mikudagur 13. januar 1982síða 6

Síða 6 - H =„ telf. 14720. 11820 søstalurin box 76, 3800 Torshavn Útgevari: p/f sosialurin Fyritaks- og blaðstjóri: Blaðmenn: Tórfinn Smith (ábyrgd) Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miiller Árni Joensen Sosialurin Dimmalætting Lýsingar: Uppseting: Prent: Teir stóru eta teir smáu TAÐ FRÆTTIST, at risastór útlendsk fyritøka hevur ætlanir um at seta á stovn handil í Føroyum, og at sam- ráðingar hava verið um hetta við nak- rar føroyskar keypmenn. OKKUM KUNNUGT er hetta sokall- aður »lågprishandil«, sum í ser- merkta handilsskapi sínum er førur fyri at bjóða verur sínar fyri fjórðing minni enn vøruprisin í dag. M.a. orsakað av, at hesin handil bert hevur tær vørur at selja, sum minstu trupulleikar eru av. HVOR KANN íkki hugsa sær at keypa bíligt og ljóðar hetta tí í fyrsta lagi sum bjarging brúkaranna í trong- um tíðum. Men hugsa vit nærri um, hvat ein tílík handilsskipan vil føra til, verður myndin munandi daprari. VERANDI handlar missa stóran part av sølu síni av hesum vørum, og skulu tí leggja ein meira kostnað oman á tær vørur, sum nýggi handilin ikki hevur, men sum verandi handlar nú mugu liva av. Hesar vørur verða tí sjálvandi nógv dýrari enn áður. Har- aftrat kann hetta lættliga bera við sær, at nýggja handilsskipanin heilt tekur grundarlagið undan verandi handlum. TÁ HETTA MÁL er nátt, er jú stríðið hjá teimum stóru fiskunum vunnið. Teir eru tá einsamallir. Vit hava fingið monopol. Nú eru teir stóru einsa- mallir til at áseta prísin. EITT TÍÐILIGT dømi um, hvussu verður, tá kapitalurin sleppur at ráða einsamallur. At teir stóru fiskarnir skulu eta teir smáu, er júst høvuds- reglan í kapitalistisku samfelags- skipanini, sum eisini borgarligu flokkarnir her á landi lovprísa. ONKUR KUNDI freistast at sagt væl- gagnist, men hvør stendur tå sum svartiper. Tad ger hin vanligi føroyski brúkarin. SOSIALURIN Innflutningsloyvi — fiskiloyvi Ein undrast yvir at hoyra Utvarpid greida frå, at rækjutrolarin Suðurvarði nu skal umbyggjast til at veida isfisk vid Føroyar burtur av og, at hann skal avreiða fast til handils- og frystivirkid í Fuglafirði, sum hevur 10 trolarar at taka fisk frá umframt aðrar bátar. Hver gevur hesum bátinum loyvi at fiska undir Feroyum og hver gav >Gorpi< loyvi at fiska undir Feroyum? Eru tað somu, sum forbjóða monn- um í Havn at útskifta ein seldan trolara við ein, sum er betur. Hóskandi til veiðu á djúpum vatni. Ein undrast yvir habili- tetin hjá onkrum av lands- stýrismonnunum. Landsstýrið, sum veð- helt fyri umbyggingar lán- inum til Cubatrolararnar, setti sum treyt, at teir skuldu seljast av landin- um, tí eigararnir høvdu tá leingi roynt at selja uttan úrslit og mettu hesa um- bygging vera neyðuga, fyri at fáa selt bátarnar av landinum. Verður nakað gjørt fyri at fáa selt hesar bátarnar av landinum og stendur treytin frá táverandi landsstýri ikki framvegis við? Sum nú er, fara hesir bátarnir avstað við megin- partinum av kreppulán- unum og ikki skuldi tað undra ein nógv, um ikki virkið, teir avreiða til, eisini pumpar pening í teir. Hesir bátar eru vorðnir stórar skattabyrður hjá feroyska skattagjald- arunum við at teir altíð hava verið sera ótíðarhós- kandi. Um páskirnar í fjør kom ein 12 ára gamal trolari til Vágarnar og var hann av landsstýrinum mettur at vera sera vælegnaður til veiðu á djúpum vatni. Eg vil fegin spyrja, um tað eru somu menn, sum hava givið felagnum „Samfrost< innflutnings- loyvi, sum nú nokta einum felag í Havn loyvi at skifta ein seldan trolara út við ein, sum er betur hós- kandi til veiðu á djúpum vatni. Gud forbarmi seg, um hetta er tað borgarliga alternativið eg persónliga var spentur uppá og vænt- aði mær nógv av. Landari í Havn Teir frisinnaðu nokta Havi frætt, at teir, sum áttu trolaran VON framm- anundan, at skipið varð selt til