leygardagur 9. mai 1981síða 2

SOSIALURIN skrivi- Stødan hjå fiskivinnuni hevur i hesum døgum verið viðgjerd sum ongan- tíð fyrr — á fundum, í blødunum, í útvarpinum og nú eisini í sjónvarp- inum. Eisini steðan hjá fer- oysku pressuni hevur verið viðgjerd. Tað var í gjár, tá útvarpið legði fyri við eini sending um fer- oysku bleðini. Tað er at fegnast um, at áhugi tykist vera fyri at fáa í gongd eitt breitt al- ment kjak um aktuellar samfelagsspurningar. Tað eru annars nakrir mánaðir síðani, at undir- ritaði gjerdi vart við júst somu spurningar og setti fram eitt ynski um,at fer- oyingar gera brúk av tí skrivifrælsi, sum sigst vera galdandi i hesum landi. Ila bar til tå. Okkurt gleps i Dagblaðnum um, at ætlanin var at fremja sosialistisk áhugamál og gera álop á privatar fyri- tekur osfr. — og so var ikki meira um tað. Síðani hevur onkur nevnt fyri mær, at kanska vóru greinar mínar í so sakligar og hampuligar, og kanska var ov lítið veiggj í teimum. Hetta er meguliga ein rett meting. Tað er tó spell at skula ásanna, at feroyingar einans lata við seg koma, tá teir sjálvir verða straðkaðir í andlitið-, verða spiltir út við ókvæmisorðum, verða snýttir o. | Nógv av okkum velja heldur at sleyga og tosa ilt um hvenn annan í krókunum — heldur enn ærliga at siga sína hugsan, tó uttan so, at hon skal bera dám av vanvirðing. Eg má spyrja, hvat virði okkara demokratiska sam- felag við sínum mongu blødum hevur, um vit ikki brúka henda meguleikan, at siga okkara hugsan um tað, sum vit eru ónegd við og kundu ynskt eðrvísi í samfelagnum Vit eiga í heilum at seta A ———Ú—Æ— Jan miller blaðmaður skrivar fram spurningar til tað, sum fyriferst í samfelagn- um, til teir, sum stýra og hava valdið — taka av- gerðirnar og hava ábyrgd- ina. Vit eiga at vera sjálv- krittisk og krittisk mót- vegis eðrum í ávísan mun— heldur enn blankt at skula góðtaka alt, sum fer fram rundan um okkum. Hverja trygd hevur t. d. vanligi borgarin fyri, at tann ráðandi, tann múgv- andi, tann útbúni, tann mentaði gera tað, sum er til samfelagsins besta ! Nú hava so eisini aðrir sett spånin í greytin og lagt upp til tjak um aktu- ellar samfelags- spurningar. Nú var tað so Feroya Fiskasela, sum skipaði fyri fundum um fiskivinn- una. Tað er at fegnast um, at henda fyriteka tekur eitt tílíkt stig. Skal eg so siga mína per- sónligu hugsan um hesar fundir, so vóru teir eitt sætt vónbrot. Ikki tí — fleiri áhugaverdir spurn- ingar vórðu reistir av fyri- lestrarhaldarunum. Men so heldur ikki meira. Tjak- ið aftaná var mest sum ein konstatering av gongdini higartil og síðani onkur ábreiðsla til Fiskaseluna. Eg meti, at hetta so týdningarmikla tjak átti at verið tikið upp fyri langari tíð síðani. Einstak- ir persónar hava trivið í pennin nú og tá, men uttan Feroya Fiskaselu, sum selir nærum allan okkara útflutning, er lítil dugur í einum tjaki um fiskivinnu og framtíðar meguleikar. Tí haldi eg tað so sanni- liga var uppá tíðina, at Feroya Fiskasela tók seg um reiggj og vildi vera við í einum tjaki um hesar spurningar. Orðatakið sigur, at neyðin drívur nakna konu at spinna ! Lat tað tó vera sagt, at úrslitið av fundunum kundi verið eitt heilt annað, um tilrættalegg- ingin hevði verið eðrvísi. T. d. vóru fundirnir mitt í viku — í besta streymi. Sostatt vóru flestu fiski- og útróðrarmenn úti og høvdu ikki meguleika at vera við í tjakinum. Hevði tað ikki verið meira hóskandi at lagt tílíkar fundir í vikuskift- inum og eisini nýtt eitt sterri forum til at tjakast um hesar so týdningar- miklu spurningar. Eitt nú ítróttarhellina! Hví hesir fundir endiliga skuldu leggjast beint upp undir aðalfundin hjá Føroya