mikudagur 5. august 1981síða 6

telf. 147 20. 1 1820 box 76, 3800 Torshavn p/f sosialurin Utgevari: Fyritaks- og blaðstjóri: Blaðmenn: Tórfinn Smith (ábyrgd) Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miiller Lýsingar: Árni Joensen Uppseting: Prent: Sosialurin Dimmalætting Døpur tøl Í LEYGARDAGSBLAÐNUM kunngjørdu vit eina kanning, sum Sosialurin hevur gjørt burtur úr upplýsingum frá Gjaldstovuni og Hagdeildini, um nýtslu føroyinga av rúsandi legi. Tað er nú eitt ár liðið síðani føroysku bryggjaríini fingu loyvi til at bryggja sterkari øl. Rúsdrekkalógin varð tá eisini broytt so- leiðis, at bann varð sett móti innflutningi av sterkari øli enn gulli, og heitvínið varð skamtað. KANNINGIN VISTI, at føroyingar i dag drekka nógv meira av pilsnargli enn fyri bert tveimum árum síðani. Somuleiðis verður eisini nógv meira drukkið av borðvíni. Nøgd- in av gulli er eisini vaksin — tó ikki í sama mun. Haraftrat er innflutningurin av rús- drekka vaksin munandi frá 1979 til -80 og metttu tølini fyri í ár eru enn hægri enn fyri undanfarna ár. ! hvønn mun broytingin í rús- drekkalógini hevur havt ávirkan á hetta eru helst fleiri meiningar um. ØLL HINI Norðanlondini hava stórar alkohol- trupulleikar. Nytslan er í øllum norðanlond- unum vaksin munandi seinastu árini. Sein- astu tjúgu árini er rúsdrekkanýtslan í t. d. Fin landi trífaldað, í Danmark tvífaldað og í Noregi og Svøriki nærum tvífaldað. So døpur eru tølini í grannalondum okkara, hóast nógv hevur verið roynt at beta um hesar trupul- leikar. SUM SAGT ERU eisini rusdrekkatølini hjá okkum eisini nógv vaksin men vit hava í Før- oyum lyndi til at ímynda okkum eitt trupul- leikaleyst samfelag í mun til grannalond okkara. Vit eru so erpin um at kunna greiða fólki frá, at her í Føroyum er t. d. einki arbeiðsloysi, vit hava ongan kriminalitet og er talan um rúsdrekkaviðurskifti yppa vit bert øksi og siga, at vit neyvan kunnu tala um nakað veruliga »alkoholproblem«. Í STAÐIN FYRI sum altíð at dusa okkum í egnari sjálvgóðsku og ímyndan av okkara trupulleikaleysa samfelagi áttu vit heldur at viðurkent trupulleikarnar. Teir eru her eisini. Tá broytingarnar í rúsdrekkalógini vóru framdar í fjør, álegði løgtingid landsstýrinum at koma við eini frágreiðing um eitt ár. Sagt verður, at frågreidingin er ikki gjørd enn, men at hon verdur gjørd nu i heyst og løgd fyri løgtingid. Lat okkum fáa frågreidingina. Men lat tað bert ikki vera nógmikið við henni. Her má eisini farast til verka. Eru vit í løtuni so heppin ikki at hava eins stórar trupulleikagáv rúsdrekka sum t. d. granna- lond okkar so kunnu vit kanska fyribyrgja at vit koma soleiðis fyri. Tann Samgongu hurlivasin Vit høvdu roknað við, at tingið nú skuldi til ar- beiðis so skjótt ólav- sekurúsurin var av — og hevdu lagt arbeiðið til- rættis hareftir, men so knapt tey fyrstu ting- málini vóru legd fram á tingborð av andsteðuni, skundaði formaðurin sær at slíta tingfundin og senda tingið til hús, tí landsstýrið hevði einki upp á hjarta, einki ting- mál at leggja fyri og tað mátti ikki henda, at and- steðan fekk síni tingmál viðgjerd. Ikki tí, í legmans- reðuni var yvirhevur einki sum talaði fyri, at nakað skuldi henda; har vóru bara svørt skiggj og svartar framtíðar- vónir um sterri skatta- byrðar á vanliga fólkið, meðan undirstrikað varð, at stórmenn ikki skuldi betala eina krónu aftrat í skatti. Legmaður nakað um, at nýggja landsstýrið nú hevði havt eina passaliga inn- koyringsperiodu. Men tað passaði so heldur ikki — teir koyra steðugt í frígear. Andsteðan legði í góð- ari trúgv fram uppskot av samfelagsligum týdningi og hevði fleiri onnur tingmál, sum hon ikki slapp at leggja fyri, tí so títt og knapt for- maðurin sá, at andsteðan nevndi var virkisfús skundadi hann sær at senda tingið til hús uttan varsul. Tingfundur verður ikki aftur í bræði, og tá tingið einaferð kemur saman aftur er løgmans- reðan gomul og ov seint er at taka steðu til flestu hastandi mál. Andsteðan má og skal við eðrum orðum ikki hava nakran tjans til