leygardagur 21. mars 1981síða 3

SOSIALURIN Síða 3 Starvsfólkasparing á dagpeningaskipanini: | SPARINGIN KANN KOSTA NÓGV Stutt eftir at dagpeningaskipanin var sett í verk, varð víst á tørv av starvsfólkum. Men enn eru ikki fleiri fólk sett. Tørvurin ger, at tað nógva eftirlitsarbeiðið kann ikki gerast til fulnar. Tí setir leidarin av dagpeningaskipanini, Steinbjørn Lilá, spurnartekin við, um sparingin ikki kemur at kosta meira enn spart verður Fyrisitingin av dagpen- ingaskipanini hevur í sam- band við tvær fíggjarlógir sekt landsstýrið um at fáa sett fleiri fólk afturat uttan úrslit. Í fjør ynskti dagpen- ingaskipanin at fáa eitt fólk, meðan fyrisitingin í ár hevur biðið um at fáa tvey fólk sett afturat teimum trimum, sum nú starvast á dagpeninga- skipanini. Men sambært fyriliggj- andi uppskoti til fíggjar- lóg er ikki meiri peningur settur av til starvsfólk. Um hetta verður broytt undir endaligu viðgerðini, vil samtyktin vísa, tí nýggja landsstýrið hevur neyvan havt umsteður 'at viðgjert tað nýggjastu umsóknina. — Tørvur alla tíðina Sosialurin hevur í hesum sambandi vent sær til leið- aran av dagpeningaskip- anini, Steinbjørn Lilå, og spurt hann, um arbeidid hjå fyrisitingini kann gerast til fulnar. Steinbjørn Lilå sigur, at eftir at dagpeningaskip- anin hevdi virkad i eitt hålvt år, gjørdi fyrisiting- in upp, at tørvur var å einum starvsfólki afturat. Biðið varð um at fáa eitt starvsfólk, men fíggjar- nevndin tók ikki ynskið til eftirtektar. Eftir at dagpeninga- skipanin hevði virkað í gott og væl hálvt annað ár gjørdi fyrisitingin støduna upp av nyggjum: tørvur er á tveimum starvsfólk- um. Skylda starvsfólk- um frí fleiri mánaðir — Úrslitið, av at vit eru undirmannað, er, at vit eru noydd at arbeiða yvir, hóast vit ongar játtanir hava. Og vit skylda tí starvsfólkum frígongu (af- spadsering) upp í fleiri mánaðir, sum jú slettis ikki letur seg fremja, sigur Steinbjørn Lilå. A verandi fíggjarlóg hevur dagpeningaskip- anin eina játtan upp á 10.000 kr. til yvirtíðar- arbeiði. Men hendan játt- anin er uppbrúkt. Á STRANDFATASIIN „INDSINS (ís) Eykahjálp og frítíðaravloysarar Sekt verður eftir eykahjálp og fritid- starvsøki aravloysarum innan Øll stovnsins á sjógvi og landi. Skrivligar umsóknir mugu verða stovninum í hendi í seinasta lagi 31. mars 1981. Løn sambært sáttmálar millum Landsstýrið og Starvsmannafelagið, Maskinmeistarafelagið og Arbeiðs- mannafeløgini. Tey, id ikki hava fingid svar innan 1. mai, eru ikki sett i starv. Strandfaraskip Landsins Yviri vid Strond 3800 Torshavn komandi fíggjarlóg fyri 1981—82 eru settar av 30.000 kr. Steinbjørn Lilå roknar neyvan við, at hesin pen- ingurin røkkur til, um tad ålagda arbeiðið skal út- innast. — Og harafturat ber tað ikki til at grunda eitt arbeiði og eina fyrisiting á yvirtíðararbeiði, sigur Steinbjern Lilá. Fyri at kunna útinna tað, sum fyrisitingin á dagpeningaskipanini eig- ur og skal gera, skulu sam- bært eini tervsmeting brúkast einir 160—170 arbeiðstímar um vikuna. Í letuni er bert arbeiðsorka til umleið 10 tímar. Stórt eftirlitsarbeiði áðrenn dagpening- ur kann útgjaldast — Liggur so nakað arbeiði á láni ella verður arbeiði ikki gjørt til fulnar ? — Tað er ikki bara at koma við eini læknaváttan og so fáa dagpening út- goldnan. Nei, nógv annað ger seg galdandi. Her hugsar Steinbjørn Lilá serliga um tað stóra eftirlitsarbeidid, sum skal gerast fyri at fåa fyri, um dagpeningur kann utgjaldast. — Tí, hevur viðkomandi, sum sekir um dagpening, rætt at fáa sjúkrapening aðrastaðir frá, hevur við- komandi ikki rætt til dag- pening, sigur Steinbjern Lilá. vissu Fyrisitingin á dagpen-- ingaskipanini hevur neyvt samarbeiði við Almanna- stovuna, tí eitt vist sam- band er millum veitingar frá Almannastovuni og dagpeningaskipanini. Hon skal-seta seg í samband við Lenjavningargrunnin, Tryggingina, aðrar sjúkra- og trygdargrunn- ar, og hon skal kanna, um