mikudagur 9. september 1981síða 6

| (0808 > BUS: OK AARAU AAA telf. 147 20. 11820 sostalurin box 76, 3800 Torshavn Útgevari: p/f sosialurin Fyritaks- og blaðstjóri: Tórfinn Smith (ábyrgd) Blaðmenn: Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miiller Árni Joensen Sosialurin Dimmalætting Lýsingar: Uppseting: Prent: Prís- og vinnings- steðgur FRÍGGJADAGIN í farnu viku legði lands- stýrið nøkur inntøkulégaruppskot fyri tingið. Talan er um at hækka innflutningsgjaldið á nøkrum ávísum vgrubólkum og at hækka serliga innflut-ningsgjaldið úr 13 uppí 20 pst. HETTA VERÐUR mett at geva landskass- anum eina meirinntøku uppá stivliga 50 mió. kr. árliga. Í viðmerkingunum til uppskotini hevur landsstýrð hallið hjá landskassanum í fíggjarárinum 1979/80 og 1980/81 sum grund- geving. Hallið fyri hesi bæði árini er uppá stívliga 41 mió. kr. JAVNAÐARFLOKKURIN hevur gjørt vart við, at henda grundgevingin hjá landsstýrin- um er skeiv og villeiðandi, við tað at lands- kassin øll árini framman undan hevur havt avlop, og at landskassin eigur umleið 100 mió. kr. úti í skatti. Eisini er væntandi at landskassin í hesum fíggjarárinum fer at hava eitt avlop uppá slakar 50 mió. kr. VAR TALAN VERULIGA um at rinda hallið hjá landskassanum fyri hesi bæði fíggjar- árini, hevði tað verið meira náttúrligt, at landsstýrið kom við inntøkulégar- uppskotum, ið vóru tíðaravmarkað. Men so er ikki. Talan er um varandi inntøkul6gir og tí má haldast, at talan heldur er um at bóta um gjaldførj hjá landskassanum og um at útvega tí almenna inntøkur í komandi árum TALAN ER SUM NEVNT um at taka allar hesar 50 mió. kr. inn við óbeinleiðis skatti. Hesar inntøkulégir venda sostatt tann tunga endan niður eftir. Tær raka tær lægru inntøk urnar, tær barnariku familjurnar, fólka-, av- lamis- og einkjupensiónistar. Hevur tað almenna tørv á meira peningi, kann hesin fáast til vega á annan hátt, eitt nú við eyka- skatti á håinntøkum, við hægri partafelags- skatti, við kapitalvinningsskatti o.s.fr. MEN SLÍKAR LOYSNIR vil samgongan ikki tosa um. Um tað er neyðugt at tryggja tí al- menna inntøkur, hevur javnaðarflokkurin boðið sær til, at finna hesar inntøkur við loysnum, sum teimum, ið nevndar eru framman fyri og sum ikki raka tey veiku í samfelagnum, men sum verða bornar av teimum, ið veruliga hava orku til tess. JAVNAÐARFLOKKURIN hevur longu gjørt sær greitt, at tann meirluti, sum stendur aftan fyri landsstýrið, helst fer at samtykkja inntøkulégaruppskot landsstýrisins við ongum ella bert smærri broytingum. Flokk- urin hevur tí í álitinum frá fíggjarnevndini sett framm uppskot til løgtingslég um prís- og vinningsuppskot sítt um prís og vinnings- steðg. HETTA UPPSKOT javnaðarfloksins hevur skapt slíkan ruðuleika í samgonguni, at landsstýrið í skrivandi løtu er við at tilevna sítt egna uppskot um vinningssteðg og verður hetta helst samtykt. Og tað verður so eitt úrslit av andstødupolitikki javnaðar- floksins. SOSIALURIN Skammið tygon, tvøråmenn!! Eftir at hava lisið bleðini leygard. 