Islands í fjer summar, hava fingið loyvi frá hinum Landsstýrinum, at innflyta ein nærum nýggjan enskan trolara, sum sigst at vera egnaður at fiska á djúpum vatni. Fleiri fiskiskip eru farin úr Havnini hesa seinastu tíðina, og høvudsråvøru- keldan hjå Bacalao, trol- ararnir Hallarklettur og Mýlingur eru nú so gamlir, at teir liggja ein stóran part av árinum til umvælingar av tekniskum brekum. Ein, ið hevur sína gongd á vestari bryggju, sær við hálvum eyga, at arbeiði á Bacalao hevur verið mink- andi og sum tað sær út, verður minni at gera komandi árini um flotin, ið hoyrir til Havnina, ikki verður rættaður uppaftur. Hvat gera politikarnir, sum valdir eru fyri Suður- streym millum annað Pauli Ellefsen, løgmadur, Eilif Samuelsen, landstyr- ismaður, og tingfor- maðurin Jógvan Sund- stein (allir eisini valdir fyri henda bý), fyri at hjálpa uppá steðuna. Eg spyrji, tí eg havi hoyrt, at tað eru hesir sum hava forðað fyri, at eigararnir á VÓN fingu út- skift sítt arbeiðstól, við at fáa ein trolara, sum kundi roynt eftir tí hegt lovaða, hjá nógvum, ríkidemi á djúpum vatni, sum annars bert verður fiskað av út- lendingum í dag. Eg fari at biðja hesar álitismenn hjá Havnini, um at geva eina almenna forkláring um, hví einki hendir í hesum máli. Tað eru mong, sum saman við mær spyrja, hví Havnini ikki fær somu semdir sum onnur pláss í Feroyum, tá talan er um innflutningsloyvi til fiskifer? Vónandi tekur Lands- stýrið sær um reiggj og rættar = uppaftur tað mistak, sum er gjert ímóti teimum av okkara frægastu sjómonnum í Havnini. Fyrrverandi skipari »Åbyrgdarloysi teirra folkavaldu i Suðurstreyma Nú, tå »Nénhamar« skuldi seljast, ljóðaði tað, at landsstýrið hevði selt trolaran til eitt felag í Havn, sum hevði hægsta boðið í hesi seluni, men, sum við so nógvum eðrum málum, kom eisini politikkur upp í her so tað munaði. Felagið, sum so at siga hevur keypt trolaran, hevur nú í longri tíð bíðað eftir einum útskiftingar loyvi til sterri trolara, eftir at teir seldu fyrra trolara sín av landinum, og sostatt ongan trolara hava í letuni. Hini feløgini, sum buðu uppá »Nénhamar«, hava ell tvey ella fleiri skip frammanundan, so tað var ikki so legið, at lands- stýrið vildi selja hesum felag í Havn, sum í letuni ongan trolara hevur, »Nénhamar«. Vit her i Sudurstreymi eiga 10 tingmenn, men ti- verri ongan lim i figgjar- nevndini, so har kann eitt felag i Havn ikki vænta sær tann stora stuðulin. Tað, sum undrar ein, er tegnin og líkasælan, sum tjak og meiningar Vit gera lesarar okkara varugar við, at treytin fyri at fáa lesarabrøv upptikin undir hesum teiginum er, at blað- stjórnin veit, hver hev- ur skrivað brevini. tingmenn okkara hava sýnt hesum málinum, mótvegis monnum úr eðrum valdømum, sum hava fylt bleðini við brev- um og samreðum um hetta málið og týdningin av, at fáa tað framt fyri teirra egna valdømi. Ur ávísari kommunu kom mannsterk sendi- nevnd, umboðandi kommunu og ymisk yrkis- felog, til Havnar á fund við Landsstýrið. Fyri at vísa á, hvussu umráðandi tað var fyri teir at fáa trolaran til teirra kommunu. Eg må tí spyrja um einki er gjørt hiðani fyri at fáa málið framt fyri okkum her í Suður- streymi? Felagið í Havn, sum ætlar at keypa »Nén- hamar«, hevur víst í verki, at tað sanniliga er fert fyri at reka ein slíkan trolara og hevur tað tí uppiborið allan tann stuðul, sum okkara tingmenn-býráð og yrkisfeløg her í Suður- streymi eru fer fyri at geva ti. Havnin hevur krav uppá ein trolara nú eftir at fleiri trolarar eru seldir tvey tey seinastu árini og eingir aðrir eru komnir í teirra stað. Nú mugu tit, okkara góðu tingmenn — býráðið og yrkisfeløg sanniliga gera nakað munagott við hetta málið, soleiðis at vit fáa trolaran til Havnina, sum hevur stóran tørv á honum og tað ongantíð ov skjótt. Vísið nú, at dugur eisini er í tykkum. »ÅArbeidsleysur« Få É é