viðkomandi kann fáa sjúkrapening sambært logtingslóg um starvsfólk ella eftir sjómanslegtings- lógini. Harafturat skal eftirlit havast við teimum sjálv- bodnu tryggingunum hava tey rætt ella ikki at tekna ingina. sjálvbodnu trygg- Klára ikki eftirlits- arbeiðið til fulnar — Men alt hetta eftirlits- arbeiðið klára vit ikki at gera til fulnar, eins og vit heldur ikki hava verið fer fyri at gjørt ymiskar upp- gávur, t. d. upplýsingar- arbeiði og hagtalsarbeiði, sigur Steinbjern Lilá. Hann vísir á, at nógv tíð fer til at veita upplýsing- ar, tí bæði løntakarar og arbeiðsgevarar seta seg ikki nóg væl inn í regl- urnar. Sparingin kann kosta — Spariknívur lands- stýrisins hevur rakt dag- peningaskipanina í sam- band við setan av starvs- fólkum, men er nakað spart? - — Tað er eingin ivi um, at vit kunnu ikki spara um starvsfólkaútreiðslurnar. Skal nakað sparast við- víkjandi dagpeningaskip- anini, má lógarbroyting til. Tað, at vit ikki fáa gjort tað arbeiðið, sum vit skulu gera, kann lættliga koma at kosta meira, enn hildið verður, at vit spara. Vit fáa ikki gjørt eftirlits- arbeiðið til fulnar, og so statt kunnu vit koma at útgjalda dagpening uttan at viðkomandi hevur rætt til hann. — Koma tit ofta framá demir, at viðkomandi ikki hevur havt rætt til dag- pening? — Tað hendir og við- komandi skal gjalda peningin aftur, sigur Steinbjern Lilá at enda. Nevndin, sum gjerdi álitið, áðrenn dagpeninga- skipanin skuldi setast í verk, metti, at nýggju starvsfólk skuldu knýtast at stovninum. Tá avtorn- aði vórðu trý sett. Síðani er frá politiskari síðu eingin nýggj meting um tørv á starvsfólki gjørd Frá tí at dagpeningaskip- anin varð sett í verk eru skrásettar 3.500 sakir Spyr Marner Brennivín og pencillin Nú havi eg so oftani spurt vinmenn, um ein kann drekka brennivín, meðan ein tekur penci- lin. Teir siga, at tað er einki í vegin fyri ti. Men eg ivist kortini eitt sindur. Hvør er so veruleikin ? Ein, sum onkurtid hevur verið noyddur at taka pencilin dansikveld Tað er vanligt, at fólk halda, at ein ikki má drekka brennivín sam- stundis sum ein tekur pencillin. Tað er megu- ligt, at tað er nakað í hesum, men nakað vist tori eg ikki at siga. Tað er tó nakað um at um ein tekur ymisk evni so kunnu hesi hava eina »interaction« sum kann hava skaðiligan ávirk- an á likamid. Hetta kennst serliga millum ávís medicinevni. T. d. má ein ikki taka eitt evni sum eitur fenemal tá ein frammanundan tekur p-pillara, tí so virkar p-pillarin ikki eftir ætlan. Royking Hverji eru bestu ráðini at brúka fyri at kunna leggja av við at roykja. Eg royki sjálvur einar 40 sigarettir um dagin. Kann ein keypa nakað ávíst evni, sum ger, at ein missir hugin at roykja? Stórroykjari Einasti ráðini eg veit at leggja av at roykja er at taka seg sjálvan í nakkan og leggja av. Øll tey evni, sum seld verða, og verða upp- reklameraði, eru púra nyttuleys. Um tey so eru gjørd úr havra- grýni ella eðrum ólíkum evnum. Hetta er bert at lokka so nógvar pengar av tyg- um sum gjerligt. Sum sagt er einasta at gera at blaka siga- rettina burtur. Tekur fosturið skaða ? Eg havi verið uppá vegin nú í einar tveir mánaðir. Havi hug at fáa mær ein lítlan av og á og kanska ein royk. Tekur fosturið skaða av hesum ? 25 ára gomul kvinna Ein lítil av og á ger ongan skaða, men teir lítlu mugu ikki vera ov títtir. Men ein royk mugu tygum als ikki nerta, og helst ikki vera í sama rúmi har onnur roykja, tí tað kann skaða fostrið. Avrit til kommunu- læknan Eg havi ikki verið oftani hjá serlækna, men eg kundi tonkt mær at vita, um ser- læknin eftir at ein hevur verið hjá honum uttan ávísing frá kommunulæknanum, tá altíð sendir avrit av journalinum til komm- unulæknan. Petra Serlæknin nýtist ikki altíð at senda avrit til lækna tygara, men so skulu tygum heldur sjálv siga við serlækn- an hvat tygum ynskja Men um lækni tygara spyr um upplýsingar um tílíkt so vilja teir altíð verða givnir