leygardagur 13. februar 1982síða 7

; SOSIALURIN — Síða7 Heldur samstarv við smátjóðir enn trælabundin av EEC-kapitali Røda, sum Torben Johannesen, háskúlastjóri, helt á fólkafundinum móti EF i Læraraskulahøllini sunnudagin 7. februar. Fundurin varð hildin fyri at stuðla gronlendsku motstøduni móti EF Nu eru sterkar kreftir i virk- semi til tess at fåa Grønland at verða verandi i EF Fyri skjótt 10 árum síðani, tá ið Danmark fór upp í, var stórur meiriluti í Grenlandi fyri at vera uttanfyri. Men tá var stýriskipanin so, at ikki bar til at geva Grenlandi nakra sersteðu í mun til Dan- mark. So grenlendingar máttu fylgja denum inn í EF móti sínum vilja Nú hevur Grenland heima- stýri sum Feroyar, so nú ber til hjá teimum at fáa somu steðu sum Feroyar, tvs. vera uttanfyri EF. Til tess verður fólkaatkveða nú um 14 dagar í Grenlandi. Tað var tó ikki heimastýr- isskipanin sum so, men eitt sterkt trýst frá fólkinum, sum gjørdi, at Føroyar ikki fóru í EF. Men tær kreftir, ið vilja hava Grenland verandi í EF, reka eina velduga propa- gandu til tess at fáa sín vilja. Og tað tykist, sum at hesar kreftir hava fingið nakað av viðhaldi í Grenlandi eisini. Men hverjar eru hesar kreftirnar? Ja, tað er tann europeiski stórkapitalurin, sum vil sleppa at eiga tann ríka, grenlendska sjógvin. Dámur av fólkaræði Tann europeiski stórkapital- urin er tann drívandi kraftin í EF. Og tað er hugstoytt at síggja, hvussu hesin stór- kapitalur hevur givið EF ein dám av fólkaræði : tí tað tyk- ist, sum at tað eru teir fólka- valdu politikararnir, sum stýra EF. Men sannleikin er helst tann, at hesir fólka- valdu menn bert eru leigu- sveinar, sum eru í lummanum á nógv sterkari kreftum enn tí veljarafjøld, sum sleppur at geva teimum ein kross av og á. Teir eru í lummanum á ti europeiska stórkapital- inum. Tað ljóðar so vakurt, at Grenland fær studning frá EF. Men lat okkum ikki lata okkum lumpa av tí. Tað eru bara lótir. Stórkapitalurin letur ongan studning, uttan hann væntar sær at fáa virðið minst ferfalt aftur! Og so navnið á hesum fel- agsskapi: á norðurlandamál- um hevur hann fingið eitt so fitt navn, EF = europeiski fel- agsskapurin (og felagsskapur er jú nakað gott og tryggj- andi). EEC í staðin fyri EF Eg haldi, vit skulu heldur brúka tað enska heitið EEC, tí tað sigur meira um muruna í hesum felagsskapi: Europe- iski økonomiski felagsskap- urin. Ti å økonomini, figgjar- vidurskiftunum, hevur eingin fólksligur felagsskapur ræði i løtuni. Tad sterka peninga- valdið stýrir sjálvt londum. Tey fólkavaldu stýrini eru ofta bert eitt eiti. Oll tey, ið halda tað vera skeivt megu fylkjast ímóti EEC. Vit liva í einum lítlum og peningaliga veikum sam- felag. Vit trúgva kortini, at tann fólksligi felagsskapurin er meira umráðandi enn tann peningaligi. Vit trúgva, at tað er menniskjað, ið skal stýra peningaviðurskiftunum, og vit vilja stríðast ímóti teim- um, ið bert vilja gera menniskjað til ein viljaleysan træl í hondunum á fram- leiðslutólunum, á kapital- inum. 18 vilja gera menniskjad til ein brukara og njótara, heldur enn sjålvstød- ugt hugsandi skapara, sum vil skapa livilig og mannsem- andi kor fyri ell. Livilig og mannsemandi kor eru eisini tað, at tú kennir hepi og meining í tínum dag- liga strevi, at tú kennir teg at hava medábyrgd og ávirkan á tínar dagligu umsteður, ert við til at stýra og skipa títt dagliga lív og títt samfelag. Fiskivinnan Í langar tíðir hevur eitt Gren- landsministerium lgið í Kjøpinhavn. Skal tað so nú umskipast við eina menn- ingarstovu