29/8—81, kann eg ikki annað enn takað pennin í hondina og geva eftir fyri minum hugsa- num. Blaðskrivingin snúði seg um nógv umredda el— verkið í Suðuroynni. Nú hava nógvir góðir »menn« „eftir hondini« havt orðið, fremstir teir > Mætu Javnaðarhevdin- garnir< á Tveroyri. Tað er ikki eiti á sum teir skriva og stríðast, teir gera alt teir kunna fyri at >kradda< umredda el-ver- kið til sín sum alt annað!! Men, umsidir kom ein, sum torir at siga sum er. Eg fari at stilla meg við Ova'sa lið og takað fult undir við honum og takka honum fyri sítt dirvi. Gott at ogor eiga ein skila- mann, ið torir at siga hasum > hevdingunum < nøkur hart til trongd orð. Ein skal ikki lata alt um seg fara, sjálvt um man er vågbingur! Nú eru tvøramenn við at fara ov langt. Sum Ove sigur, teir hava tikikð alt frá ogon nú, alt, uttan tað sum hevdingin ú Lopra hevur kradda inn undir seg. Tað er sanniliga ikki stuttligt at ver vágbingur —ella >lús imillum tvær negl«. Men bíði bara, stóru menn. Nú hava ogor fingið mannin, sum tygor ikki eiga, og sum ikki er »kopieradur«. Við honum skulu ogor nokk klára at fáa aftur tað, sum tygor hava »kradda og stoliða gjøgnum tidirnar. Leggid bara til merkis tað væla verk hann hevur gjørt við »Johonnu«. Tygor eigo so onga slupp!! Tad åtti at taka tygon fast, tå hann leygardagin kunngjerdi fyri øllum Fer- oya—fólkið, alt tykkara „tjóva—góðs< — men, hatta er als ikki alt. Hvussu er ikki við jarða- móðrini Ogor eiga onga, o jarðamóðrini? Ogor eiga onga, og man nakar ivi vera um, hvussu »høvdin- garnir< fra at arbeiða, tá næsta verður sett, — fyri sunnaru helvt? Neyvan! Tygor skulu nokk trýsta onkra úr >Hevuðsstað- num« suður í stásiligu høl- ini, sum tygor ikki eiga eitt reytt oyra í. Hvussu gjerdu tygor ikki við fótarektina, tá hon skuldi setast? Sjálv- andi hevði oyggin ikki eina slíka fyri neyðini, fyrr enn ein av tygra egnu kom av skúla. Nú noyðast ogor at liggja og koyra norður til tygon, líka mikið hvat í verðini so bagir. Líka frá tí barnið verður fett (sjálv- andi á Tveroyri tí sjúkra- húsið gramsaðu tygor jú tað tíð tað var) og til ein skal á Ellisheimið, — til og við — er man sum vág- bingur »avhengigur« av tygon, ja, Gud hjálpi mær, um tað so er >spjell- ið< man skal í (sum fyri tíðina ikki er so sjáldsamt hjá ogon) so hava tygor eisini tað. Skal man hava koyrikort, ja so skal »heili bandin« + lærarin å Tvør- oyri, ti høli3 hava tygor eisini >dragsað< norður. Nær halda tygor uppat? Tygor eru so smáligir yvir fyri ti minna manninum, at tað er av góðum grund- um, at man mangan vildi verið alt annað enn vág- bingur. Omaná alt, so fóru tygor so seint sum síðsta sunnudag, við fríum vilja — tað var upplagt - og stjólu — stjólu — feroya- meistaraheitið í fótbólti frá ogon, og tað bara tveir tímar eftir at tygor — við sýslumanninum á odda, sum tygor eisini hava stol- ið — noktaðu ogon at drepa grind, bara fyri at ogor ikki skulu fáa líka nógv sum hvalbingar, tí tað vóru jú, tá rætt skal veða rætt, tygor-sum komu fram á hana. Men hví verða so stórligir yvir fyri teimum og tað >stikk- mótsatta< fyri ogon??? SKAMMID TYGON!!! Tygor kundu saktans hugsa eitt sindur meira um ogon, tá tað er okkurt gott tygor hava fyri. Men tað man fara at verða, nú tá tygor síggja og hoyra Ova, mannin sum skal bjarga ogon undan hond figgindans. Hann »torir har aðrir tiga«. Takk skalt tú hava Ove. Ogor eru stoltir av ter. ikki-tverámaður Einki regluligt ferðasamband til Funnings og Gjáar Regluligt ferðasamband millum bygdirnar i Føroy- um er tibetur nógv batnað seinastu árini. Siålvt tær allarminstu bygdirnar í Føroyum hava nú reglu- ligt flúgvisamband til stór plássini fleiri ferðir um vikuna, og skal tað vera teimum væl unt. Men á norðurendanum í Eysturoynni liggja tvær bygdir, ið einki regluligt samband hava við um- heimin, og eru so statt hesar bygdir gloymdar ella sleptar uppá fjall. Onnur bygdin er Funnin- gur, ið nógvir meina er el- sta bygdin í Feroyum, hvar sjálvur Grímur Kam- ban hevur búð um ár 800. Hin bygdin er Gjógv, ið bæði av fremmanda fólki og føroyingum, verður roknað at vera ein hin natúrvakrasta bygd i Før- oyum. At hesar bådar fjar- skotnu bygdirnar einki regluligt ferdasamband hava(hvørki við skipi, bili ella helikoptara) er ein feilur ið má rættast sum skjótast av teimum ið av- varða — Strandfaraskip landsins og Olaf Olsen, ferðslumálaráðharra okk- ara. Gott í tykkum gerið okkurt í hesum máli. Meguleikarnir eru fleiri: t.d. 1. Lata onkran busseigara her norðuri fáa nakrar tús- und krónur í stuðuli fyri at hava regluligt samband morgun og kveld við Funning og Gjógv. 