at leggja sítt arbeiði til rættis. Hví boðsendir løgmadur skrivliga ting- monnum til ting, tå tad slettis ikki er meiningin at halda ting. Tå mein- ingin er at hverkra demokratiið so nógv sum gjerligt, tí tað er tað sum legtingsformaðurin Er framtíðin døpur ella vantar hugflog? SOSIALURIN við- merkingar ger. Tað er brot á demo- kratiið og aldargamlan tingsið ikki at halda ting á ólavseku. Bara at halda tingmenn í Havn til at sova rúsin út mátti verið tunnligt. Tað er politikkur sam- bandsins sum nú skal førast út í odd og egg. Alt skal útsetast, einki skal henda, og hinir báðir flokkarnir í sam- gonguni tora ikki at gloppa munnin, tí so hóttir Pauli við at kasta frá sær, og tað ræðist tingformaðurin. Teir tora illa nokk at anda at sambandinum. 31. juli 1981 J. Lindenskov Sannførur løgmansrødan, id Pauli Ellefsen, legmaður, helt ólavsekudag 1981 verður av mongum skírd „Hin mest dapurskygna løgmansrødan í søgu heimastyrisins« Hon kundi eins væl verið skírd »Hin mest sannfera og vónbirtingar- leysa løgmansrøda«. Ongantíð áður hevur ein legmaður so opið sagt landsins íbúgvum frá, hvussu illa stendur til í tí landi, hann sjálvboðin hevur átikið sær stýri av. Mótsett undanfarnum løgmansrødum var at kalla eingin ljósglotti drig- in fram. Heldur ikki varð gjørd nekur roynd at finna fram til tær djúpu atvold- irnar til ta vána steðu landið, sambært |leg- manni, er komið í. Munur er á atvold og avleiðing Legmaður segði, sum eis- ini rætt er, at bæði almenna og privata nýtsl- an er vorðin ov stór. Skilti hann, sum var hetta at- voldin til vána støduna. Men sannleikin er, at ovurnýtslan bert er ein av- leiðing av atvoldini. Skulu trupulleikarnir loysast til fulnar megu atvoldirnar finnast og takast burtur. Tað er ikki nokk at minka um avleiðingarnar. Vit hava eitt vinnulfv, sum í hevuðsheitinum er útbygt til veiðu og fram- leiðslu av sokallaðum hálvfabrikatum. Ein av hevuðsatvoldunum til, at landið er í eini vána steðu í dag, er, at vinnulívið (í nú- verandi líki) partvíst er bygt á eitt ov svikaligt grundarlag. Tað svikaliga er studningurin og kann nevnast, at studningurin er eldri enn núverandi virkir. Ella við eðrum orðum: virkini eru part- víst grundað á hugtakið studningur. Tann vinna, ið bygd verður at klára seg við hjálp av studningi, hevur tann eginleika, at sum tíðin líður má alt meira studningur til. um vinnan skal halda áfram. Besta prógv um, at so er, er okkara fíggjarlog- tingslóg, hvers studnings- og aðrar hjálparveitingar fevna um meira enn 1/3 av samlaðu játtanini, og sum um stutta tíð fara at fevna um 1/2 av játtanini. Asannast må at studn- ingur: kann ikki gerast um til útflutningsveru kann íkki (foredlast) kann ikki framleiðslu- rationaliserast o.s.fr. góðskast Kort sagt: Studningur er ein kunstig innspræn- ing, ið hverki veksur um útflutningsvirðið ella min- kar um innflutningin, men sum tó gevur eina stokk- uta kenslu av peningaríki- ligheit, og harvið elvir tí privata til sterri nýtslu, ella ovurlýtslu fyri at nýta orð legmans. Sligið er nú fast, at tann almenna eins væl og tann privata ovurnýtslan og ein avleiðing av galdandi studningsskipan og ikki ein atvoldin til hennara. Hetta gevur eina ábend- ing um, at studningsskip- anin er atvoldin til tær av- leiðingar sum vaksandi ovurnýtsla ferir við sær. Ja, munurier á atvold og avleiðing, men ilt kann vera at greiða hesi hvert frá ødrum. (jfr.: Ásag eller virkning). Í eini komandi grein skal viðgerast tann spurn- ingur, ið lesarin hevur á tunguni: Hvat er at gera? Adolf V. Hansen A—ATTTtt——A———— Landssjúkrahúsið 3800 Tórshavn sekir: Sjúkrasystur í náttarvakt á heili- ráðsdeild, 56 tímar aðru hvørja viku frá 1. september 1981. Umsókn til fyristødukvinnuna, Landssjúkrahúsið, 3800 Tórshavn. HAVNAR BIO NY jet drønende spændingsfilm! Et luftdrama, der vil suge Dem ned i stolene. AIRPORT Bcc ulo 2 „2 Billetsglan byrjar kl. 18,00. Bílegging á tlf. 12852 Det hele er bade sjovere og værre, end du drømmer om er jeg osse… En film af Lise Roos med Stine Sylvestersen