fyri utjadaraøki, sum liggur í Bruxelles? Er so nakað vunnið við heimastýr- inum? Og hví vilja EEC-londini hava Grenland uppi í EEC? Man tað vera av umsorgan fyri Grenlandi? Ég ivist! Og tær kreftir, ið eisini vilja hava Feroyar uppí. Munnu tær fyrst og fremst hava um- sorgan fyri føroyingum og Føroyum? Eg ivist! Og hyggja vit at ti spur- ningi, . sum hevur mestan týdning fyri Grenland og Feroyar: fiskivinnan. Hvussu eru so umsteðurnar hjá henni i EEC? Tey sterstu EEC-londini hava so ilt við át semjast sínámillum um eina rímiliga skipan fyri fiskin sæð úr teirra sjónarmiði . Er tað so ikki erskapur at halda, at smá lond sum Grønland (og Feroyar) kunnu fáa nakrar semdir og nakrar av sínum hugsjónum framdar, um tey eru inni í hasum sama maskinarínum? Ein stórur, gráur greytur Og so tann mentanarligi spurningurin. Sum er hava smá samfeleg ilt við at fóta sær og standa ímóti tí ment- anarliga ágangi úr bleðum, sjónvarpi, filmum, sum er í ferð við at burturskúgva øll sermerkt mentanarlig eyð- kenni hjá smáum tjóðum, teirra mál, teirra livihátt, teirra skaldskap, og gera alt til ein stóran, gráan greyt, har ell fólk eru eins, klæða seg eins, stuttleika sær eins, hugsa eins, góðtaka sama órættvísi ell somul! Tá ið vit hugsa um, hvussu trupult tað hevur verið hjá okkum í mun til danskar myndugleikar at vinna semdir fyri okkara mál og mentan. Tað sama kann sig- ast um Grenland. Og danskir myndugleikar eru avgjert ikki teir mest órímiligu og mentanarkugandi myndug- leikarnir i EEC. Munnu okkara og Grøn- lands mål og mentan so fåa nakran tjans har? Danmark er eitt litid land. Teir eru kortini 100 ferdir so nógvir sum vit. Og Danmark hevði nógv strid av at fáa danskt mál góðkent sum eitt javnbjóðis EEC-mál. Nei, her hava vit ongan tjans! Pengar, sum trælabinda Men tað at vera uttanfyri EEC loysir ikki nakrar trupulleikar av sær sjálvum. Tað er ikki so, at bara vit (ella Grenland) kunnu vera uttan- fyri, so skal alt nokk laga seg, so er bara at lata standa til. Tað er so vist ikki so. Teir EEC-viðhaldsmenn, ið kunna vísa á milliónirnar, sum koma úr EEC, hava sanniliga gott um at halda. Men vit mugu taka upp aftur: tær milliónir- nar fáa grenlendingar ikki bara fyri síni svertu eygu skyld. Tað er bara EEC-kapi- talurin, ið setir pening í nakað, sum teir rokna við fer at geva íleguna nógvar ferðir aftur. Hetta er peningur, sum fer at trælabinda grenlendingin í alla framtíð, um hann letur seg lumpa! Nei, tað at vera uttanfyri EEC, loysir ongar trupul- leikar í letuni. Men tað gevur meguleika fyri, at vit sjálvir, ella grenlendingar sjálvir, tá eru harrar yvir okkara egnu tilveru. Og, at vit tá hava meguleikar fyri at skipa eitt vinnulív, ið hóskar til okkara mentan, til tað fólk og ta Ønsker du at Grenla náttúruna, ið her er. Okkara lív, okkara vinnulív, okkara mentan skal ikki lagast til eftir áhugamálum EEC-kapi- talsins! Kensluleys datatól Í hesum veldiga europeiska EEC-ríki ræður ikki vanligt fólkaræði. Har ræður kapital- valdið, og dámurin av demo- kratii er bert skræða. Í Bruxelles sita teknokratar, professionellir planleggjarar við kensluleysum datatólum og leggja til rættis alt lí EEC-borgarans Vit gremja okkum, sum er, í okkara lítla landi um, at alt miðsavnast í Havnini. Um hvussu trupult tað er at leggja stovnar ella virki av einum og eðrum slag út á bygdirnar. Og tað kann vera torfert at fáa okkara smáu landsplanleggjarar at skilja at miðsavnan ikki er eydnan Hvussu hevði tað tá verið í tí stóra EEC-rikinum, hvar føroyingar. Hesar