2. Ella lata >bygdaleiðira koyra beinleiðis úr Havn- ini, bæði morgun og kveld norður í Eysturoynna, líka til Gjáar. 3. Ella lata »Tyrlu« koma uppi leikin. Funningsmenn og Gjáar- menn gjalda sín skatt minst líka væl sum aðrir, og tí mugu teir eisini fáa sin part av lagkekuni, sjálvt um hallið hjá Strandferðsluni = skuldi vaksið við nøkrum túsun- dum. Góðu tit ið her ráða: Jóhann Restorff Jacob- sen, Strandferðslustjóri, og Olaf Olsen, ferðslu- málaráðharri, vælsignað- ir, loysið hetta smámál og gerið tað beinan vegin. Vinarliga Gjáarmaður fy [fS ANN NNE Framhald av síðu 3 til at rinda hallið hjá lands- kassanum fyri fíggjarárini 1979/80 og 1980/81. Samlaða hallið hjá landskassanum fyri hesi bæði árini er umleið 41,1 mió. kr. Inntekulógaruppskotini eru mett at geva landskassanum 50,6 mió. kr. um árið. Talan er um varandi inntekulógir, ið sostatt fara at geva lands- kassanum eina meirinnteku framyvir uppá umleið 50 mió. kr. áriliga. Var talan veruliga um at fíggja hallið hjá lands- kassanum uppá umleið 41,1 mió. kr. í áður nevndu tveim- um fíggjarárum, vildi tað verið meira náttúrligt at gjørt hetta við tíðaravmark- aðum inntøkulégum, ið vóru meira sosialt avvegaðar, sum t.d. við eykaskatti á háinn- tøkum og við eykaskatti á bankarnar og onnur parta- feløg. Hallid bert umbering Sum tað eisini varð undir- strikað av samgongu- monnum á tingi undir umreð- uni av hesum máli, og sum longu nevnt her, eru grund- gevingarnar hjá landsstýrin- um fyri hesum inntekulógar- uppskotum beinleiðis rangar og villleidandi. Við hesum inntekulógaruppskotum er talan heldur um at beta um gjaldferi hjá landskassanum og at beta um inntøkumøgu- leikarnar hjå ti almenna i komandi árum, meðan hallið hjá landskassanum bert verður nýtt sum umbering. Javnaðarflokkurin = kann ikki taka undir við: 1. At framdar verða var- andi inntekulógir við tí grundgeving at fíggja tvær eykafíggjarlógir. 2. At varandi inntekulógir verða framdar fyri at loysa fyribils likviditets- trupulleikar hjá lands- kassanum. 3. At lagt verður upp fyri, sum tað eitur í viðmerk- ingunum hjá landsstýr- inum, uttan at fáa kunn- leika til, hvat hesin pen- ingur ætlandi skal nýtast til. 4. At tað almenna útvegar sær inntekur við inntekulógum, ið venda tann tunga endan niður eftir, sum fyriliggjandi inntekulógaruppskot landsstýrisins gera. Ynskir virknan vinnu- lívspolitikk Javnaðarflokkurin tekur undir við einum virknum vinnulívspolitikki, at tað al- menna tekur lut í vinnulív- inum, víst verður til legtings- mál um studning til svart- kjaftaveiðu, og tekur undir við, at tað almenna t.d. studl- ar svartkjaftafiskiskapi við tí fyri eyga at framleiða hendan fisk til matna, og er javnaðar- flokkurin eisini fúsur til at fíggja hendan politikk við at útvega tí almenna inntekur, sum ikki raka láginntek- urnar, tær barnaríku familj- urnar og pensjønistarnar, men verða bornar av teimum herðum í samfelagnum, ið veruliga hava fíggjarliga orku til tess. Framhald á síðu 14 STS ET HEDEN REE - S&NPVETRÉDRD