hava eisini verið við til at hækka toll og gjeld á klædnaverum. Kemst hetta av, at sambands- - menn og fólkafloksmenn halda, at tað er av tí ónda at fólk ganga í klæðum. Hetta seinasta bert fyri at vísa á, hvussu tit sambands- og fólkafloks- menn gera tykkum til láturs við ónýtiligum og óveruligum argument- um. Til endans: Í 1952 samtyktu sambands- og følkafloksmenn lógina um rentuskatt. Mettu sambandsmenn og fólka- floksmenn tá at spar- semi var av tí ónda? Ella hava teir skift stødu síð- ani? Hvat er orsekin til tað? Vilhelm Johannesen Atli, hvi hyggur tú uppá meg? Undir valstríðnum til log har seinasta, teir seks politisku flokkar- nir vóru umboðaðir av for tess, í tí orða- skifti, sum Útvarpið skip- i, segði Atli Dam, løgmadur - ftir at hava greitt lurt- arunum frå åbyrgdarleysa andstødupolitikki bandsfloksins (serstakliga formansins) leidis: Tann antidemokrat- iski vindurin makar neyv- an vid komandi val (tad gjørdi hann tiverri heldur ikki) men, segði Atli víð- ari, ger hann tað ikki, so vil javnaðarflokkurin stríðast fyri at sigla okk um í demokratiska havn Eisini sam- — nakad so- vid å tað ikki kom hann ða sambands men aðrir, ið rn at r oyna at fåa polit iSKáa sjaákið allur I rættiag +aÅ ] 1 } að IKK!, SUM Nesi sen seg um rangsnúgvað brot av ti, ið aðrir høvdu borið fram, men harafturímóti UM VERULIGAN POLI TIKK Svarið Paula, ið Atli fekk frá var so út av lagi vánaligt, at bert persónur, ið spælir politikk, kundi funnið uppá at fingið tað úr sær. Hann svaraði við at tosa um gall, gor, um persónligt hatur, og var í eðini, tí Atli hevði hugt upp á seg, meðan hann greiddi frá ábyrgdarleysa politikki sambandsflok- sins Myndin av Frants Josef Strauss mundi helst raka sera meint, men hesa let- una, tykist mær, at Pauli hvarv í ruskílatinum Nógv er broytt síðan tá. Javnaðarflokkurin er komin í andsteðu, og har- við eitur Feroya legmaður ikki mong av Atli Dam, sum so okkum vónaðu, framhaldandi fór at verða Harafturímóti eitur Fer- oya løgmadur í dag Pauli Ellefsen. Ikki ti hann ynskti ella vildi, men tí hann var tvungin til tað... Og hver broyting er so far- in fram, hverji eru tey so nógv umreddu ALTERNATIVINI??? Neydugt at låna. (Hvør blåsti uttanlandsskuldina upp). Fiskivinnusåttmålarnir eru munandi versnaðir. (Hver speirak við at koma aftur sum av torvheiðum, um pausuklovnar, um tele- fonsamtalur, telex og frí- merki). ——— Á, Pauli, stórt var títt fall: Hovmod stár for fald, og soleiðis man eisini fara at gangast tær. Nú hjálpir einki at geva ødrum skuldi-.. Ti nú er tað tú sjálvur, ið stendur við ábyrgdini Javnaðarflokkurin vísti undir valstríðnum á, at um flokkurin kom í and stødu, so vildi hann eisini í hesum feri reka ábyrgd- arpolitikk. (Tað verður ikki = andsteðupolitikkur javnaðarmanna t.d. at fara undir at vika kristna grundsteði hjá sambands- fólki — als ikki. Longu nú, tað nýggja landsstýrið er komið til ræðið, hava teir fyrispurningar, viðmerk- ingar og uppskot, ið kom- in eru frá javnaðarflokkin- um prógvað, at her er talan um veruligan poli- tikk, um veruligar politik- arar, og ikki sum Pauli og co., politiskar sjónleikar- ar. Ein floksfelagið mín plagdi at sammeta Paula við eina glerpípu, og nakað mundi vera um tað. Pauli og sambandsflokk- urin vuksu seg stóran í andsteðukuldanum. Men sólin er byrjað at skína í tí politiska kjakin- um. Dag frá degi dryppar úr glerpipuni, bert mánað hevur hon roynt ein