tjóðir hava somu livilíkindi, sama lívs- grundarlag: sjógvin Og hesar smátjóðir hevdu megn að at livað væl og trygt av sjónum, um tær høvdu havt umsteður til í felag at lagt eitt vinnuliv til rættis, sum var i samljóði við náttúruna her norðuri. Men tað krevur at hesar tjóðir sleppa at eiga sín heimasjógv og sleppa at skipa sína fiskivinnu so, at lívsgrundarlag teirra, sjógv urin, ikki verður avoytt. Og hetta verður ongantíð annað enn ein fagur dreymur, um tað er EEC, ið skal eiga Ti tá verður tað ikki lívsgrundarlag smátjóð henda sjógv anna, sum telur mest. Tá EEC- kapitalsins og áhugamál ris telja bert áhugamál fyritøkanna Av hesum fx i Norðuratlantshavi eru grør lendingar enn inni í EE( Men t sleppa ut. Ti vil føroyska fólkafylkingin ímóti EEC Paasiniaaviusumik inunnik taasisitsineq Vejledende folkeafstemning Nunarput EF-imiiginnassava? i EF? Feroyar og Grenland bara eru neyðarsligar utoyggjar, allar sum tær eru? Tað menniskja er ikki borið enn, sum hevði verið fert fyri at greiða frá hugsjónum og kenslulívi útoyggjabúgv- anna, so at teir datastýrdu teknokratarnir í Bruxelles skiltu tað. Nei, í EEC-ríkinum er ikki hepi í at tosa um sjálvstýri til små utjadaraøki sum Fer- oyar og Grenland, tí har stýr- ir kapitalvaldið. Og vakurt skrivaðar heimastýrislógir verða toldar tí tær eru bert orð og pappír! Tað sjálvstýrið, sum er vunnið, má ikki missast aftur við eini uppaftur fastari binding til EEC. Og tað sjálv- stýrið hevur onga meining. uttan at Grenland nú sleppur úr klónum á EEC. Sama lívsgrundarlag Í Norðurátlantshavi búgva smátjóðir, sum hava nógv fel- ags: íslendingar, grenlend- ingar, norðurnorðmenn og | | Soleiðis sær seð- ilin út, sum grøn- lendsku veljarar- nir fáa í hondina týsdagin í aðru stuðla grenlendingum í tí at fara burturúr. Tað hava vit skyldu til, tí førovingar hava ført nógv rikidømi heim úr Grenlandi. Ríkidemi, sum vit hava veitt í Grenlandi, áðrenn teir sjálvir áttu megu- leikarnar til sjálvir at veiða tað. Nú eiga vit ikki longur nakran sjálvsagdan rætt í grønlendskum sjógvi. Og tað er í lagi, ti bert grønlendingar sjálvir skulu hava henda rætt. Og tað vilja vit hjálpa teimum til við at stuðla teim- um til at fáa EEC-valdið burtur av grenlendskum sjógvi. Ta takkina áttu vit at veitt grenlendingum. Og tá- stadni, tå ið hesar breðra- tjóðir eru leysar av útlendsk- um imperialistiskum valdi, tástaðni kunna tær á jøvnum føti hjálpa og stuðla hvørjari aðrari til at gera tað liviligt her norðuri, eisini hjá kom- andi ættarliðum. Sum breður Tá kunna feroyingar og gren- lendingar tala saman sum breður og hjálpa og stuðla hverjum eðrum í tí dagliga strevinum fyri at gera tað liviligt í okkara londum Få kunna grenlendingar koma higar at samráðast um vandamal Og tá kunna vit fara til teirra at vandamál samráðast un viðvíkjand okkara TSK Sterri mótsteða í Danmark inum o voru VH Tor KU fólkafylkingini = mot FE kendu tad sum, at Danmark hevdi svikið norðurlendska samstarvið tá, júst sum tað meguliga kundi eydnast at fáa samskipað tað Men nú hevur Danmark skjótt verið í EEC í 10 ár. og EEC-mótsteðan har er bara vaksin. Ti øll tey lyftini, sum EEC-viðhaldsmenn høvdu um betri fíggjarstand o.s.fr tey eru ikki hildin At EEC-mósteðan í Dan mark er vaksin hesi 10 árini tað má eisini geva okkum betur nakað at hugsa um Fólkafylkingin ímóti EEC er ikki millumlanda samstarvi. Men hon er ímóti tí samskipan av kapitalkreft imoti unum, sum EEC er »… Men tað at vera uttanfyri EEC loysir ikki nakrar trupulleikar av sær sjålvum…«