Fiskaselu, dugi eg ikki at skilja. Jú, vist vóru nógv fiskaselufólk savnað í Havn um hetta mundið, men hvat við útróðrar- monnunum, sum íikki høvdu meguleika at vera við! Eisini má ein spyrja, hví ikki fiski-og útróðrarmenn ella umboð fyri feløg teirra vóru í panelinum ! Hetta var ein missur, haldi eg. Nú man onkur yppa eksl og spyrja, hvar vit blað- menn vóru undir tjakinum í Læraraskúlahellini, og hví ein nú aftaná skal klikkja niður á Feroya Fiskaselu. Undirritaði var á fundunum fyri at endur- geva (referera) teir til Sosi- alin, og sum so metti eg tað ikki vera mína upp- gávu at seta fram spurn- ingar eisini. Harafturímóti helt eg, at tað var rætt at lata tey mongu, sum van- liga ikki skriva í blødun- um, sleppa framat at siga sína hugsan. Spell var tað so, at tað vóru so fá av hesum fólkum á fund- unum. Hvat viðvíkur at klikkja niður á Fiskasøluna, so má eg kortini vísa til, at fund- irnir hava helst fingið betri umreðu í pressuni, eisini Sosialinum, enn nakað annað mál hevur fingið fyrr. Hvat fekk ein so burtur úr f:ndunum, nú ein hevur hoyrt frásegnina 3 til 4 ferðir! Vóru teir eitt nóg gott íkast til eitt víðari orðaskifti um steðuna hjá fiskivinnuni og framtíðar møguleikarnar! Eg fari at ivast. Meginparturin av ti, sum kom fram, hevur verið frammi í pressuni fyrr. Tí væntaðu vit okkum okkurt heilt nýtt, ikki minst frá Fiskaselu síðu. Men her er so tikin ein tráður upp, ið eg meti sum blaðsins uppgávu at føra víðari. Ætlanin er at hava sjón- armið um hesar spurn- ingar hvenn leygardag nakað fram í tíðina. Miku- dagar er so ætlanin at taka upp eitt orðaskifti um feroysku pressuna. Eg meti hetta seinna orðaskiftið at hava eins stóran týdning, sum tað fyrsta. Vit liva í einum demokratiskum samfelag við m. a. skrivifrælsi! Men brúka vit hetta skrivifrælsið og sleppa vit at brúka tað, sum vit vilja! Fær borgarin (við at lesa blødini t. d.) tað innlit í samfelagslig mál, sum hann hevur rætt til og átti! Verða ikki nógvar politiskar avgerðir tiknar yvir hevdið á honum, uttan at borgarin hevur havt meguleika at fylgja við og sostatt gera sína meining galdandi um hann er fyri ella ímóti ! Í hesum báðum førum hava vit heitt á fólk um at skriva, men onnur eru vælkomin at ringja ella at skriva til blaðið um hesar spurningar. Hóast Sosialurin í sínum politisku greinum, tvs. oddagreinum og við- merkingum heldur seg til sosialdemokratisk sjón- armið og Javnaðarflokkin, so er ætlanin við hesum tjaki at fara tvørtur um øll flokspolitisk mark. Vit kunnu nevniliga øll vera við til at birta nýtt lív í hesum samfelagnum uttan mun til, hvenn poli- tiskan lit vit hava. Hóast tað er gott, at vit hava politiskar åskodanir at halda okkum til, og ikki eru vingluskeltar frá degi til annan, so meti eg kort- ini, at alt ov nógv gott í hesum samfelagnum fer fyri skeyti ella kemur ongantíð fyri seg orsakað av intolerantum og fana- tiskum politiskum áskoðanum. Skulu vit t. d. byggja eitt nýtt virki í Mykinesi, og hetta má metast at hava stóran bygdamenn- ingarligan og samfelags- ligan týdning, tá kann tað ikki vera rætt, at hetta tiltak dettur niðurfyri, tí vit orsakað av ymiskum politiskum áskoðanum, ikki kunnu vera saman um at lyfta byrðarnar. Alt og ofta spyrja vit fyrst, hvenn politiskan flokk ein hoyrir til — ådrenn vit spyrja, hvussu vit skulu loysa eitt mål til samfelagsins besta. Tað skal ti vera vón mín, at tjakið — heldur enn at verja ávís einoygd politisk sjónarmið og fyri tað persónlig — ber dám av ærligum, opnum og krittiskum innslegum, har vit viðganga gjerd misstek og har vit leggja øll kort á borðið. Nústaðni tá kunnu vit leggja út árar og leggja til brots.