leygardagur 29. august 1981síða 2

Síða 2 Hvussu skulu vit fóta okkum! Eg meti tiltakið við at framleiða svartkjaft til matna umborð á verksmidjutrolarum, at vera eitt tað størsta og besta tiltak sum er gjørt í nyggjari tíð, skrivar Mortan Johannesen, skipari á Suðringi m.a. í sjónarmið í dag Orðaskifti um fer- oysku fiski- vinnuna Vit hoyra dag og dagliga fólk tosa um okkara ringu steðu Feroyum í dag, hvussu vit við nógvari ferð nærkast avgrundini, sum danir taka til, og næstan ell somul eru samd um hetta Um eitt virki, sum ikki gongur so gott, verður h sagt, at hatta var væntað tað kundi ikki verða annarleiðis, og um eitt sum gongur væl, verður eisini sagt, at hatta kemur ikki at ganga í longdini, ti oljuprísir og tímalen eru so nógv hækkað, at alt fer im koll Svartskygni Um ein maður ella fleiri fara undir eina fyritøku, eitt virki, um tað so er á sjógvi ella á landi, ja so er tað sjálvandi deyðademt við tað same Er hetta eitt skip, ja, so verður sagt at tað er lítil fiskur, vánaligur prísur og hegar útreiðslur. Er hetta eitt flakavirki, so eru eingi skip at fiska til hetta virki. Fólk vísa seg at finna eina vissa troyst í hesum tosi, og tað ring- asta av ellum hesum er, at tað er rætt, sum fólk siga, hugsa og meina: okkara steða er ring í dag Tað verður sagt, um ein mann sum er illa fyri- komin av kulda og kava, tá hann er vilstur, at tað lættasta og hugaligasta er at seta seg niður og durva, til hann stirnar í hel Hetta er so skuggin av tí mynd, sum er í Feroyum í dag, og grundina til alt hetta kenna kanska flest av okkum, men skal eg tó nevna hana her Byrjadi i Islandi A heysti 1975 flutti Island sitt fiskimark ut å 200 fjórðingar úr landi. Teir bretsku trolararnir, sum fiskaðu har, blivu burtur- beindir. Kvota bleiv ásett fyri tey føroysku skipini Hetta var alt ein byrjan Seinni blivu okkara flaka- trolarar eisini burturvístir har, og síðani saltfiska- trolararnir Og tað sum síðan hendir, er, at ell stranda- lond, sum hava ein fiski- grunn rundan um, flyta sítt fiskimark út á 200 fjórðingar. Steðan byrjar at gerast fløkt, ti nú kann ikki fiskast eftir sama mynstri, sum hevur verið, tí nú eru fiskimerk, sum forða. Hetta er ikki bert galdandi fyri feroyingar, men fyri ell tey lond, sum hava fiskarí uttanfyri sítt egna sjóeki Bert okkara egna sjoøki Her standa vit so vid ein- um fiskiflota, sum er bygdur til tær leidir, sum vit ikki sleppa til at fiska á. Steða okkara gerst alt verri og verri, so nú er bara eitt at gera: selja tann fisk, sum finst á okkara grunnum til út- lendsk skip, mótvegis, at vit kunnu fiska í teirra sjógvi Hetta er tó ikki so líka til, tað mugu samráðingar til um, hvussu býtið skal va — mo sjónarmið Mortan Johannesen, skipari skrivar: vera, og ell vita vit, um tað ótal av samráðingum, sum hava verið við onnur lond so sum Ísland, Gren- land, Canada, Noreg, Rus- land, Sveríki, Eysturtýsk- land og fyri ikki at gloyma EEC-londini — og sjálvt um vit hava havt skila- góðar menn at samráðast fyri okkum bæði nú og undanfarin ár, so hava hesar avtalur bara verið verri og verri, og um fá ár er eingin avtala. Samstundis í Bellum hesum ruðuleikanum weu oljuprísirnir fleirfaldaðir, so okkara steða kann alt annað enn vera góð. Vit eru sum maðurin, sum er við at stirna í hel Tað ber til! Hvat er so at gera, kann — 258 == = ed ein spyrja! Jú, her má og skal nakað gerast, um vit fram- vegis skulla kunna liva á hesum oyggjum. Fyrst av ollum mugu vit gera okkum greitt, at vit hava bara okkara sjógski og tær oyggjar, sum vit búgva á, til at liva av, og um her verður skilagott fram- farið, so eri eg vísir í, at tað ber til. Menn eru farnir undir at framleiða svartkjaft til matna umborð á verk- smiðjutrolarum. Hetta meti eg at vera eitt tað stersta og besta tiltak, sum er gjert í nýggjari tíð Hetta eru óroyndar leiðir, sum hesir undangongu- menn eru farnir í holt við Hesin vinnuvegur má stuðlast um á skuldi Framhald á síðu 11 $ SOSIALURIN Greinaroð um fiskaaling Í komandi og í næstu viku fer Sosialurin undir at viðgera nýggju vinnugreinina hjá feroyingum — FISKAALING OG HAVBUNADUR —meira nå- greiniliga enn higartil hevur verið gjert í blaðn- um. Ætlanin er at hava nekur ískoyti (innlegg) uppá nakrar síður hvert til vanligu bleðini, sum koma út leygardag og mikudag. Har fara vit at gera steðuna upp í føroyum, hvussu royndirnar við aling hava gingið, og hvenn veg tað ber. Vit fara eisini at greiða frá eini framsýning innan aling, sum varð hildin í Bretlandi fyrr í ár. Somu- leiðis er ætlanin at nema eitt sindur við aling aðra staðni eitt nú í Noregi og í Bretlandi. Dentur fer at verða lagdur á at gera hesi so- nevndu »serblød« um aling so atkomilig sum gjørligt hjá flest øllum at lesa. Vit fara eisini at hava hópin av myndum saman við hinum skriv- aða tilfarinum. Vit á blaðnum hava eisini mett, at áhugavert kundi verið hjá teimum ungu, sum í skúlunum velja at luttaka í undirvísing í fiskivinnu, at sæð og lisið hetta tilfarið. Tað kundi kanska verið við til at økt um áhug- an fyri hesi vinnu og samstundis gjert tað upp- vaksandi ættarliðið kunnugt við eina vinnu, sum meguliga í framtíðini fer at teljast millum mest týðandi vinnuvegir í feroyska samfelagsbúskap- inum. I hesum sambandi kann eisini nevnast, at i bleðunum fer at verða bókalisti yvir allar tær bøkur, sum í dag eru tekar á føroysku békasøvn- unum um aling av fiski og skeljadjórum. Eisini verður ein grein um eina av bókunum, sum nýliga er komin út í Noregi um aling, og sum serliga er ætlað til undirvísing. Sosialurin fer tí nú at heita á teir lærarar, sum undirvísa í fiskivinnu í skúlunum kring landið at venda sær til blaðið og at siga okkum frá, um áhugi er fyri at bíleggja »klassasett« til undirvís- ingina. Frá Framsýningini í Bretlandi í mars í ár, Knút Nygaard, Tveroyri hyggur at einum av básunum GP Dø — ER